Ký ức của một người lính già
Tôi tên là Nguyễn Văn Lâm. Năm nay tôi đã ngoài bảy mươi tuổi, mái tóc bạc gần hết, đôi chân cũng không còn nhanh nhẹn như xưa. Nhưng mỗi khi tháng bảy về, nghe tiếng loa phát thanh vang lên những bài hát cũ, ký ức về những năm tháng chiến tranh lại hiện rõ trong đầu như mới hôm qua.
Năm tôi mười chín tuổi, làng tôi ở ven sông Hồng. Những ngày đó bom đạn nhiều lắm. Ban ngày thanh niên trong làng đi làm đồng, tối đến lại đào hầm trú ẩn. Có hôm đang ăn cơm thì còi báo động vang lên, cả nhà phải bỏ bát chạy xuống hầm. Tiếng máy bay rít trên đầu, đất rung lên từng đợt. Sau mỗi trận bom, nhiều mái nhà cháy đen, khói vẫn còn bốc lên nghi ngút.
Tôi nhập ngũ vào một buổi sáng mùa đông. Mẹ tôi không khóc, chỉ lặng lẽ gói cho tôi mấy chiếc bánh và cái khăn tay cũ. Trước lúc đi, bà nắm chặt tay tôi rồi nói:
“Cố gắng sống mà trở về con nhé.”
Đó là câu nói tôi nhớ nhất suốt cuộc đời mình.
Đơn vị tôi hành quân vào chiến trường miền Trung. Đường đi gian khổ vô cùng. Có những đêm cả tiểu đội phải băng rừng trong mưa lớn, quần áo ướt sũng, chân phồng rộp vì đi bộ liên tục. Lương thực thiếu nên nhiều hôm chỉ có cơm nắm với muối vừng. Nhưng chẳng ai than vãn. Ai cũng nghĩ đơn giản rằng nếu mình chùn bước thì quê hương phía sau sẽ còn chịu bom đạn.
Người bạn thân nhất của tôi tên là Hòa, quê ở Nam Định. Hòa nhỏ người nhưng rất nhanh nhẹn và hay cười. Trong ba lô của cậu ấy lúc nào cũng có một cuốn sổ nhỏ ghi tên gia đình và vài bài hát tự chép. Những đêm nghỉ chân, Hòa thường hát khe khẽ để cả tiểu đội đỡ nhớ nhà.
Một lần đơn vị tôi làm nhiệm vụ vận chuyển lương thực qua một con dốc lớn. Đêm hôm đó trời tối đen như mực, chỉ nghe tiếng côn trùng và tiếng dép lội bùn. Khi gần tới nơi thì pháo địch bất ngờ bắn tới. Đất đá tung lên khắp nơi. Cả đội nằm rạp xuống. Tôi còn nhớ rõ tiếng Hòa gọi:
“Lâm, nằm thấp xuống!”
Sau tiếng nổ lớn, tai tôi ù đi, trước mắt chỉ toàn khói bụi. Khi tỉnh lại, tôi thấy Hòa nằm cách mình không xa. Cậu ấy bị thương rất nặng. Tôi cùng mấy anh em cáng Hòa về trạm cứu thương nhưng cuối cùng cậu ấy không qua khỏi.
Trước lúc nhắm mắt, Hòa chỉ nói:
“Nếu cậu còn sống… về thăm mẹ mình giúp nhé.”
Sau chiến tranh, tôi thật sự đã tìm về quê Hòa. Mẹ cậu ấy lúc đó đã già lắm. Khi biết tôi là đồng đội của con trai mình, bà đứng lặng rất lâu rồi khóc. Bà mang cho tôi xem chiếc áo cũ của Hòa được gấp cẩn thận trong rương gỗ. Tôi ngồi trong căn nhà nhỏ ấy cả buổi chiều mà không nói nên lời.
Chiến tranh kết thúc, tôi trở về quê hương với một vết thương ở chân và rất nhiều ký ức không thể quên. Nhiều đồng đội của tôi mãi mãi nằm lại nơi chiến trường, chưa một lần được trở về nhìn lại mái nhà hay gặp lại người thân.
Bây giờ cuộc sống đã yên bình hơn rất nhiều. Mỗi sáng tôi vẫn đi bộ chậm quanh làng, nhìn lũ trẻ cắp sách tới trường rồi lại nhớ đến những người đã hy sinh năm xưa. Có người chưa từng được sống qua tuổi đôi mươi.
Tôi không kể câu chuyện này để nhắc về mất mát hay đau thương, mà để những người trẻ hôm nay hiểu rằng hòa bình không tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng tuổi trẻ, bằng máu và cả những lời hẹn không bao giờ thực hiện được.
Tác giả: Phạm Minh Đức - lớp 11A1
Địa chỉ: Trường THPT A Thanh Liêm, Xã Thanh Bình - tỉnh Ninh Bình
