KÝ ỨC DƯỚI MÀU CỜ
Trần Tấn Khanh
Có những ký ức đã đi qua hơn nửa thế kỷ, nhưng mỗi khi nhìn thấy lá cờ Tổ quốc tung bay, lòng người vẫn không khỏi bồi hồi.
Với chúng tôi – những người đã từng đi qua những năm tháng chiến tranh – lá cờ đỏ sao vàng không chỉ là biểu tượng của đất nước.
Đó là hình ảnh của quê hương.
Là niềm tin.
Là những người đồng đội.
Và là ký ức về một tuổi trẻ đã gửi lại nơi chiến trường.
Ngày ấy, chúng tôi còn rất trẻ.
Những chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi rời mái nhà, rời quê hương để lên đường khi Tổ quốc cần.
Ngày tiễn chúng tôi đi, con đường làng rợp bóng người.
Mẹ đứng bên cổng.
Cha đứng lặng phía sau.
Bạn bè ôm nhau, dặn dò nhau những câu rất giản dị:
“Nhớ trở về nhé!”
Chúng tôi cười.
“Nhất định!”
Rồi đoàn người lên đường.
Phía trước là những tháng ngày chưa biết sẽ ra sao.
Nhưng trên mỗi chặng đường, chúng tôi luôn nhìn thấy lá cờ Tổ quốc.
Lá cờ đỏ sao vàng tung bay giữa những miền quê, giữa những đơn vị, trên những cung đường mà chúng tôi đi qua.
Mỗi lần nhìn thấy màu cờ ấy, chúng tôi lại cảm thấy mình không đơn độc.
Có những ngày chiến trường gian khổ.
Những bước chân mỏi mệt sau những chặng đường dài.
Những đêm xa nhà, chúng tôi ngồi bên nhau kể chuyện quê hương.
Có người nhớ mẹ.
Có người nhớ cha.
Có người nhớ người con gái đang chờ ở quê nhà.
Còn tôi thường nhớ cánh đồng trước cửa nhà và tiếng mẹ gọi mỗi buổi chiều.
Nhưng chỉ cần nhìn lá cờ Tổ quốc, chúng tôi lại tự nhắc mình:
Phía sau mình là quê hương.
Và thế là chúng tôi tiếp tục bước.
Tôi nhớ một người bạn tên Lâm.
Lâm là người luôn mang theo một lá cờ nhỏ trong ba lô.
Mỗi khi đơn vị đến một địa điểm mới, anh thường cẩn thận lấy lá cờ ra, gấp ngay ngắn.
Có lần tôi hỏi:
“Cậu giữ lá cờ ấy làm gì?”
Lâm cười:
“Để nhớ mình đang đi vì ai.”
Tôi bật cười:
“Cậu nói chuyện cứ như ông cụ non.”
Lâm cũng cười.
“Sau này hòa bình, tôi sẽ mang lá cờ này về treo trước nhà.”
Chúng tôi cùng hứa:
“Sau này cùng về nhé!”
Nhưng Lâm đã không trở về.
Anh nằm lại giữa những năm tháng tuổi trẻ.
Lá cờ nhỏ năm ấy cũng được đồng đội giữ lại.
Ngày chiến tranh kết thúc, chúng tôi đứng bên nhau dưới màu cờ Tổ quốc.
Có người khóc.
Có người ôm lấy đồng đội.
Có người ngước nhìn lá cờ rất lâu.
Chúng tôi vui vì đất nước hòa bình.
Nhưng trong niềm vui ấy vẫn có những khoảng lặng.
Bởi chúng tôi biết, nếu những người đã hy sinh còn ở đây, họ cũng sẽ vui biết bao.
Tôi nhớ Lâm.
Nhớ những lời anh từng nói.
“Sau này hòa bình, tôi sẽ mang lá cờ này về treo trước nhà.”
Lời hẹn ấy anh không thực hiện được.
Nhưng lá cờ vẫn còn.
Và quê hương đã thực sự có những ngày bình yên.
Ngày tôi trở về, mẹ đứng trước cổng.
Mái tóc mẹ đã bạc.
Tôi bước đến:
“Mẹ ơi, con về rồi.”
Mẹ ôm lấy tôi.
Tôi nhìn lên trước sân.
Một lá cờ Tổ quốc đang tung bay trong gió.
Tôi chợt nhớ lời Lâm.
Tôi hiểu rằng, điều anh mong muốn năm nào đã trở thành hiện thực – không chỉ trước một mái nhà, mà trên khắp quê hương.
Màu cờ ấy đã trở thành một phần trong cuộc sống của chúng tôi.
