Ký ức của những người trong cuộc

Xuân Lộc, địa danh được mệnh danh là “Cánh cửa thép”, giữ vị trí chiến lược sống còn trong hệ thống phòng thủ của Mỹ và chính quyền Sài Gòn trước đây. Tại chính TP.Long Khánh (vốn được tách ra từ huyện Xuân Lộc sau này), trận đánh quyết định của chiến dịch Xuân Lộc – Long Khánh đã diễn ra.

Ông Phạm Quốc Thân, nguyên Chủ tịch Hội Cựu chiến binh TP.Long Khánh, bồi hồi nhớ lại, trận đánh 12 ngày đêm giải phóng Xuân Lộc - Long Khánh (9/4 - 21/4) là khoảnh khắc ác liệt nhất trong cuộc đời binh nghiệp của ông.

Theo ông, trận đánh kéo dài, khốc liệt và gây ra những hy sinh vô cùng lớn. Để Long Khánh được giải phóng, biết bao đồng chí, đồng bào đã ngã xuống.

Vào thời điểm đó, ông Thân là chiến sĩ thuộc Sư đoàn 341, Quân đoàn 4, trực tiếp tham gia chiến dịch 12 ngày đêm.

Bắt đầu từ 5h30 sáng 9/4, mũi tiến công của đơn vị ông Thân đã đánh thẳng vào thị xã Long Khánh.

Quân địch chống trả quyết liệt, nhiều hướng tấn công của ta bị chặn đứng. Chỉ có mũi tiến công của đơn vị ông Thân dũng cảm chiếm được Dinh Tỉnh trưởng (Tòa Hành chính tỉnh Long Khánh) và cắm lá cờ chiến thắng trên nóc tòa nhà.

Tuy nhiên, do thương vong lớn và tình hình chiến sự diễn biến phức tạp, cấp trên đã lệnh rút quân, chuyển sang chiến thuật vừa tiêu hao địch, vừa bao vây, ngăn chặn quân tiếp viện.

Ông Phạm Quốc Thân nhớ lại: "Áp lực mình bao vây diệt viện, rồi áp lực của cánh quân duyên hải đánh vào giải phóng Phan Rang – Phan Thiết buộc địch phải tính đến đường bỏ căn cứ bỏ chạy".

Trong đêm 20/4, cơn mưa lớn trút xuống Long Khánh. Lợi dụng đêm tối, quân địch bắn pháo dữ dội. Sau này, ta mới biết được mục đích của hành động này là để nghi binh trước khi rút chạy. Sáng ngày 21/4, quân ta hoàn toàn giải phóng Long Khánh.

Để có được chiến thắng này, ông Thân nghẹn ngào cho biết, chỉ riêng Sư đoàn của ông đã có hơn 1.200 cán bộ, chiến sĩ bị thương và hy sinh.

Ông xúc động nói, biết bao xương máu của đồng chí, đồng bào đã đổ xuống mảnh đất này, đổi lấy thành quả hòa bình ngày hôm nay.

"Chúng ta những người còn sống, những người tiếp bước sau này thì phải biết ơn thế hệ đi trước, xương máu của đồng chí, đồng bào đổ xuống cho mảnh đất này đơm hoa, kết trái", ông Thân cho biết.