Ký ức không bao giờ phai

Tôi là một người lính tình nguyện Việt Nam đã trực tiếp tham gia chiến đấu trên chiến trường biên giới Tây Nam cuối những năm 1978. Đến hôm nay, khi mái tóc đã bạc trắng, mỗi lần nhớ lại những ngày tháng ấy, tôi vẫn thấy mọi thứ như vừa mới diễn ra hôm qua. Những ngày cuối năm 1978, đơn vị tôi nhận lệnh hành quân về hướng Tây Nam. Khi ấy, đất nước vừa thống nhất chưa được bao lâu. Ai cũng mong được trở về xây dựng quê hương, nhưng chiến tranh lại một lần nữa gõ cửa. Dọc tuyến biên giới An Giang, Kiên Giang, Tây Ninh, quân Khmer Đỏ liên tục gây ra các vụ tập kích, tàn sát dân thường và phá hoại nhiều làng mạc của Việt Nam. Chúng tôi hiểu rằng mình phải lên đường để bảo vệ từng tấc đất của Tổ quốc và bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân. Buổi sáng trước ngày xuất quân, ba lô của tôi chẳng có gì ngoài vài bộ quần áo, chiếc võng, bi đông nước và lá thư của mẹ. Mẹ chỉ dặn một câu: "Đi mạnh khỏe, hoàn thành nhiệm vụ rồi trở về." Tôi gấp lá thư cẩn thận bỏ vào túi áo ngực. Trong suốt những tháng năm sau đó, lá thư ấy chưa bao giờ rời khỏi người tôi. Đêm đầu tiên trên tuyến biên giới, không gian yên tĩnh đến lạ. Xa xa là những cánh rừng thốt nốt trải dài, thi thoảng vọng lại tiếng côn trùng và tiếng chó sủa từ các phum, sóc. Nhưng chúng tôi đều biết sự bình yên ấy chỉ là tạm thời. Chỉ cần một tiếng súng nổ, cả đơn vị sẽ lập tức bước vào chiến đấu. Những trận đánh diễn ra liên tiếp. Có ngày chúng tôi hành quân hàng chục kilômét dưới cái nắng như thiêu đốt. Có hôm phải lội qua những cánh đồng ngập nước, quần áo ướt sũng từ sáng đến tối. Điều khiến người lính vất vả không chỉ là bom đạn mà còn là sốt rét, thiếu nước sạch, thiếu lương thực và những cánh rừng đầy hiểm nguy. Nhiều đồng đội của tôi gục xuống vì bệnh tật trước khi kịp đối mặt với kẻ địch. Tôi nhớ nhất là một buổi chiều cuối tháng Chạp. Đơn vị vừa giải phóng một ngôi làng. Khi người dân Campuchia từ nơi ẩn náu trở về, họ ôm chầm lấy những người lính Việt Nam. Có cụ già chỉ biết chắp tay cảm ơn, nước mắt lăn dài trên khuôn mặt gầy guộc. Những đứa trẻ gầy gò nép sau lưng mẹ rồi mạnh dạn chạy lại xin từng chiếc bánh lương khô. Giây phút ấy, tôi hiểu rằng nhiệm vụ của chúng tôi không chỉ là chiến đấu mà còn là cứu giúp những con người vô tội khỏi thảm họa chiến tranh và nạn diệt chủng. Đầu tháng 1 năm 1979, chiến sự diễn ra quyết liệt hơn khi các lực lượng Việt Nam cùng lực lượng cách mạng Campuchia tiến công vào Phnom Penh. Khi lá cờ của lực lượng cách mạng tung bay trên thủ đô ngày 7 tháng 1 năm 1979, chúng tôi biết một giai đoạn đau thương của nhân dân Campuchia đã chấm dứt. Nhưng niềm vui ấy không trọn vẹn, bởi ngay trong đơn vị tôi đã có nhiều đồng đội mãi mãi nằm lại trên đất bạn. Nhiều năm đã trôi qua, mỗi lần trở lại biên giới Tây Nam, tôi đều thắp một nén hương cho những người đã không thể trở về. Họ mãi mãi ở tuổi đôi mươi, gửi lại tuổi trẻ nơi biên cương Tổ quốc và trên đất nước Campuchia. Có người hỏi tôi rằng chiến tranh để lại điều gì lớn nhất. Tôi luôn trả lời rằng đó không phải là những tấm huân chương hay những chiến công được ghi lại trong lịch sử. Điều quý giá nhất là hòa bình. Chỉ những người từng chứng kiến chiến tranh mới hiểu hết giá trị của những buổi sáng không còn tiếng súng, những bữa cơm có đủ người thân và những đứa trẻ được lớn lên trong bình yên. Đó là lý do, dù đã nhiều thập kỷ trôi qua, ký ức về cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam vẫn không bao giờ phai mờ trong trái tim của những người lính như chúng tôi. Nó nhắc nhở các thế hệ hôm nay rằng hòa bình không tự nhiên mà có, mà được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh của biết bao con người.