Ký ức của Cựu Chiến binh Triệu Ngọc Phát
Ký ức chiến binh
Bác tên là Triệu Ngọc Phát, sinh năm 1964, sinh ra và lớn lên tại thôn Phia Lài, xã Minh Quang. Vùng quê ấy với núi rừng, suối đá và những nếp nhà bình dị đã nuôi dưỡng tuổi thơ của bác, dạy bác biết thế nào là tình làng nghĩa xóm, là yêu từng tấc đất quê hương.
Tháng 3 năm 1983, khi bác mới ngoài đôi mươi, chú cùng đồng đội có mặt ở chiến trường Vị Xuyên (Hà Giang) kháng chống quân đội Trung Quốc. Khi ấy, bác cũng như bao người lính khác, rời quê nhà với ba lô con cóc, vài bộ quần áo bạc màu và một niềm tin rất giản dị: giữ đất cho Tổ quốc, để phía sau lưng mình là những mái nhà được bình yên.
Vị Xuyên ngày ấy không giống bất cứ nơi nào bác từng biết. Núi đá dựng đứng, sương mù quấn quanh năm, đất đá lẫn máu người. Ban ngày là pháo dội, ban đêm là cái lạnh cắt da và nỗi nhớ nhà âm ỉ. Có những đêm, chú nằm trong hầm, nghe tiếng pháo vọng từ xa, tay siết chặt khẩu súng mà lòng run lên — không hẳn vì sợ chết, mà vì sợ không kịp sống trọn lời hứa với mẹ ngày lên đường.
Kí ức sâu nhất với chú không phải là tiếng bom, mà là đồng đội. Là người bạn chia nhau nửa bi đông nước giữa trưa nắng đá cháy da. Là bàn tay nắm chặt trước giờ xung phong, không cần nói lời nào. Có người sáng còn cười với chú, chiều đã nằm lại giữa sườn núi. Mỗi lần chôn cất đồng đội, chú tự nhủ: mình phải sống, phải đứng vững, để phần sống của họ không uổng phí.
Chiến tranh dạy bác nhiều điều. Trước hết là giá trị của hòa bình. Hòa bình không tự nhiên mà có; nó được đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả tuổi xuân của biết bao con người. Thứ hai là tình người — trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, con người ta sống vì nhau, thương nhau hơn bao giờ hết. Và cuối cùng là trách nhiệm: trách nhiệm với mảnh đất mình đứng, với lá cờ mình chào mỗi sáng.
Hôm nay, khi kể lại những điều này, bác không mong các cháu phải trải qua chiến tranh để hiểu giá trị của hòa bình. Bác chỉ mong các cháu sống tử tế, học hành nghiêm túc, yêu nước bằng những việc làm cụ thể: tôn trọng lịch sử, trân trọng những người đã hi sinh, và góp phần xây dựng đất nước bằng trí tuệ, lao động và lòng nhân ái.
Nếu có một bài học lớn nhất từ Vị Xuyên gửi đến thế hệ trẻ, thì đó là:
Hòa bình là món quà vô giá. Hãy giữ gìn nó bằng trách nhiệm hôm nay, để không ai phải đánh đổi tuổi xuân như chúng tôi ngày ấy.
