Ký ức Đồng Lộc: “Chúng tôi chỉ kịp gọi tên nhau”
Ở tuổi ngoài 70, bà Nguyễn Thị Hồng (quê Can Lộc, Hà Tĩnh) vẫn không thể quên buổi chiều định mệnh năm ấy – khi bà tận mắt chứng kiến khoảnh khắc 10 đồng đội của mình mãi mãi nằm lại tại Ngã ba Đồng Lộc.
Bước vào “tọa độ lửa”
Năm 1968, khi vừa tròn 18 tuổi, bà Hồng tình nguyện gia nhập lực lượng thanh niên xung phong trong cao điểm của Chiến tranh Việt Nam.
“Ngày đó, tụi tôi trẻ lắm, chỉ nghĩ đơn giản là đi để giữ đường cho xe ra tiền tuyến”, bà nhớ lại.
Nhiệm vụ của đơn vị là:
San lấp hố bom
Dẫn đường cho xe vận tải
Đảm bảo tuyến đường không bị gián đoạn
Ngã ba Đồng Lộc khi ấy được gọi là “tọa độ chết”:
Bom rơi gần như mỗi ngày
Đất đá chưa kịp nguội đã phải lao ra làm đường
Khoảnh khắc sinh tử
Chiều 24/7/1968, sau nhiều đợt đánh phá, tiểu đội 4 vẫn tiếp tục ra hiện trường.
Bà Hồng kể, giọng chậm lại:
“Lúc đó trời vừa dứt bom. Các chị em vừa làm vừa nói chuyện, còn hẹn nhau khi hòa bình sẽ về quê…”
Trong số đó có tiểu đội trưởng Võ Thị Tần – người luôn động viên cả nhóm:
“Cố thêm chút nữa thôi, xe sắp qua rồi.”
Khoảng 16 giờ, máy bay Mỹ bất ngờ quay lại.
Loạt bom thứ 15 trút xuống
Đất trời rung chuyển
Một quả bom rơi trúng miệng hầm trú ẩn
“Chúng tôi chỉ kịp gọi tên nhau… rồi tất cả im lặng,” bà Hồng nghẹn lại.
Đào đất tìm đồng đội
Sau trận bom, những người sống sót lao vào tìm kiếm.
Đất đá nóng bỏng
Khói bụi mù mịt
Tay không đào bới từng lớp đất
“Chúng tôi gọi mãi… nhưng không ai trả lời nữa.”
Khi tìm thấy, cả 10 cô gái nằm sát bên nhau.
Bà Hồng nhớ mãi hình ảnh ấy:
“Họ nằm như đang ngủ, người nọ ôm lấy người kia… như vẫn đang che chở cho nhau.”
Nỗi đau còn lại
Sau chiến tranh, bà trở về với cuộc sống đời thường.
Nhưng:
Những giấc mơ về tiếng bom vẫn còn
Những cái tên đồng đội vẫn luôn hiện về
Mỗi năm đến ngày 24/7, bà lại trở về Đồng Lộc thắp hương.
“Tôi sống thay phần của các chị… nên phải sống cho xứng đáng.”
Lời nhắn gửi thế hệ trẻ
Khi được hỏi về điều muốn nói với người trẻ hôm nay, bà Hồng chia sẻ:
“Các cháu sinh ra trong hòa bình, hãy sống tử tế và có trách nhiệm. Đừng quên những người đã nằm lại để mình có ngày hôm nay.”
Một thời không thể quên
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về Ngã ba Đồng Lộc vẫn còn đó:
Trong từng tấc đất
Trong từng câu chuyện
Trong trái tim những người ở lại
Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Hồng không chỉ là ký ức cá nhân, mà là một phần của lịch sử – nơi tuổi trẻ đã hóa thành bất tử.
