“Ký ức làng quê trong thời hoa lửa”

Tôi sinh ra ở một vùng quê nhỏ, nơi mỗi buổi chiều đều có mùi rơm mới phơi lan khắp con đường đất. Tuổi thơ của tôi không có những tòa nhà cao tầng, chỉ có cánh đồng lúa trải dài, con sông lặng lẽ và tiếng gọi nhau í ới mỗi mùa gặt.

Ông tôi sống ở cuối làng. Một ngôi nhà mái ngói cũ, trước sân là giàn bầu, sau nhà là ruộng lúa. Tôi lớn lên bên ông, lớn lên cùng những câu chuyện mà ông kể – những câu chuyện không có trong sách vở.

Có lần tôi hỏi ông:
“Ngày xưa làng mình có giống bây giờ không ông?”

Ông cười, ánh mắt xa xăm:
“Khác nhiều lắm… Hồi đó, làng mình cũng là chiến trường.”

Tôi ngạc nhiên. Cánh đồng tôi vẫn chạy chơi mỗi ngày, nơi tôi từng thả diều, hóa ra đã từng có bom rơi, đạn nổ.

Ông kể, những ngày “hoa lửa”, dân làng vừa làm ruộng vừa làm nhiệm vụ. Ban ngày cấy lúa, ban đêm đào hầm, giấu cán bộ, tiếp tế lương thực. Những con đường làng quen thuộc từng là nơi vận chuyển tin tức, là nơi chia ly và cũng là nơi không ít người mãi mãi không trở về.

Ông nói:
“Cái đồng lúa con thấy yên bình vậy, là nhờ biết bao người giữ lấy.”

Tôi im lặng. Lần đầu tiên, tôi thấy cánh đồng không chỉ là nơi đẹp đẽ, mà còn là nơi chứa đựng ký ức.

Mùa gặt năm đó, tôi theo ông ra đồng. Nắng vàng rực, lúa chín rì rào trong gió. Ông cúi xuống, nhặt một bông lúa, đưa cho tôi.

“Nhìn đi,” ông nói, “mỗi hạt lúa đều có mồ hôi, có cả máu của người xưa.”

Tôi nắm chặt bông lúa trong tay. Không hiểu hết, nhưng tôi cảm nhận được điều gì đó rất thiêng liêng.

Giờ đây, tôi vẫn sống ở thành phố, nhưng mỗi khi nhớ về quê, tôi lại nhớ mùi rơm, nhớ con đường đất, nhớ giọng ông trầm ấm kể chuyện.

Tôi hiểu rằng, ký ức không chỉ để nhớ, mà còn để giữ gìn. Và tôi – dù chỉ là một người bình thường – vẫn có thể tiếp nối những điều ấy, bằng cách yêu hơn mảnh đất mình sinh ra.