Ký ức cô gái mở đường Trường Sơn – những đêm không ngủ-NDC
Đường Trường Sơn Trong nhiều hồi ký của lực lượng thanh niên xung phong Trường Sơn, hình ảnh những cô gái trẻ tuổi bám đường giữa mưa bom là ký ức không thể quên. Một trong những nhân chứng thường được nhắc đến là chị Lê Thị Tám. Chị kể rằng những ngày ở Trường Sơn không có khái niệm “ngày” hay “đêm” rõ ràng, vì bom đạn và công việc lấn át tất cả. Ban ngày máy bay quần thảo, nên đơn vị phải tranh thủ làm đường vào ban đêm. Nhưng ban đêm cũng không yên, pháo sáng và bom dội xuống bất cứ lúc nào
Đường Trường Sơn
Trong nhiều hồi ký của lực lượng thanh niên xung phong Trường Sơn, hình ảnh những cô gái trẻ tuổi bám đường giữa mưa bom là ký ức không thể quên. Một trong những nhân chứng thường được nhắc đến là chị Lê Thị Tám.
Chị kể rằng những ngày ở Trường Sơn không có khái niệm “ngày” hay “đêm” rõ ràng, vì bom đạn và công việc lấn át tất cả. Ban ngày máy bay quần thảo, nên đơn vị phải tranh thủ làm đường vào ban đêm. Nhưng ban đêm cũng không yên, pháo sáng và bom dội xuống bất cứ lúc nào.
“Ngâm mình trong nước để giữ đường”
Có những đoạn đường bị bom đánh sập liên tục. Đất đá nhão nhoét sau mưa rừng, biến thành bùn lầy không thể đi lại. Khi xe vận tải sắp tới, lực lượng thanh niên xung phong phải:
Lội xuống hố bom còn đầy nước
Dùng tay, xẻng, bao cát để san lấp
Có lúc phải đứng ngâm mình hàng giờ trong nước lạnh buốt để giữ nền đường
Chị Tám kể lại:
“Có lúc nước ngập tới ngực, lạnh run người, nhưng nghe tiếng xe từ xa là ai cũng cố đứng vững. Vì chỉ cần chậm một chút là đoàn xe phía sau sẽ kẹt lại.”
Bom nổ ngay trên đầu – vẫn phải làm tiếp
Một trong những ký ức ám ảnh nhất là những trận ném bom rải thảm. Có đêm, đơn vị đang mở đường thì máy bay xuất hiện, pháo sáng rực cả rừng Trường Sơn.
Bom rơi xuống liên tục, đất đá bắn tung. Có người bị hất văng xuống hố bom, có người bị thương ngay cạnh chỗ làm việc.
Nhưng sau mỗi đợt bom, không ai có thời gian nghỉ lâu. Người còn đứng được lại tiếp tục:
Người thì cầm xẻng
Người kéo dây cảnh báo
Người đánh dấu lại tuyến đường để xe không lạc
Chị Tám từng nói:
“Sợ thì ai cũng sợ, nhưng nhìn nhau rồi lại đứng dậy. Vì đường mà tắc thì cả chiến trường phía Nam bị ảnh hưởng.”
Những bữa ăn vội trong rừng
Trong hồi ký của nhiều thanh niên xung phong Trường Sơn, bữa ăn thường rất đơn giản:
Cơm nắm muối vừng
Hoặc sắn luộc mang theo
Nước suối đựng trong bi đông
Có khi đang ăn thì còi báo động vang lên, mọi người phải bỏ bữa chạy xuống hầm. Có người cầm nắm cơm còn dang dở trong tay mà không kịp ăn hết.
Đồng đội – điều quý nhất giữa chiến tranh
Điều còn lại sâu nhất trong ký ức không chỉ là bom đạn, mà là tình đồng đội. Chị Tám kể:
Có người che cho nhau khi bom rơi
Có người nhường phần ăn cuối cùng
Có người bị thương vẫn cố nhắc đồng đội tiếp tục làm đường
Có lần một nữ thanh niên xung phong bị đất đá vùi lấp sau trận bom. Khi tìm được, đồng đội lặng đi rất lâu, nhưng rồi lại tiếp tục công việc vì “xe đang chờ ở phía sau”.
Lời kết từ ký ức
Những người từng sống qua Trường Sơn đều nói rằng:
Không ai nghĩ mình sẽ sống sót trở về
Nhưng ai cũng tin con đường mình đang mở là con đường của hy vọng
Chị Lê Thị Tám từng kết lại ký ức của mình bằng một câu giản dị:
“Ngày đó chúng tôi không nghĩ mình là anh hùng. Chúng tôi chỉ nghĩ phải giữ cho xe đi được.
