Ký ức Đồng Khởi giải phóng Hội An

Đầu tháng 7 năm 1964, Tỉnh ủy Quảng Đà mở hội nghị quán triệt Nghị quyết Khu ủy V về phát động cao trào đồng khởi ở nông thôn đồng bằng, quyết tâm thực hiện 3 mục tiêu:

- Phá “ấp chiến lược”, phá thế kèm kẹp của địch, giành lại và làm chủ nông thôn đồng bằng; xây dựng vùng giải phóng vững mạnh, giành nguồn nhân tài vật lực cho cách mạng.

- Đẩy mạnh chiến tranh nhân dân rộng khắp, tiêu diệt sinh lực và làm tan rã - từng bộ phận quân địch, nhất là quân địa phương và bọn ngụy quyền ác ôn.

- Củng cố, xây dựng phát triển mạnh mẽ lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang, tăng cường thực lực kinh tế để chiến đấu lâu dài.

Trong 3 mục tiêu trên, vấn đề phá kèm giải phóng nông thôn đồng bằng là cấp thiết. Muốn làm được điều đó, trước hết cần phải phát triển lực lượng vũ trang địa phương, xây dựng các tổ chức bí mật trong vùng địch, tạo thế phối hợp giữa bên trong và bên ngoài.

Từ giữa tháng 7 năm 1963, các huyện xung quanh Hội An có một số vùng giải phóng, đường dây liên lạc giữa các vùng phía đông huyện Duy Xuyên qua Hội An và vùng cát huyện Điện Bàn hoạt động thông suốt. Sau sự kiện Dương Văn Minh lật đổ Ngô Đình Diệm (tháng 11 năm 1963), lực lượng cách mạng ở Hội An có bước phát triển vượt bậc. Các đồng chí tù chính trị được trả tự do về lại địa phương tiếp tục hoạt động. Cán bộ tập kết ở miền Bắc trở về lần lượt được tăng cường cho thị xã. Cán bộ thoát ly của Hội An trước đây đứng ở Duy Xuyên, Điện Bàn nay về bám địa bàn Cẩm Thanh, Cẩm Châu, Cẩm Hà, Cẩm An trực tiếp chỉ đạo phong trào. Những đảng viên bị đứt liên lạc được phục hồi đảng tịch, tiếp tục hoạt động, cơ sở cách mạng trong quần chúng được liên lạc chắp nối tổ chức lại chặt chẽ. Lúc này bộ phận phía Nam của Tỉnh ủy đã hoàn thành nhiệm vụ và rút về căn cứ không còn đứng tại Cẩm Thanh.

Đầu tháng 8 năm 1964, Hội nghị cán bộ Hội An được tổ chức tại Dốc Chờ (8) bàn công tác phá ách kèm kẹp của địch, phát động quần chúng khởi nghĩa. Hội nghị thống nhất kế hoạch lấy lực lượng quần chúng tại Thuận Tình làm nòng cốt để giải phóng Cẩm Thanh, sau đó làm bàn đạp giải phóng các xã còn lại, làm chủ các vùng nông thôn. Hội nghị quyết định tách các chi bộ ở các xã khỏi huyện ủy Duy Xuyên, Điện Bàn để thành lập Đảng bộ Hội An, phân công cán bộ về bám các địa bàn khẩn trương triển khai lãnh đạo các nhiệm vụ cách mạng. Trong đó, các đồng chí Nguyễn Quảng Phòng và Lê Hòa được phân công phụ trách địa bàn Cẩm Thanh.