Ký ức hào hùng
Từ những ngày đầu mới thành lập Cục Phòng thủ bờ bể - đơn vị tiền thân Hải quân nhân dân Việt Nam ngày nay, sông Cấm luôn là nơi gắn với những dấu mốc lịch sử của bộ đội Hải quân. Sau khi TP. Hải Phòng được giải phóng, Xưởng 46 chuyển từ bến Phà Đen (Hà Nội) về đóng quân tại trại pháo thủ của quân Pháp bên bờ sông Cấm. Cùng trong dịp đó, Trường Huấn luyện bờ bể tổ chức khai giảng khoá học đầu tiên tại ngã ba sông Tam Bạc và sông Cấm, cách cầu Hạ Lý khoảng 300 mét.
Ngày 24/8/1955, tại Trường Huấn luyện bờ bể và khu vực đóng quân của Xưởng 46, Cục Phòng thủ bờ bể tổ chức Lễ thành lập 2 thủy đội Sông Lô và Bạch Đằng. Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bí thư Tổng Quân ủy, Bộ trưởng Quốc phòng - Tổng Tư lệnh; Thiếu tướng Hoàng Văn Thái, Tổng Tham mưu phó; đồng chí Nguyễn Chánh, Chủ nhiệm Tổng cục Cán bộ; đồng chí Đỗ Mười, Bí thư Thành uỷ kiêm Chủ tịch Ủy ban hành chính TP. Hải Phòng dự lễ. Hai thủy đội chiến đấu đầu tiên của Hải quân ra mắt trước niềm phấn khởi của quân dân thành phố Cảng.
Cựu chiến binh Phạm Công Thênh ở xã Cấp Tiến, huyện Tiên Lãng, TP. Hải Phòng là một trong số những cán bộ, chiến sĩ có năm tháng gắn bó với thủy đội Sông Lô, Bạch Đằng kể lại: Năm 1955, tôi hoàn thành nhiệm vụ trong đội du kích tham gia trận chiến 300 ngày giải phóng Hải Phòng. Ngay sau đó, tôi được điều động về Cục Phòng thủ bờ bể và biên chế xuống ca nô 514 do Anh hùng Trần Á làm chỉ huy. Ca nô 514 là một trong số những ca nô hiện đại, lắp máy ZMC, chạy bằng dầu diesel.
Được biết, thời điểm đó những người về xây dựng lực lượng Hải quân được tuyển chọn kỹ lưỡng. Tiêu chí đầu tiên là phải bơi lặn giỏi. Ban chỉ huy các ca nô trực tiếp huấn luyện, kiểm tra bơi và xử trí các tình huống dưới nước.
Ở ca nô 514, Phạm Công Thênh được bổ nhiệm làm Tiểu đội phó kiêm phụ trách khẩu đội súng máy 12,7mm. “Tôi và mọi chiến sĩ khác đều được huấn luyện kiêm nhiệm biết sử dụng ở các vị trí khác trên ca nô. Tôi được chỉ huy bổ túc động tác lái tàu cơ bản, sử dụng thông thạo cờ thông hiệu (cờ tay). Ca nô 514 trực cao điểm đều vào dịp tết và các ngày lễ, thời gian khoảng 20-30 ngày. Từng ca nô nhỏ, nhưng cán bộ, chiến sĩ luôn kiên trì bám biển, theo dõi mục tiêu, vượt qua mọi sóng dữ. Chính từ việc chấp hành triệt để quy định và sự tập luyện một cách nghiêm túc nên mọi người mới có sức khỏe tốt để làm nhiệm vụ” - cựu chiến binh Phạm Công Thênh cho biết.
