Ký ức đường 20 Quyết Thắng và bức thư tình chưa gửi

Mùa khô năm 1970 trên tuyến đường 20 Quyết Thắng (Quảng Bình) — trọng điểm đánh phá ác liệt của không quân Mỹ nhằm cắt đứt tuyến tiếp viện cho chiến trường miền Nam.

Cựu chiến binh Lê Đình Cường (nguyên chiến sĩ công binh thuộc Binh đoàn 559) kể về những đêm bám đường dưới mưa bom bão đạn. Nhiệm vụ của đơn vị ông là san lấp hố bom, phá đạn nổ chậm để xe chở hàng chiến lược vượt trọng điểm.

Trong tiểu đội của ông Cường có chiến sĩ Nguyễn Văn Đức, quê Nam Định. Đức học giỏi, viết chữ rất đẹp và luôn mang theo trong túi áo ngực một cuốn sổ tay bọc nilông cẩn thận. Bất kể ngày hay đêm, sau mỗi giờ san lấp hố bom mệt nhoài, Đức lại lôi cuốn sổ ra viết thư gửi cho người bạn gái cùng quê tên Mai.

"Nhiều đêm pháo sáng rực trời, bom nổ xé tai, Đức vẫn ngồi gục lưng bên vách hầm, tranh thủ từng ánh sáng lập lòe để viết. Em ấy viết nhiều lắm, nhưng chẳng bao giờ gửi được vì đường thư ra Bắc thời đó khó khăn vô cùng."

Trận bom B-52 rạng sáng ngày 18/3/1970 xới tung toàn bộ trọng điểm. Đức bị đất đá vùi lấp khi đang gỡ quả đạn nổ chậm cuối cùng để mở đường cho đoàn xe quân sự. Khi đồng đội bới đất đưa Đức ra, nhịp tim anh đã ngừng, nhưng tay vẫn ôm chặt túi áo ngực.

Ông Cường mở túi áo, lấy ra cuốn sổ tay thấm máu. Trang cuối cùng Đức vừa viết dở đêm qua còn đọng dòng chữ: "Mai ơi, đường ra mặt trận thông rồi, anh sắp được vào sâu hơn. Nếu anh không về, em hãy sống thật hạnh phúc nhé...".

Suốt 30 năm sau chiến tranh, ông Cường giữ gìn cuốn sổ ấy như kỷ vật sinh mạng. Năm 2002, ông tìm về Nam Định và trao tận tay cuốn sổ cho bà Mai — lúc này đã là một cô giáo về hưu. Nhìn chữ viết của người yêu năm xưa, bà khóc nghẹn ngào. Cuốn sổ không chỉ là một bức thư tình, mà là khúc ca dở dang của một thế hệ thanh niên đã gạt niềm riêng để hy sinh cho đất nước.