KÝ ỨC KHÔNG PHAI

Thượng sĩ Trần Hữu Vượng nhập ngũ năm 1975  thuộc Quân tình nguyện Việt Nam tại Lào. Ông kể rằng trước khi vào quân đội, mình là học sinh và chưa từng mang vật nặng quá 2 kg hay đi bộ quá 2 km. Sau khi nhập ngũ, ông phải hành quân đường dài, rồi sống và làm nhiệm vụ trong những khu rừng Lào. Những hồi ức của ông tập trung nhiều vào địa hình rừng núi, hành quân, xây dựng đường sá và cuộc sống thiếu thốn của người lính.

Điểm đáng chú ý trong những lời kể của ông, chiến tranh không chỉ được mô tả qua các trận đánh. Người lính còn phải đối mặt với hành quân hàng trăm kilômét qua rừng núi, mang vác nặng và thường xuyên đi ban đêm, thiếu lương thực, thuốc men và quần áo, bệnh tật, sốt rét và thương vong trên đường vận chuyển, địa hình Lào rộng, hiểm trở, khiến việc tiếp tế và cứu thương đặc biệt khó khăn, quan hệ chiến đấu và sinh hoạt với bộ đội Pathet Lào và người dân địa phương.

Ông kể rằng bộ đội Lào và Việt Nam có lúc ăn cùng một nồi cơm, ngủ cùng nhau và chia sẻ quần áo, dù nhiều khi còn gặp khó khăn về ngôn ngữ.

Có những đêm mùa đông, đơn vị phải lội qua những đoạn suối nước ngập tới đầu; để vượt qua, lính phải cởi quần áo, bám vào nhau bơi sang rồi mới mặc lại. Khi bị lực lượng đối phương phát hiện, máy bay Mỹ có thể được gọi tới đánh phá vị trí.

Ông cũng kể về sự phối hợp với bộ đội Lào. Người Lào thường đảm nhiệm việc dẫn đường, trinh sát địa hình; hai bên cùng chiến đấu và chia sẻ lương thực. Ở những vùng dân cư thiếu thốn, bộ đội Việt Nam nhường phần ăn cho dân. Ngược lại, tại những nơi người dân có thóc, họ để lại thóc trên nương để bộ đội đi qua có thể lấy về giã và nấu cháo.