KÝ ỨC HOA LỬA VÀ TẤM KỶ NIỆM CHƯƠNG CAO QUÝ CỦA CỰU THANH NIÊN XUNG PHONG TRƯƠNG VĂN LỢI

Trong dòng chảy bất tận của lịch sử dân tộc, có những giá trị không thể đo đếm bằng những vật chất hữu hình, bởi chúng được khắc sâu vào tâm khảm con người qua những năm tháng đạn bom tàn khốc. Câu chuyện về hành trình giữ gìn ký ức của ông Trương Văn Lợi, sinh năm 1958, hiện đang sinh sống tại thôn Tân Hiệp, xã Anh Dũng, tỉnh Khánh Hòa, là một minh chứng sống động cho nhận định ấy. Có những thứ tưởng như rất nhỏ bé, mong mỏng nhưng lại gánh vác trên mình cả một quãng đời thanh xuân rực lửa, và đối với ông Trương Văn Lợi, đó chính là những tờ giấy xác nhận công tác cũ kỹ. Ngày còn tham gia lực lượng Thanh niên xung phong xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước, ông từng được cấp những giấy tờ ghi nhận rõ ràng quãng thời gian 03 năm công tác và cống hiến gian khổ. Tuy nhiên, những năm tháng dài đằng đẵng với bao thăng trầm mưu sinh sau chiến tranh đã khiến những vật chứng bằng giấy mực ấy dần bị thời gian bào mòn và mất đi.

Hồi tưởng lại những ngày tháng cũ, ông Lợi ngậm ngùi kể lại sự khác biệt của những kỷ vật thời chiến: “Giấy A4 hồi xưa nó đâu giống giấy A4 bây giờ. Nó vừa mỏng vừa nhỏ hơn giấy học trò nữa”. Tờ giấy chứng nhận 03 năm thanh niên xung phong mỏng mỏng, bé nhỏ ấy sau khi hoàn thành nhiệm vụ đã được ông trân trọng cẩn thận cất giữ trong một chiếc tủ gỗ của gia đình mà mọi người vẫn quen gọi là tủ “táp-ly”. Thế nhưng, nghiệt cớ sao thời gian và khí hậu khắc nghiệt đã làm hỏng tất cả. Loài mối mọt âm thầm đục phá chiếc tủ gỗ, rồi tàn nhẫn ăn hỏng luôn cả những tờ giấy xác nhận quý giá cất bên trong. Đến khi ông phát hiện và mở tủ lấy ra thì toàn bộ giấy tờ đã bị ăn mục nát, không còn nguyên vẹn để làm bằng chứng pháp lý. Trở về với cuộc sống đời thường sau chiến tranh, những người thanh niên sục sôi năm nào lại phải vật lộn với gánh nặng công việc, lo toan gia đình và cơm áo gạo tiền. Những năm tháng mưu sinh vất vả ấy đã khiến ký ức về một thời cống hiến dần dần được cất gọn vào một góc sâu trong tâm hồn.

Thế nhưng, thời gian không thể làm nguội đi ngọn lửa cống hiến. Khi tuổi đời đã ngả bóng chiều tà, có những lúc chính những tờ giấy xác nhận cũ đã bị mối ăn ấy lại trở thành điều vô cùng cần thiết để chứng minh cho một phần quá khứ anh hùng của người lính. Ông Lợi đã trải qua không ít lần trực tiếp trình bày với các cấp cán bộ về những năm tháng lao động, san lấp hố bom mà mình đã đi qua. Đã có những lần cán bộ cấp tỉnh xuống tận xã Anh Dũng để làm việc, lắng nghe ghi nhận ý kiến và lập biên bản xác minh. Tuy nhiên, đối với một người đã trải qua hàng chục năm thăng trầm, việc tìm lại dấy vết chứng cứ của một thời tuổi trẻ giữa trùng khơi thời gian chưa bao giờ là điều dễ dàng. Trong hoàn cảnh ấy, những gì còn lại để chứng minh chỉ là ký ức sống động trong trí nhớ, là lời kể xác nhận của những người đồng đội từng kề vai sát cánh, là các địa danh cũ rực lửa, là cái tên của người tiểu đội trưởng Lê Minh Thạnh, và là những câu chuyện chân thực mà chỉ người trong cuộc mới có thể giữ lại.

Sở dĩ ông Lợi luôn kiên trì muốn những năm tháng thanh niên xung phong của mình được ghi nhận một cách đầy đủ không phải vì ông tìm kiếm những danh hiệu hào nhoáng, cũng không phải vì mong đợi một phần quà hay lợi ích vật chất. Ông làm điều đó bởi vì đó là một phần tuổi trẻ không thể thay thế, là một phần cuộc đời thiêng liêng mà ông đã rút trọn ruột gan để cống hiến cho đất nước. Nhìn lại quá khứ, ông Lợi vẫn nhớ như in những căn chòi cất bằng lá rừng xơ xác, những chiếc sạp tre làm giường ngủ, những bữa ăn đạm bạc thiếu thốn đủ bề và những đêm xa nhà nhớ quê hương đến bật khóc. Ông vẫn luôn ghi nhớ hình bóng những người đồng đội chung chiến hào và luôn khắc ghi công ơn của người tiểu đội trưởng Lê Minh Thạnh. Những chuyến đi bộ trèo đèo lội suối trên những con đường rừng ngoằn ngoèo dẫu không còn lưu lại trên giấy trắng mực đen, nhưng chúng vẫn sống mãi trong trí nhớ của người cựu thanh niên xung phong.

Giá trị cốt lõi của những câu chuyện thời hoa lửa chính là ở chỗ: một tờ giấy cũ dù có mỏng manh và bị mối mọt làm mất đi, nhưng câu chuyện cống hiến của cả một thế hệ thì nhất định không bao giờ được phép phai nhòa. Đằng sau mỗi cựu thanh niên xung phong như ông Trương Văn Lợi là một trang sử vàng được viết bằng chính sức trẻ, mồ hôi, nước mắt và những năm tháng đẹp nhất của đời người. Việc gì giữ và kể lại phần ký ức ấy chính là lời nhắc nhở sâu sắc để thế hệ hôm nay hiểu và trân trọng hơn những con người của một thời tuổi trẻ anh hùng. Ghi nhận những hy sinh và cống hiến thầm lặng ấy, ngày 18/9/2013, ông Trương Văn Lợi đã vinh dự được Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao tặng Kỷ niệm chương Thanh niên xung phong. Tấm Kỷ niệm chương ấy chính là sự khẳng định đắt giá nhất, tôn vinh quãng đời thanh xuân ngời sáng của ông – một quãng đời không một thế lực hay thời gian nào có thể xóa mờ.