KÝ ỨC ĐÔNG KHÊ: NGƯỜI ANH HÙNG NHỜ ĐỒNG ĐỘI "CHẶT CÁNH TAY" ĐỂ TIẾP TỤC TẤN CÔNG
Trận đánh Đông Khê năm 1950 không chỉ là phát súng mở màn chấn động cho Chiến dịch Biên giới Thu Đông, mà còn là nơi khai sinh ra một trong những biểu tượng chói lọi nhất về chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Chàng thanh niên dân tộc Tày La Văn Cầu, khi ấy mới 18 tuổi, đã có một quyết định vượt ngoài sức tưởng tượng của con người: Nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay nát vụn của mình để không vướng víu, tiếp tục ôm bộc phá lao về phía lô cốt địch.
Máu lửa trên cứ điểm Đông Khê
Tháng 9 năm 1950, quân đội Việt Minh mở chiến dịch Biên giới Thu Đông nhằm phá thế bao vây của thực dân Pháp. Cứ điểm Đông Khê được chọn là trận "đánh điểm, diệt viện" then chốt. Nơi đây được quân Pháp xây dựng thành một pháo đài kiên cố với hệ thống lô cốt xâu chuỗi, hỏa lực đan chéo dày đặc.
Rạng sáng ngày 16/9/1950, tổ bộc phá của La Văn Cầu nhận nhiệm vụ sống còn: Phải dọn sạch các chướng ngại vật và phá sập lô cốt chỉ huy của địch để mở đường cho bộ đội ta xung phong. Dưới cơn mưa đạn pháo rát mặt, các đồng đội của ông lần lượt ngã xuống. La Văn Cầu, mang trên mình quả bộc phá nặng trĩu, trở thành hy vọng lớn nhất của mũi tiến công.
Quyết định bi tráng giữa mưa bom
Khi đang vận động tiến gần mục tiêu, một viên đạn pháo của địch phát nổ ngay sát vị trí của La Văn Cầu. Tiếng nổ chát chúa vang lên, ông ngã gục. Khi tỉnh dậy, La Văn Cầu phát hiện cánh tay phải của mình đã bị đạn bắn nát, lủng lẳng, máu tuôn xối xả.
Nỗi đau thể xác xé toạc thần kinh, nhưng điều khiến người lính trẻ trăn trở nhất lúc đó không phải là cái chết, mà là quả bộc phá chưa được đưa tới đích. Cánh tay dập nát trở thành một thứ vướng víu, khiến ông không thể trườn lên phía trước. Nếu rút lui, mũi tấn công sẽ thất bại, sự hy sinh của đồng đội trước đó sẽ trở nên vô nghĩa.
Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, La Văn Cầu đã gọi người đồng đội là Nông Văn Thạch (đang làm nhiệm vụ bắn yểm trợ) tiến lại gần và đưa ra một yêu cầu nhói lòng:
"Đồng chí hãy chặt đứt cánh tay này cho tôi! Nhanh lên để tôi còn đi làm nhiệm vụ!"
Ban đầu, Nông Văn Thạch sững sờ và cự tuyệt vì xót thương đồng đội. Nhưng trước ánh mắt kiên định và mệnh lệnh dứt khoát của La Văn Cầu, người đồng đội đành gạt nước mắt, nghiến răng dùng lưỡi lê cắt đứt phần tay dập nát, sau đó vội vã băng bó cầm máu.
Quả bộc phá xé toang màn đêm
Gạt bỏ một phần cơ thể, vác trên vai quả bộc phá bằng cánh tay trái còn lại, La Văn Cầu nén chịu cơn đau thấu xương, trườn qua lớp rào kẽm gai chằng chịt. Ông dùng chút sức lực cuối cùng, áp sát lô cốt địch, giật nụ xòe và lăn nhanh xuống giao thông hào.
Một tiếng nổ rền vang rung chuyển đất trời. Lô cốt mẹ của địch vỡ vụn. Chớp lấy thời cơ, quân ta từ các hướng ào ạt xông lên như vũ bão, nhanh chóng làm chủ cứ điểm Đông Khê, mở ra bước ngoặt quyết định cho toàn bộ chiến dịch Biên giới Thu Đông.
La Văn Cầu sau đó ngất đi vì mất máu và được đồng đội đưa về tuyến sau cấp cứu kịp thời.
Biểu tượng bất diệt của lòng quả cảm
Hành động "nhờ đồng đội chặt tay" của La Văn Cầu đã gây chấn động toàn quân lúc bấy giờ, trở thành nguồn động viên tinh thần to lớn cho hàng vạn chiến sĩ trên khắp các mặt trận. Năm 1952, tại Đại hội Anh hùng Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, La Văn Cầu là một trong bảy người đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Hơn 7 thập kỷ đã trôi qua, người thanh niên 18 tuổi năm xưa nay đã là một ông lão râu tóc bạc phơ. Cánh tay áo trống rỗng bên phải của ông là một "tấm huân chương" không lời, nhắc nhở các thế hệ mai sau về một thời kỳ máu lửa, nơi những con người bình dị đã làm nên những điều phi thường vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
