Ký ức không phai của những người lính thanh niên xung phong Lạng Sơn

50 năm sau ngày đất nước thống nhất, những cựu thanh niên xung phong từng tham gia Đoàn chi viện B của tỉnh Lạng Sơn vẫn giữ trong tim những ký ức không thể nào quên về một thời tuổi trẻ. Đó là những năm tháng họ rời quê hương khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo nhiệt huyết, niềm tin và khát vọng được cống hiến cho Tổ quốc.

Những ngày đầu tháng 4/2025, chúng tôi có dịp gặp ông Nguyễn Thanh Bình, một trong những cựu thanh niên xung phong từng tham gia Đoàn chi viện B của tỉnh Lạng Sơn vào chiến trường miền Nam. Ở tuổi 70, mái tóc đã điểm bạc nhưng ông vẫn minh mẫn, giọng kể rành rọt. Bên chén trà nóng, những câu chuyện của nửa thế kỷ trước lần lượt trở về như một thước phim sống động.

Ông Bình nhớ lại, năm 1973, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt, ông vừa tròn 18 tuổi. Cũng như nhiều thanh niên cùng thế hệ, trong ông luôn cháy bỏng mong muốn được ra chiến trường, được góp sức mình vào sự nghiệp đấu tranh thống nhất đất nước. Không do dự, ông viết đơn tình nguyện tham gia thanh niên xung phong.

Sau thời gian huấn luyện, cuối năm 1974, ông cùng hơn 140 thanh niên xung phong của tỉnh Lạng Sơn lên đường vào chiến trường miền Nam. Hành trang của những chàng trai, cô gái tuổi mười tám, đôi mươi khi ấy chẳng có gì nhiều ngoài sức trẻ, lòng nhiệt huyết và tinh thần sẵn sàng nhận nhiệm vụ.

Đến chiến trường, Đoàn chi viện B được giao nhiệm vụ bảo đảm giao thông, phá đá, mở đường, rải đá và sửa chữa đường trên tuyến Mộ Đức - Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi. Đây là tuyến giao thông quan trọng phục vụ vận chuyển lương thực, vũ khí và bảo đảm hoạt động của quân, dân ta trong chiến trường.

Điều kiện làm việc vô cùng khắc nghiệt. Giữa rừng núi, thiếu thốn máy móc và phương tiện, phần lớn công việc phải thực hiện bằng sức người. Những ngày dài lao động dưới nắng nóng, mưa rừng và giữa sự ác liệt của chiến tranh đã thử thách ý chí của mỗi người. Thế nhưng, theo lời ông Bình, chưa bao giờ những người trẻ tuổi ấy nghĩ đến chuyện lùi bước.

“Chúng tôi ăn nghỉ ngay trong rừng. Máy móc lúc đó rất thiếu nên việc gì cũng phải dựa vào sức người. Mệt thì nghỉ một chút rồi lại làm, chẳng ai kêu ca”, ông Bình nhớ lại.

Giữa những ngày tháng gian khổ ấy, tiếng hát trở thành món ăn tinh thần đặc biệt của những người lính trẻ. Ngay tại công trường, đơn vị thành lập đội văn nghệ. Sau những giờ lao động vất vả, mọi người lại quây quần bên nhau, cất tiếng hát. Những lời ca, tiếng cười giúp họ vơi đi mệt mỏi, quên đi những thiếu thốn và hiểm nguy đang bủa vây.

Với họ, tình đồng đội cũng chính là nguồn sức mạnh giúp vượt qua những thử thách khắc nghiệt nhất. Những người từ nhiều miền quê khác nhau cùng sống, cùng làm việc, cùng chia sẻ từng bữa ăn, giấc ngủ và cùng đối mặt với gian khổ. Qua năm tháng, tình cảm ấy trở thành một phần ký ức đẹp đẽ không thể phai mờ.

Ông Hoàng Văn Trinh, một cựu thanh niên xung phong từng tham gia Đoàn chi viện B, cũng không thể quên những năm tháng tuổi trẻ của mình. Theo ông, cuộc sống tập thể tuy thiếu thốn nhưng luôn tràn ngập tiếng cười. Đó là những tháng ngày khó khăn nhưng cũng là quãng đời đẹp và ý nghĩa nhất.

Đặc biệt, ông vẫn nhớ hình ảnh những nữ thanh niên xung phong ngày ấy. Khoảng 20 nữ TNXP tham gia Đoàn chi viện B tuy vóc dáng nhỏ bé nhưng luôn thể hiện sự bền bỉ, gan dạ và kiên cường. Không ngại công việc nặng nhọc, họ sẵn sàng cùng đồng đội phá đá, mở đường, vận chuyển vật liệu và hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Những câu chuyện của ông Bình, ông Trinh cũng là câu chuyện chung của cả một thế hệ thanh niên Lạng Sơn đã trưởng thành trong những năm tháng chiến tranh. Hơn 140 thanh niên xung phong của tỉnh năm ấy đã lên đường vào Nam. Sau nửa thế kỷ, nhiều người đã trở về với cuộc sống đời thường, một số đã đi xa, hiện còn hơn 40 cựu TNXP từng tham gia Đoàn chi viện B sinh sống tại các huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh.

Dù thời gian đã lùi xa, những người đồng đội năm xưa vẫn cố gắng giữ gìn sợi dây gắn kết. Hằng năm, vào ngày 30/4, các cựu thanh niên xung phong lại gặp mặt, cùng ôn lại những kỷ niệm của một thời tuổi trẻ. Mỗi cuộc gặp không chỉ là dịp thăm hỏi, động viên nhau mà còn là cách để họ lưu giữ ký ức về những người đã từng sát cánh bên mình.

Nửa thế kỷ đã trôi qua. Những chàng trai, cô gái tuổi mười tám, đôi mươi năm nào giờ đã bước vào tuổi xưa nay hiếm. Mái tóc bạc hơn, bước chân chậm hơn, nhưng trong ánh mắt họ vẫn ánh lên niềm tự hào về một thời tuổi trẻ.

Đó là tuổi trẻ đã đi qua gian khổ, đã sống và chiến đấu bằng tất cả nhiệt huyết của mình; là tuổi trẻ không tiếc sức lực, không ngại hy sinh, luôn đặt trách nhiệm với Tổ quốc lên trên những lợi ích riêng.

50 năm sau ngày đất nước thống nhất, những con đường năm xưa có thể đã đổi thay, những người lính trẻ ngày ấy nay đã già, nhưng ký ức về một thời thanh niên xung phong vẫn còn nguyên vẹn. Đó không chỉ là ký ức của riêng họ, mà còn là một phần ký ức hào hùng của quê hương Lạng Sơn và của cả một thế hệ đã góp sức làm nên mùa Xuân thống nhất của dân tộc.