ký ức không quên

Nếu có ai hỏi tôi trận đánh nào ám ảnh nhất trong những năm tháng ở mặt trận Vị Xuyên, tôi sẽ không ngần ngại nhắc đến một đêm mùa đông năm 1984 – trận đánh mà chúng tôi vừa là người lính chiến đấu, vừa là người đi tìm lại đồng đội giữa làn đạn.

Hôm đó, đơn vị tôi nhận nhiệm vụ thay quân cho một chốt vừa bị pháo kích nặng. Trời rét cắt da, sương mù dày đặc, đường lên chốt trơn trượt và tối đen. Chúng tôi hành quân từ chiều, đến gần nửa đêm mới tiếp cận được khu vực.

Ngay từ khi đặt chân tới nơi, tôi đã cảm nhận được sự khác thường. Công sự bị phá sập nhiều chỗ, đất đá còn bốc mùi khét của thuốc nổ. Những dấu vết chiến đấu vẫn còn nguyên: ba lô rách, vỏ đạn nằm rải rác, có chỗ đất còn nhuốm màu đỏ sẫm.

Chúng tôi chưa kịp ổn định đội hình thì pháo địch lại bắt đầu. Từng loạt pháo rít lên xé gió, rồi nổ dồn dập trên đỉnh núi. Cả khu chốt rung chuyển. Chúng tôi phải vừa tránh pháo, vừa tranh thủ củng cố lại những đoạn hào còn dùng được.

Khoảng 2 giờ sáng, pháo ngớt dần. Trong màn sương dày đặc, chúng tôi bắt đầu chia nhau đi kiểm tra khu vực xung quanh, tìm những người còn sót lại của đơn vị bạn.

Tôi đi cùng một đồng chí thông tin, lần theo từng đoạn hào đổ nát. Bất chợt, chúng tôi nghe thấy một tiếng gọi rất khẽ: “Có ai không…”

Cả hai dừng lại, căng tai nghe. Tiếng gọi lại vang lên, yếu ớt.

Chúng tôi lần theo âm thanh, bới lớp đất đá ở một đoạn hào bị sập. Một lúc sau, chúng tôi kéo được một người lính ra. Anh bị thương nặng, người lạnh toát, nhưng vẫn còn tỉnh.

Anh nắm chặt tay tôi, nói đứt quãng: “Còn… mấy anh em… phía trên…”

Không kịp nghỉ, chúng tôi tiếp tục bò lên phía trước. Trời vẫn tối, chỉ có ánh sáng le lói từ những quả pháo sáng thỉnh thoảng bắn lên từ xa. Đường đi đầy đá nhọn, nhiều chỗ phải dùng tay mà lần.

Khi lên đến gần đỉnh, bất ngờ súng địch nổ. Một tốp lính địch lợi dụng đêm tối định thăm dò chốt. Chúng tôi lập tức nổ súng đáp trả. Trận đánh diễn ra chớp nhoáng nhưng căng thẳng. Địch rút lui nhanh chóng, nhưng đủ khiến tim tôi đập dồn dập.

Sau đó, chúng tôi tiếp tục tìm kiếm. Ở một hốc đá nhỏ, chúng tôi phát hiện thêm hai đồng đội nữa. Một người đã hy sinh, người còn lại bị thương nặng nhưng vẫn cố ôm khẩu súng.

Khi được cáng xuống, anh thì thào: “Chốt… giữ được chưa…”

Tôi siết chặt tay anh: “Giữ được rồi, anh yên tâm.”

Ánh mắt anh dịu lại, rồi từ từ nhắm lại.

Đến gần sáng, chúng tôi mới hoàn tất việc tìm kiếm và đưa được những người còn sống xuống tuyến sau. Chốt được củng cố lại, lực lượng được bổ sung. Mặt trận lại trở về trạng thái căng thẳng quen thuộc.

Nhưng với tôi, đêm hôm ấy không chỉ là một trận đánh. Đó là đêm mà tôi hiểu sâu sắc hơn bao giờ hết về tình đồng đội – khi giữa bom đạn, người ta vẫn không bỏ rơi nhau, vẫn tìm nhau trong từng mét đất đá.

Nhiều năm sau, mỗi khi nhớ lại, tôi vẫn nghe văng vẳng tiếng gọi yếu ớt trong đêm: “Có ai không…”

Câu hỏi ấy, với tôi, không chỉ là lời cầu cứu, mà còn là sợi dây gắn kết những người lính – dù trong chiến tranh hay khi hòa bình đã trở lại.