KÝ ỨC MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG TRẦN THỊ HẠNH
Chúng tôi tìm đến ngôi nhà của ông Mai Việt Ánh, là con út của Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Hạnh lần thứ hai mới gặp ông và vợ ở nhà. Ngôi nhà ngang ba gian nằm trong vườn cao su, cây ăn trái mát lành.
Gian thờ đặt trang trọng ở nhà trên và khi ông Ánh kể về người thân của ông, chúng tôi không khỏi nế phục một gia đình có bề dày truyền thống cách mạng như thế!
Không giấu được nỗi tự hào, ông Mai Việt Ánh cho biết: gia đình ông có 14 liệt sĩ hiện được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh. Nhà ông có đến ba Mẹ VNAH. Đó là bà nội của ông, Mẹ Việt Nam Anh hùngTrần Thị Lự. Mẹ Lự có bốn con liệt sĩ là: Mai Văn Liền, Mai Văn Thiệt, Mai Văn Thọ, và Mai Văn Quyền.
Một điều đáng nói là, trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ xâm lược, Tân Định là nơi diễn ra những trận đánh ác liệt giữa ta và địch. Và, trong một lần nhân dân khởi nghĩa chống Thực dân Pháp, mẹ Lự có hai người con đều hy sinh - đó là Mai Văn Thọ và Mai Văn Thiệt. Tức là chú ruột và ba của ông Mai Việt Ánh. Không có nỗi đau nào có thể diễn tả khi nhận hung tin một lúc mất đi hai người con như thế.
Một người Mẹ Việt Nam Anh hùng nữa mà chúng tôi muốn nói đến là mẹ Trần Thị Giềng. Mẹ có chồng là Mai Văn Liền cùng hai con: Mai Văn Sửa, Mai Công Kiệt là liệt sĩ. Đây là người mà ông Anh gọi là bác dâu.
Trở lại với Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Hạnh, thật là một câu chuyện mà bản thân tôi khi nghe ông Ánh kể đã bị cuốn hút ngay từ đầu. Ông tự hào khi kể về hai bậc sinh thành của minh với một mối tình đẹp. Họ là đồng nghiệp của nhau, sau thành đồng chí và tình yêu đã gắn kết hai con người luôn biết hy sinh hạnh phúc riêng tư cho quê hương đất nước.
Ông Ánh kể: Ba tôi, tức ông Mai Văn Thiệt (tự là Ba Năng - cái tên này cũng theo ông suốt những năm tham gia kháng chiến) vốn là giáo sư Trường Huỳnh Khương Ninh (Sài Gòn bấy giờ).
Trong lớp học của ông có cô học trò tên Trần Thị Lành rất xinh đẹp. Với suy nghĩ rằng, nếu em này có chị gái, chị của em cũng sẽ... đẹp và trạc tuổi với mình nên thầy giáo trẻ lân la làm quen.
Và ông biết được cô Lành có một người chị gái đẹp người đẹp nết đang là giáo viên của trường nữ Gia Long (ngôi trường nổi tiếng Sài Gòn xưa). Trong một lần cô học trò Lành không thuộc bài, ông giáo Mai Văn Thiệt phạt bằng cách cố ý khẻ thước thật đau. Đúng như thầy giáo... dự tính, cô học trò bị đánh đòn đau trở về... méc chị gái.
Thương em, cô chị Trần Thị Hạnh sang trường Huỳnh Khương Ninh... mắng vốn đồng nghiệp! Ông giáo Mai Văn Thiệt tủm tỉm cười, xin lỗi rồi... xin làm quen! Họ cảm mến nhau từ đó và sau này trở thành người bạn đời, bạn chiến đấu cùng nhau.
"Hồi đó, ba mẹ tôi là trí thức, rất có uy tín với người dân nên ông bà vận động nhân dân theo cách mạng, tham gia Nông hội đỏ, xây dựng Đội Thanh niên Tiền phong... Ba tôi từng làm cai quản đồn điền cao su Quản Lợi, rồi làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến xã Bình Hòa, Lái Thiêu, Thuận An. Sau bị lộ, ba tôi mới hoạt động bí mật. Mẹ tôi vẫn âm thầm tham gia cách mạng và được nhiều người bên nhà nội giúp đỡ vì cùng chí hướng" - Ông Mai Việt Ánh tâm sự. Cũng theo ông, sau trận đánh ngày 14-7-1947, bác ruột và ba của ông hy sinh, mẹ ông đưa con về Sài Gòn hoạt động bí mật cùng cán bộ trong Hội Phụ nữ. Cho đến năm 1952, cả khu Bàn Cờ bị cháy, bị giặc bắt bớ, đánh đập, mẹ ông Ánh đưa con trở về Bình Dương sinh sống.
