Ký ức kinh hoàng và lòng quả cảm tại hang Hố Dù sau Tết Mậu Thân 1968

1. Những ngày tháng khốc liệt sau Tết Mậu Thân Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn điên cuồng mở các cuộc càn quét vào các căn cứ cách mạng tại Quảng Nam. Vùng đất Hiệp Đức, Quế Sơn khi ấy trở thành trọng điểm đánh phá. Kẻ thù ráo riết truy lùng các lán trại thương bệnh binh, trạm phẫu thuật của Sư đoàn 2 và Quân khu 5. Trước tình thế hiểm nghèo, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ và nhân dân phải rút vào ẩn náu trong các hang sâu như núi Lớn, núi Cổ Sưa và đặc biệt là hang Hố Dù.

2. Quyết định nghiệt ngã vì đại nghĩa Trong bóng tối của hang Hố Dù, điều kiện sinh hoạt vô cùng khắc nghiệt. Đói, khát và bệnh tật bủa vây. Trong số những người ẩn náu có vợ chồng ông bà Hữu (bà Lê Thị Tịch) cùng đứa con nhỏ tên Thuận, khi ấy chưa đầy mười tháng tuổi.

Giữa lúc lính Mỹ đang lùng sục ráo riết bên ngoài, chỉ cách cửa hang một khoảng cách ngắn, tiếng khóc xé lòng của bé Thuận do đói khát đã trở thành mối nguy hiểm chí mạng. Nếu tiếng khóc vang ra, tính mạng của hàng trăm thương bệnh binh, cán bộ và du kích đang ẩn náu sẽ bị đe dọa bởi hỏa lực của kẻ thù.

Đứng trước sự lựa chọn tàn khốc giữa tình mẫu tử thiêng liêng và sự an nguy của lực lượng cách mạng, dưới sự động viên của cán bộ và đồng đội, vợ chồng bà Tịch đã phải đưa ra quyết định đau đớn nhất cuộc đời: làm cho đứa con của mình ngừng khóc vĩnh viễn. Ông Hữu đã nén nỗi đau tột cùng để thực hiện hành động ấy ngay trước sự chứng kiến đầy nước mắt của các đồng chí du kích như bà Nguyễn Thị Hồng Sinh và ông Trần Văn Thắng. Bé Thuận đã ngã xuống để hàng trăm người khác được sống và tiếp tục cuộc kháng chiến.

3. Nỗi đau còn lại và sự tri ân của hậu thế Hòa bình lập lại, đất nước thống nhất, nhưng nỗi đau trong lòng người mẹ Lê Thị Tịch chưa bao giờ nguôi ngoai. Sau biến cố ấy, ông Hữu – chồng bà – đi tập kết hoặc thất lạc và không còn tin tức gì. Một mình bà Tịch sống trong cảnh cô độc, tinh thần không còn minh mẫn do cú sốc quá lớn từ quá khứ.

Cuộc đời và sự hy sinh của bà Lê Thị Tịch là một phần của lịch sử hào hùng nhưng cũng đầy bi tráng của mảnh đất Quảng Nam "trung dũng kiên cường". Những người chứng kiến câu chuyện năm xưa như ông Đào Bội Thuyên (nguyên Chủ tịch huyện Hiệp Đức) hay Anh hùng LLVTND Trần Văn Thắng đều khẳng định rằng: Hành động của bà cần được Đảng và Nhà nước xem xét tôn vinh xứng đáng, bởi đó là sự hy sinh cao cả nhất mà một người mẹ có thể dành cho Tổ quốc.