Nhiều năm sau, tôi có dịp trở lại nơi những người đồng đội nằm lại.
Tôi mang theo một lá cờ nhỏ.
Đứng trước phần mộ của Lâm, tôi đặt lá cờ bên cạnh bó hoa.
“Lâm à, tôi mang cờ về cho cậu đây.”
Gió thổi qua những hàng cây.
Lá cờ khẽ lay động.
Tôi đứng lặng rất lâu.
Trong khoảnh khắc ấy, những năm tháng xa xôi như trở về.
Tôi lại thấy những chàng trai tuổi đôi mươi năm nào.
Những khuôn mặt trẻ.
Những nụ cười vô tư.
Những bước chân vội vã.
Và một lá cờ đỏ sao vàng được chuyền tay giữa những người lính.
Bây giờ, tôi đã già.
Mái tóc đã bạc.
Đôi chân không còn khỏe như trước.
Nhưng mỗi dịp lễ, nhìn lá cờ Tổ quốc tung bay trên những con đường quê, lòng tôi vẫn rung lên một cảm xúc rất khó gọi tên.
Tôi nhìn những em nhỏ đứng dưới cờ.
Nhìn những đoàn viên trẻ trong màu áo xanh.
Nhìn những con đường mới, những ngôi nhà mới, những cánh đồng xanh.
Tôi nghĩ đến những người bạn đã nằm lại.
Họ đã từng mong một ngày được nhìn thấy cảnh tượng này.
Một đất nước hòa bình.
Một quê hương đổi mới.
Những thế hệ trẻ được học tập, vui chơi và tự do theo đuổi ước mơ.
Họ đã không kịp nhìn thấy.
Nhưng chính sự hy sinh của họ đã góp phần làm nên những ngày hôm nay.
Một lần, tôi gặp một nhóm đoàn viên đang chuẩn bị cho buổi lễ chào cờ.
Một bạn trẻ hỏi tôi:
“Bác ơi, bác có điều gì muốn kể về lá cờ này không?”
Tôi nhìn lên lá cờ đang tung bay.
Tôi nói:
“Ngày trước, với chúng bác, lá cờ này là niềm tin.”
Bạn trẻ hỏi:
“Còn hôm nay thì sao ạ?”
Tôi mỉm cười:
“Hôm nay vẫn là niềm tin. Nhưng các cháu phải biến niềm tin ấy thành hành động.”
Tôi nhìn những gương mặt trẻ.
“Thế hệ trước đã bảo vệ màu cờ bằng tuổi trẻ và sự hy sinh. Thế hệ hôm nay hãy giữ gìn màu cờ bằng tri thức, trách nhiệm và những việc làm tốt đẹp cho quê hương.”
Các bạn trẻ im lặng.
Lá cờ vẫn bay trong gió.
Có lẽ, mỗi người có một cách riêng để nhớ về quá khứ.
Với tôi, quá khứ nằm trong những lá thư đã ngả màu.
Trong những tấm ảnh cũ.
Trong chiếc áo đã sờn.
Trong tên của những người bạn không còn trở về.
Và trong màu đỏ của lá cờ Tổ quốc.
Mỗi khi nhìn lá cờ tung bay, tôi lại nhớ một thời tuổi trẻ.
Nhớ những người đã lên đường.
Nhớ những người đã nằm lại.
Nhớ những lời hẹn chưa thành.
Và nhớ rằng hòa bình hôm nay không phải điều tự nhiên mà có.
Đó là thành quả được đánh đổi bằng tuổi trẻ của biết bao thế hệ.
Thời gian rồi sẽ tiếp tục trôi.
Những người từng đi qua chiến tranh sẽ dần trở thành những người kể chuyện của quá khứ.
Nhưng ký ức dưới màu cờ sẽ còn mãi.
Bởi dưới lá cờ ấy, đã có những người từng cất bước ra đi.
Có những người đã trở về.
Và có những người mãi mãi nằm lại với tuổi thanh xuân.
Lá cờ hôm nay vẫn tung bay trên bầu trời hòa bình.
Và mỗi khi nhìn lên, xin hãy nhớ:
Có một thế hệ đã từng nhìn màu cờ ấy để vững bước.
Có những tuổi hai mươi đã gửi lại chiến trường.
Có những người mẹ đã tiễn con đi trong nước mắt.
Và có những người đã hy sinh để chúng ta được sống những ngày bình yên.
Ký ức có thể lùi xa, nhưng màu cờ Tổ quốc và những câu chuyện của một thời hoa lửa sẽ còn mãi trong trái tim các thế hệ Việt Nam.



