Ký ức không phai của những người lính năm xưa
n
đã lùi xa, đất nước đã hòa bình, nhưng với nhiều cựu chiến binh, những năm tháng nơi chiến trường vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức. Mỗi lần nhắc lại, họ không chỉ nhớ về gian khổ, mất mát mà còn ánh lên niềm tự hào về một thời tuổi trẻ cống hiến cho Tổ quốc. Những câu chuyện được kể lại không chỉ là hồi ức mà còn là minh chứng sống động cho ý chí, lòng quả cảm của người lính Việt Nam.
Sau khi tốt nghiệp cấp 3, dù có giấy báo nhập học đại học, ông Lê Hữu Đệ (Hưng Yên) vẫn tình nguyện viết đơn xin nhập ngũ. Tháng 6.1968, ông bắt đầu lên đường nhập ngũ, đến tháng 11 cùng năm, khi vào chiến trường miền Đông Nam Bộ, ông được bổ sung vào đơn vị chiến đấu thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 38, Sư đoàn 7.
Dấu ấn sâu sắc nhất trong cuộc đời binh nghiệp của ông là chiến dịch Nguyễn Huệ năm 1972 tại miền Đông Nam Bộ. Đầu tháng 5.1972, đơn vị của ông nhận nhiệm vụ chốt chặn cống Tàu Ô trên quốc lộ 13 suốt 150 ngày đêm nhằm ngăn chặn Mỹ - Ngụy chi viện xe tăng và bộ binh cho thị xã Bình Long (tỉnh Bình Phước cũ, nay là Đồng Nai). Tại trận địa ác liệt này, ông bám trụ được khoảng 20 ngày thì bị thương do bom pháo. Sau khi điều trị, đến tháng 11.1972, sức khỏe tạm ổn, ông trở lại đơn vị tiếp tục chiến đấu.
Ông Đệ bồi hồi: “Trong 150 ngày đêm chốt chặn đó, đơn vị chúng tôi đã hy sinh khoảng hơn 1.000 người. Sự khốc liệt không chỉ đến từ bom đạn mà còn ở điều kiện sinh hoạt nghiệt ngã. Có những hôm anh nuôi đang mang cơm nước ra trận địa thì bị bom rơi trúng, anh em ở lại phải nhịn đói. Khát quá thì uống nước hố bom, thậm chí đêm tối mò ra suối thấy toàn xác lính Ngụy nhưng vẫn phải uống vì không uống thì chết khô trước khi trúng đạn”.
Khoảng tháng 10.1974, đơn vị ông đánh trận Đồng Xoài (tỉnh Phước Long cũ, nay là Đồng Nai) - trận đánh mang tính chất “thử nghiệm” chuẩn bị cho tổng tiến công. Trong quãng thời gian nhập ngũ từ 1968 - 1974, ông liên tục tham gia nhiều trận đánh lớn nhỏ, để lại một phần máu thịt nơi chiến trường cho ngày độc lập.
Cùng chung dòng hồi ức về một thời hoa lửa, nếu như ông Đệ là người trực tiếp cầm súng nơi tiền tuyến thì câu chuyện của bà Nguyễn Thị Kim (quê Hưng Yên) lại là lát cắt đầy xúc động về những người nữ quân y thầm lặng phía sau mặt trận.
Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, bà Nguyễn Thị Kim mang trong mình nỗi đau mất mát quá lớn: Bố hy sinh trong kháng chiến chống Pháp, hai người chú ruột cũng lần lượt ngã xuống trong cuộc kháng chiến chống Mỹ khi chưa kịp lập gia đình. Chứng kiến những người thân yêu nhất đều đã hiến dâng mạng sống cho độc lập dân tộc, ngay khi vừa tốt nghiệp cấp 3, bà Kim đã gác lại ước mơ cá nhân để tình nguyện lên đường nhập ngũ vào ngày 24.8.1973.
“Thấy người thân trong nhà đều đã hy sinh vì chiến tranh nhưng tôi vẫn muốn tình nguyện xung phong vào chiến trường. Hồi đó trẻ tuổi, đi chẳng biết sợ là gì”, bà Kim bồi hồi nhớ lại.
Dù không trực tiếp cầm súng chiến đấu trên chiến trường, nhưng công việc của một nữ quân y thời bấy giờ cũng đầy rẫy những ám ảnh. Ngày ấy, trạm y tế dã chiến thiếu thốn đủ bề, nhưng bà Kim cùng đồng đội vẫn cố gắng; họ chính là những người trực tiếp thay băng, chăm sóc và vệ sinh cho những thương binh nặng. Bà vẫn chẳng thể quên hình ảnh những đồng đội bị bom đạn lấy đi một phần cơ thể, cụt tay, cụt chân.
