Ký Ức Hoa Lửa Và Những Đứa Con Nuôi Từ Chiến Trận

44 năm trôi qua kể từ ngày 17/2/1979, ông Phạm Tiến, cựu chiến binh Trung đoàn 121, Sư đoàn 345, nay là nguyên Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự thị xã Yên Bái, vẫn giữ nguyên những ký ức sống động về thời hoa lửa biên giới và câu chuyện cảm động về hai đứa con nuôi từ chiến tranh.

Rạng sáng ngày 17/2/1979, Trung Quốc bất ngờ nổ súng tấn công vào sáu tỉnh biên giới Việt Nam. Ông Tiến, khi đó là Trợ lý Quân lực của Trung đoàn 121, Sư đoàn 345, đã tham gia trực tiếp vào các trận địa phòng ngự để chặn đứng bước tiến của địch trên hướng thị xã Lào Cai. Trung đoàn của ông phối hợp với các lực lượng địa phương như Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hoàng Liên Sơn, công an và dân quân tự vệ, đảm nhiệm tuyến phòng thủ từ thị xã Lào Cai đến đường 7. Các tiểu đoàn dưới quyền ông – Tiểu đoàn 4, 5 và 6 – được bố trí chốt giữ các điểm cao chiến lược như điểm cao 368, dãy Nhạc Sơn, cầu số 4 Kim Tân và khu vực gần cầu treo Cốc San.

Dù địch có ưu thế về quân số, hỏa lực và yếu tố bất ngờ, khiến nhiều chốt tiền tiêu sát bờ sông Hồng bị chiếm, nhưng quân ta vẫn kiên cường kháng cự. Đến ngày 18/2, lực lượng mỏng manh buộc phải rút khỏi điểm cao 368 và dãy Nhạc Sơn. Chỉ còn Tiểu đoàn 6 chốt giữ cầu số 4 Kim Tân, đánh nhau quyết liệt với địch cho đến ngày 23/2. Địch chiếm được tuyến phòng ngự, rồi đến ngày 25/2, thị xã Cam Đường rơi vào tay họ. Tuy nhiên, từ ngày 26/2, các hướng tấn công của địch bị chặn đứng hoàn toàn ở khu vực Bến Đền và Ngòi Bo, cách thị xã Lào Cai 20 km, nhờ trận địa phòng ngự vững chắc của quân ta trên các vị trí đồi cao. Ông Tiến hào hứng kể: "Quân địch chỉ tiến được 4 km trong gần một tuần, từ ngày 16/2 đến 23/2, và khi đến Cam Đường, họ hoàn toàn bị dừng lại bởi sự kháng cự kiên cường của quân và dân ta."

Sau hai ngày đêm chiến đấu ác liệt, Trung đoàn 121 được lệnh lui về khu vực Ngòi Bo và Bến Đền để củng cố thế trận. Ông Tiến, ngoài nhiệm vụ quân sự, còn được giao bảo vệ hai đứa trẻ mồ côi do Tiểu đoàn 6 cứu giúp. Đó là chị em Trần Thị Thu Thủy (10 tuổi) và Trần Công Tuấn (8 tuổi), được cứu sống từ một trận pháo kích của địch vào ngày 18/2 tại thị xã Lào Cai. Bố của chúng đã hy sinh, mẹ là bà Nguyễn Thị Sinh bị thương nặng và phải cấp cứu. Hai đứa trẻ đầu tóc rối bù, co ro trong rét buốt, khóc ré mỗi khi pháo địch nổ. Ông Tiến ôm chặt chúng vào lòng, và cả trung đoàn đã chăm sóc chúng tận tình: ăn uống, ngủ nghỉ, dù bộ đội chỉ có hạt bo bo hầm, bột mì luộc, sắn tươi và cá khô, còn hai cháu được ăn cơm nhờ chút gạo của cán bộ chiến sĩ.

Cuối tháng 2/1979, ông Tiến chuyển sang làm Phó Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 6, buộc phải bàn giao hai cháu cho Công an huyện Bảo Thắng. Trước lúc chia tay, ông vận động anh em quyên góp tiền, quần áo, sách vở và một chiếc ba lô. Hai đứa trẻ khóc toáng, nắm chặt tay ông và nghẹn ngào nói: "Bác cho chị em cháu ở lại với các bác, các chú. Bố mẹ cháu mất cả rồi, biết nương tựa vào ai?" Câu nói đó mãi khắc sâu trong lòng ông, cho đến khi nghe tin mẹ chúng tìm con qua đài phát thanh.

Năm 1987, khi ông Tiến làm Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự thị xã Yên Bái, Thủy đang học Cao đẳng Sư phạm Yên Bái, Tuấn đã học xong cấp II. Ông trao đổi với vợ con và quyết định nhận hai chị em làm con nuôi. Ông nghẹn ngào nhớ lại: "Nhìn Thủy xới cơm cho mẹ tôi, tôi chợt nhớ lần nó nhặt hết sắn vào bát mình để bố ăn, vì nghĩ bố ở bộ đội ăn sắn nhiều rồi. Tôi nghẹn lại không nói được lời nào."

Gia đình ông đã lo cho hai cháu từ học tập, việc làm đến cưới hỏi. Giờ đây, Thủy và Tuấn đã có gia đình hạnh phúc, thường ghé thăm ông bà mỗi dịp lễ tết. Ông Tiến, nay đã trên dưới 70 tuổi cùng vợ, tự hào với bảy người con và 13 đứa cháu, kết thúc câu chuyện đời lính và gia đình trong niềm hạnh phúc sum vầy.