Ký ức cựu chiến binh Nguyễn Xuân Thưởng
Tôi tên là Nguyễn Xuân Thưởng, sinh ngày 06 tháng 12 năm 1948, hiện trú tại thôn 7, xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai. Nay tuổi đã ngoài bảy mươi, mái đầu bạc trắng theo năm tháng. Trí nhớ đôi khi không còn minh mẫn như thời trai trẻ, có những chuyện đời thường vừa xảy ra đã quên. Nhưng lạ thay, mỗi khi nhắc đến chiến tranh, nhắc đến những năm tháng khoác áo lính, thì từng hình ảnh, từng âm thanh, từng khoảnh khắc lại hiện về rõ ràng đến nhói lòng, như thể tất cả chỉ mới diễn ra hôm qua.
Tôi nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ, trở thành một người lính thông tin, thuộc Trung đoàn 136, sau này chuyển về Trung đoàn 148. Công việc của tôi không phải là cầm súng xung phong nơi tuyến đầu, mà là mang trên vai những cuộn dây thông tin, bám sát đội hình chiến đấu, nối từng đường dây liên lạc từ sở chỉ huy đến các đơn vị đang đánh nhau ngoài mặt trận. Chỉ huy ở đâu, chúng tôi có mặt ở đó; chiến sự diễn ra nơi nào, chúng tôi theo đến nơi ấy.
Bộ binh tiến lên, tôi phải bò theo để kéo dây; bộ binh rút lui, tôi cũng phải thu dây mà rút. Trong chiến tranh, dây thông tin còn thì mệnh lệnh còn, còn nếu dây đứt, thông tin gián đoạn, thì cả trận đánh có thể rơi vào hỗn loạn, hậu quả khôn lường.
Những năm tháng ấy, chúng tôi chiến đấu liên miên trên đất bạn Lào. Hết mùa khô lại đến mùa mưa, rút quân rồi lại mở chiến dịch mới. Núi rừng Lào in dấu chân người lính Việt qua bao năm tháng. Trong vô vàn trận đánh đã đi qua, tôi nhớ nhất là Cánh đồng Chum - Xiêng Khoảng, một chiến trường chiến lược của liên quân Việt - Lào. Đặc biệt là chiến dịch năm 1972, nơi bom đạn trút xuống dữ dội đến mức đất đá rung chuyển, bầu trời không lúc nào yên tiếng máy bay.
Trận đánh ác liệt nhất đời lính của tôi cũng diễn ra trong năm ấy, khi Trung đoàn 148 tiến công các điểm cao ở khu vực Phu Nhà Thảo, Phu Thẻng. Hôm đó, B-52 rải thảm bom, mặt đất như bị xé toạc. Một loạt bom đánh trúng khu vực chỉ huy sở, hầm bị sập hoàn toàn. Đại đội thông tin của tôi gần như bị xóa sổ, có tổ trực trong hầm bị vùi lấp hết, anh em hy sinh mà không kịp cứu.
Hầm của tôi cũng không thoát. Đất đá từ trên cao đổ ập xuống, chôn vùi cả hầm. Tôi và một đồng đội bị ép chặt trong bóng tối đặc quánh, không thở nổi, đất đá tràn kín họng, kín mũi. Trong khoảnh khắc ấy, tôi chỉ nghĩ: có lẽ đời mình đến đây là hết. Nếu không có đồng đội bên ngoài đào bới điên cuồng, giành giật từng phút, thì chắc tôi đã không còn sống để kể lại câu chuyện này hôm nay.
Khi được kéo ra khỏi hầm, tôi đã bất tỉnh, được cáng đi qua nhiều tuyến cứu thương, rồi chuyển về điều dưỡng. Thời điểm đó trùng với lúc ký Hiệp định ngừng bắn ở Lào, nhưng trên thực tế, bom đạn vẫn không ngừng dội xuống. Tôi xin ở lại đơn vị thêm một ngày, chỉ mong được cùng anh em, nhưng không được chấp nhận vì thương tích quá nặng.
Trên đường rút quân, chúng tôi vừa đi vừa tránh bom, tránh pháo. Có lúc phải chui vào nhà dân ven đường, nằm tạm qua đêm trong lo lắng và mệt mỏi. Khi trở về đơn vị, nhiều người nhìn thấy tôi thì tròn mắt ngạc nhiên, bởi họ đã nghĩ tôi hy sinh trong trận bom ấy rồi.
Giờ đây, chiến tranh đã lùi xa, nhưng những ký ức thì không bao giờ mất. Nhiều đồng đội của tôi đã nằm lại vĩnh viễn trên rừng núi đất Lào, không kịp nhìn thấy ngày hòa bình, không kịp trở về với gia đình. Còn tôi, may mắn được sống sót, chỉ mong kể lại những gì mình đã trải qua, để con cháu mai sau hiểu rằng: độc lập, hòa bình không tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng máu, bằng tuổi xuân, và bằng cả những ký ức không bao giờ phai mờ của một thế hệ người lính đã đi qua chiến tranh.
