Ký ức không ngủ

Có những ký ức tưởng đã ngủ yên theo năm tháng, nhưng chỉ cần một cơn gió núi thoảng qua, tất cả lại hiện về rõ ràng đến từng chi tiết. Với tôi, đó là trận đánh giữ “cửa mở” ở một thung lũng hẹp dưới chân điểm cao ở mặt trận Vị Xuyên – nơi mà chúng tôi đã chiến đấu trong một ngày dài không quên.

Hôm đó là đầu mùa khô năm 1986. Sau nhiều ngày trinh sát, đơn vị tôi nhận nhiệm vụ mở đường tiếp tế lên tuyến trên – một con đường nhỏ men theo khe núi, nếu bị địch chặn lại thì cả tuyến phòng ngự phía trên sẽ bị cô lập. Chúng tôi gọi đó là “cửa mở sinh tử”.

Khoảng 4 giờ sáng, đơn vị bắt đầu hành quân. Trời tối, gió lạnh, sương phủ dày đặc. Mỗi người mang trên lưng vừa đạn, vừa gạo, vừa dụng cụ công binh. Con đường nhỏ, một bên là vách đá dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút. Không ai nói với ai lời nào, chỉ có tiếng bước chân và hơi thở nặng nhọc.

Khi vừa xuống đến lòng khe, bất ngờ một loạt pháo sáng bắn lên. Cả khu vực sáng rực. Tiếp đó là tiếng súng máy từ phía trước nổ dồn dập. Địch đã phục kích sẵn.

Đội hình lập tức tản ra, bám vào các tảng đá để chống trả. Những bao gạo, hòm đạn vội vàng được đặt xuống. Từ nhiệm vụ vận chuyển, chúng tôi chuyển ngay sang chiến đấu.

Tôi cùng tổ của mình chiếm một ụ đá thấp, cách vị trí địch khoảng 50 mét. Đạn bay sát mặt đất, găm vào đá tóe lửa. Mùi thuốc súng, mùi đất ẩm quyện vào nhau khiến cổ họng khô rát.

Trung đội trưởng – anh Bình – bò dọc theo tuyến, vừa quan sát vừa ra hiệu lệnh. Anh quyết định phải đánh bật ổ phục kích, nếu không con đường tiếp tế sẽ bị cắt đứt.

“Chia làm hai mũi, đánh thọc sườn!” – anh ra hiệu.

Tôi cùng một tổ khác được lệnh vòng sang bên trái. Địa hình cực kỳ khó khăn, phải bám từng mỏm đá, có chỗ phải bò. Mỗi bước đi đều có thể bị lộ. Tim đập dồn dập trong lồng ngực.

Khi tiếp cận được gần vị trí địch, chúng tôi đồng loạt nổ súng. Bị đánh bất ngờ từ bên sườn, hỏa lực địch chững lại. Phía chính diện, anh em đồng loạt xung phong.

Trận đánh trở nên giằng co quyết liệt. Có lúc hai bên chỉ cách nhau vài chục mét. Lựu đạn nổ liên tiếp, đất đá văng tung tóe. Tôi còn nhớ rõ khoảnh khắc khi một đồng đội trong tổ – cậu Thắng – lao lên phía trước, ném quả lựu đạn cuối cùng vào ổ súng máy đang khống chế cả tuyến. Tiếng nổ vang lên, ổ súng im bặt, nhưng Thắng cũng ngã xuống.

Không ai kịp dừng lại.

Khoảng hơn 2 giờ sau, ổ phục kích bị phá vỡ. Địch rút lui để lại trận địa tan hoang. Con đường khe núi được thông trở lại.

Nhưng cái giá phải trả không hề nhỏ.

Chúng tôi nhanh chóng thu dọn chiến trường, băng bó cho người bị thương, và tiếp tục nhiệm vụ vận chuyển. Những bao gạo lại được khoác lên vai, những hòm đạn lại được gùi tiếp lên phía trước. Không ai nói ra, nhưng ai cũng hiểu: phía trên kia, đồng đội đang chờ.

Chiều hôm đó, khi chuyến hàng cuối cùng được chuyển lên an toàn, chúng tôi mới có thời gian ngồi lại bên nhau. Mỗi người một góc, lặng lẽ. Có người nhìn về phía khe núi, nơi những đồng đội vừa nằm lại. Có người chỉ cúi đầu, siết chặt khẩu súng.

Nhiều năm sau, khi nhắc lại trận đánh ấy, tôi vẫn nhớ rõ cảm giác khi bước đi trên con đường “cửa mở sinh tử”. Đó không chỉ là một con đường tiếp tế, mà là sợi dây nối giữa sự sống và cái chết, giữa nhiệm vụ và tình đồng đội.

Vị Xuyên đã dạy chúng tôi hiểu thế nào là trách nhiệm, là hy sinh, và là tình người trong chiến tranh. Những người lính năm ấy – dù còn sống hay đã ngã xuống – đều đã để lại một phần cuộc đời mình nơi biên cương Tổ quốc.

Và với tôi, ký ức về trận đánh ấy sẽ mãi là một phần không thể quên của cuộc đời người lính.