Ký ức không phai của một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Tuổi trẻ sục sôi giữa Hà Nội những năm 40 Sinh năm 1924, vì nôn nóng tham gia cách mạng, ông tự khai tăng thêm hai tuổi để đủ điều kiện hoạt động. Lớn lên ở bãi giữa sông Hồng trong cảnh nghèo đói, 15 tuổi ông vào làm công nhân Nhà máy điện Yên Phụ. Chứng kiến cảnh người Việt bị áp bức, đánh đập dưới ách thực dân, tinh thần phản kháng trong ông ngày càng mãnh liệt. Từ năm 1943, ông tham gia Đoàn Thanh niên Cứu quốc, hoạt động trong Việt Minh, rải truyền đơn, treo áp-phích, tuyên truyền vận động quần chúng. Khi Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, ông cùng công nhân tiếp quản Nhà máy điện Yên Phụ và trại lính bảo an, thu giữ toàn bộ kho giấy của Pháp – nguồn vật tư quý giá cho chính quyền cách mạng non trẻ. Sau đó, ông được giao nhiệm vụ bảo quản kho giấy tại Sài Sơn (Quốc Oai). Xông pha kháng chiến chống Pháp Hưởng ứng Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông nhập ngũ, tham gia chiến đấu khắp đồng bằng Bắc Bộ: Bùi Chu – Phát Diệm (Ninh Bình), Tiền Hải – Vũ Thư (Thái Bình), Dốc Cun (Hòa Bình), Sơn La… Ông tham gia hơn 30 trận đánh lớn nhỏ, nổi bật: Trận Trung Thứ (Hà Nam, 1951): Dẫn đầu trung đội băng qua lửa đạn, đánh thẳng vào sở chỉ huy, tiêu diệt tên quan ba, bắt sống chỉ huy địch, diệt gọn một trung đội. Trận Phát Diệm (1952): Chỉ huy đơn vị bí mật vượt rào, đánh chiếm khu chỉ huy, khu điện đài, tạo bàn đạp cho trung đoàn tiêu diệt bảy đại đội địch. Tháng 3/1951, ông được cử dự Hội nghị Chiến sĩ thi đua toàn quốc, sau đó sang Trung Quốc đào tạo 14 tháng. Chưa học xong, ông được điều động làm cố vấn quân sự cho Bộ Quốc phòng Lào – thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả. Giai đoạn chống Mỹ và công tác đào tạo quân Sau năm 1954, miền Bắc hòa bình, ông đảm nhiệm nhiệm vụ tuyển quân, huấn luyện lực lượng chi viện miền Nam: Bổ sung quân cho chiến trường miền Đông Nam Bộ Tham gia xây dựng lực lượng cho Sư đoàn 320 tại Quảng Trị, Đường 9, Cửa Việt, Đông Hà Đào tạo lực lượng cho Sư đoàn 325B, đơn vị sau này tham gia giải phóng Sài Gòn năm 1975 Trong thời gian điều trị vết thương, ông được học lớp đường lối quân sự do Võ Nguyên Giáp trực tiếp giảng dạy. Sau đó, ông giữ chức Hiệu phó Trường Quân chính Quân khu 3, tiếp tục đào tạo hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ cho chiến trường. Danh hiệu và cống hiến Với những thành tích xuất sắc: Ba Huân chương Chiến công (hạng Nhất, Nhì, Ba) 17 lần được Trung đoàn và Đại đoàn khen thưởng Huân chương Quân công hạng Ba Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (31/8/1955) Dù tuổi cao, thỉnh thoảng vết thương tái phát, ông vẫn giữ phong thái nghiêm cẩn, giản dị của người lính. Đồng đội cũ dần vắng bóng theo năm tháng, nhưng các thế hệ học trò do ông đào tạo vẫn thường xuyên đến thăm, nhắc lại truyền thống hào hùng. Một đời vì Tổ quốc Cuộc đời Đại tá Nguyễn Phú Vỵ là hình ảnh tiêu biểu của lớp thanh niên Hà Nội sục sôi yêu nước, trưởng thành từ công nhân nghèo thành người chỉ huy, nhà giáo quân sự, anh hùng lực lượng vũ trang. Ký ức chiến tranh có thể phai mờ theo thời gian, nhưng tinh thần xả thân vì độc lập dân tộc và trách nhiệm với thế hệ sau của ông vẫn còn nguyên giá trị.