Ký ức của người lính trở về nơi mình... hy sinh

Hàng chục năm qua đi, những vết thương chiến tranh vẫn nhói đau mỗi khi trái gió trở trời. Hơn nữa, có một nỗi đau khác vẫn âm thầm gặm nhấm người cựu chiến binh Vũ Quang Thành (xã Vĩnh Phúc, huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) là việc 19 đồng đội trong đơn vị của ông đã nằm xuống, chỉ có ông là người duy nhất sống sót trở về.

Trung đội Mai Quốc Ca "1 thắng 100"

Tháng 5/1971, chàng trai làng Đồng Minh ở cạnh Thành Nhà Hồ tròn 18 tuổi, tình nguyện lên đường nhập ngũ.

Anh xung phong vào đội hình của Trung đoàn 14, thuộc Tỉnh đội Thanh Hóa, là lực lượng bổ sung cho đơn vị chủ lực Sư đoàn 304A.

Trung đội của người lính trẻ Vũ Quang Thành khi ấy mang tên Trung đội Mai Quốc Ca. Trung đội gồm 20 tay súng là những trai tráng quả cảm, ngùn ngụt nhiệt huyết do Mai Quốc Ca - chàng trai quê ở xã Hà Hải, huyện Hà Trung, Thanh Hóa làm Trung đội trưởng.

Sau những ngày rèn, tập trên thao trường ở Như Xuân (Thanh Hóa) và đất Bố Trạch (Quảng Bình), đầu năm 1972, Trung đội Mai Quốc Ca tiến vào mặt trận Quảng Trị. Nhiệm vụ đầu tiên của trung đội là vận chuyển nhu yếu phẩm, vũ khí, đạn dược cho tiểu đoàn đánh vào các căn cứ vùng giáp ranh tại Đầu Mầu, núi Kiến (Quảng Trị).

Trong dòng hồi ức, ông Thành nhớ lại, vào đêm 9/4/1972, Trung đội Mai Quốc Ca nhận nhiệm vụ vận chuyển 100kg thuốc nổ TNT để đánh sập cầu Quảng Trị (nay là cầu Thạch Hãn), chặn quân tiếp viện của địch từ thị xã Quảng Trị lên ứng cứu cho Đông Hà, Ái Tử - 2 (căn cứ quân sự lớn của địch tại vùng chiến thuật I).

Mục tiêu của việc đánh sập cầu là để tạo điều kiện để các cánh quân của ta mai phục sẵn ở hai bờ sông Thạch Hãn và các vùng phụ cận tiêu diệt lực lượng địch tại chiến trường Quảng Trị.

"Rạng sáng ngày 10/4/1972, tiểu đội đầu tiên của Trung đội xuất kích, đến gần cầu Thạch Hãn thì vướng phải mìn của địch. Mục tiêu bị lộ, địch hốt hoảng khi thấy bộ đội chủ lực của ta xuất hiện ngay bên Thành cổ Quảng Trị. Quân địch khẩn cấp điều cùng lúc 3 tiểu đoàn lính tinh nhuệ, gồm lính dù, biệt động và thủy quân lục chiến, huy động máy bay, pháo binh, xe tăng yểm trợ, tạo thành một gọng kìm bao vây Trung đội Mai Quốc Ca. Chúng tôi nằm giữa vòng vây của địch", ông Thành nhớ lại.

Ông bảo, anh em vẫn động viên nhau cố hết sức mình phá vòng vây. Dưới sự chỉ huy bình tĩnh, mưu trí của Trung đội trưởng Mai Quốc Ca, các chiến sĩ vừa anh dũng đánh trả nhiều đợt tấn công, tận dụng địa thế, người trước xông pha, người sau yểm trợ; anh em tỏa ra các hướng chiến đấu độc lập, kiên quyết bám trụ, đánh địch đến cùng.

Người này hy sinh, người khác xông lên chiến đấu. Thế trận giằng co quyết liệt từ 4h sáng đến 17h chiều. Cả Trung đội chiến đấu đến không còn viên đạn nào.

"Do chênh lệch lực lượng quá lớn, đến quá trưa ngày 10/4/1972, hầu hết các chiến sĩ của Trung đội lần lượt hy sinh", ông Thành nghẹn ngào.

Ông Thành bị thương, ngất đi không biết gì cho đến khi tỉnh lại thì đã thấy được ném lên xe của địch và đưa vào bệnh viện.

Dù cả Trung đội 20 người chỉ còn duy nhất ông Thành sống sót, sau khi đã tiêu diệt được 125 quân địch, khiến nhiều nhân lực địch bị thương, phá hủy một xe quân sự, làm chậm chi viện của địch từ phía Nam ra.