KÝ ỨC MỘT THỜI GÁNH MÌN MỞ ĐƯỜNG CỦA ÔNG NGUYỄN VĂN TỈNH

Ông Nguyễn Văn Tỉnh, sinh năm 1964, quê tại thôn Yên Phúc, xã Yên Lập, là một trong những người đã dành sức trẻ tham gia lực lượng dân công hỏa tuyến, góp phần xây dựng những tuyến đường tại vùng núi biên giới Hà Giang. Năm 1984, khi vừa tròn 20 tuổi, ông lên đường đến huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang, thực hiện nhiệm vụ gánh mìn phục vụ làm đường.

Sinh ra và lớn lên tại thôn Yên Phúc, tuổi thơ của ông Nguyễn Văn Tỉnh gắn liền với ruộng đồng, nương rẫy và cuộc sống lao động còn nhiều khó khăn. Khi ấy, đời sống của người dân miền núi chưa được đầy đủ như ngày nay. Những con đường nối giữa các thôn, bản phần lớn còn nhỏ hẹp, quanh co, nhiều đoạn chỉ là lối mòn men theo sườn núi. Việc đi lại, vận chuyển lương thực, hàng hóa và nông sản chủ yếu dựa vào sức người.

Ngay từ nhỏ, ông đã quen với những công việc lao động nặng nhọc như làm ruộng, phát nương, lấy củi và gánh hàng trên những con đường đồi dốc. Cuộc sống gian khó đã rèn luyện cho ông sức khỏe, sự cần cù, tính kiên trì và tinh thần không ngại vất vả. Những phẩm chất ấy trở thành hành trang quý giá khi ông tham gia dân công hỏa tuyến.

Năm 1984, hưởng ứng nhiệm vụ do địa phương phát động, ông Nguyễn Văn Tỉnh cùng nhiều thanh niên rời quê hương lên đường đến Xín Mần. Khi ấy, ông mới 20 tuổi, độ tuổi đẹp nhất của tuổi trẻ, mang trong mình lòng nhiệt huyết và ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Ngày lên đường, hành trang của ông rất đơn sơ. Bên cạnh một vài bộ quần áo và những vật dụng cần thiết là lời căn dặn của gia đình, tình cảm của bà con thôn xóm cùng quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Từ thôn Yên Phúc thân thuộc, ông bước vào một hành trình mới tại vùng núi xa xôi của tỉnh Hà Giang.

Xín Mần là địa bàn miền núi có địa hình phức tạp, nhiều dãy núi cao, vực sâu và những con dốc kéo dài. Việc mở đường trong điều kiện ấy gặp rất nhiều khó khăn. Có những đoạn đường phải đi qua sườn núi, những khu vực đất đá cứng hoặc địa hình hiểm trở. Phương tiện và máy móc phục vụ thi công thời kỳ đó còn hạn chế, vì vậy phần lớn công việc phải dựa vào sức người.

Nhiệm vụ của ông Nguyễn Văn Tỉnh là gánh mìn đến những vị trí cần thiết để phục vụ công việc mở đường. Đây là công việc nặng nhọc, đòi hỏi người thực hiện phải có tinh thần trách nhiệm, sự cẩn trọng và tuyệt đối tuân thủ sự phân công của lực lượng phụ trách.

Những vật liệu được ông vận chuyển có vai trò hỗ trợ phá bỏ các khối đá và mở lối tại những khu vực mà cuốc, xẻng cùng sức người khó có thể xử lý. Dù không trực tiếp đảm nhiệm việc sử dụng mìn, công việc gánh và vận chuyển đến địa điểm được giao vẫn chứa đựng nhiều gian nan.

Mỗi chuyến đi là một lần ông phải vượt qua những con đường núi gập ghềnh. Có đoạn dốc cao, người đi phải bước từng bước chắc chắn. Có nơi đường nhỏ, một bên là sườn núi, bên còn lại là khoảng dốc sâu. Chỉ một chút sơ suất cũng có thể gây nguy hiểm, vì vậy ông luôn phải giữ bình tĩnh, tập trung và thực hiện đúng yêu cầu.

Công việc thường bắt đầu từ sáng sớm. Khi sương núi còn phủ trên các sườn đồi, đoàn dân công đã tập trung để nhận nhiệm vụ. Người mang cuốc, người mang xẻng, người vận chuyển lương thực, dụng cụ; ông Nguyễn Văn Tỉnh đảm nhiệm việc gánh mìn theo sự phân công.

Trên vai là gánh nặng, dưới chân là con đường đất đá trơn trượt, nhưng người thanh niên 20 tuổi vẫn kiên trì tiến về phía trước. Những bước chân phải thật vững, nhịp di chuyển phải đều và sự cẩn trọng luôn được đặt lên hàng đầu. Khi đến nơi, ông bàn giao vật liệu cho bộ phận phụ trách rồi tiếp tục trở lại để thực hiện chuyến vận chuyển tiếp theo.

Những ngày trời nắng, bụi đất bám đầy quần áo, mồ hôi thấm đẫm lưng áo. Sức nặng của gánh hàng cùng những con dốc dài khiến đôi vai đau nhức, bàn chân mỏi mệt. Tuy nhiên, ông vẫn cố gắng hoàn thành từng chuyến đi, bởi phía trước còn cả một tập thể đang chờ vật liệu để tiếp tục công việc.

Khi trời mưa, nhiệm vụ càng khó khăn hơn. Đường núi trở nên trơn trượt, bùn đất bám vào chân, có những đoạn nước chảy qua khiến việc di chuyển gặp nhiều trở ngại. Trong điều kiện ấy, ông phải bước chậm hơn, quan sát kỹ đường đi và giữ sự thận trọng trong từng bước chân.

Công việc gánh mìn không chỉ đòi hỏi sức khỏe mà còn thử thách bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm. Ông hiểu rằng vật mình đang vận chuyển cần được bảo đảm an toàn và giao đúng nơi quy định. Vì vậy, dù mệt mỏi hay gặp thời tiết bất lợi, ông luôn nghiêm túc thực hiện nhiệm vụ, không chủ quan và không để sự vội vàng ảnh hưởng đến công việc.

Trong quá trình làm đường, các thành viên của đoàn dân công luôn phối hợp chặt chẽ với nhau. Người phát cây, người đào đất, người san nền, người vận chuyển đá và dụng cụ. Mỗi người đảm nhận một phần việc, nhưng tất cả đều hướng đến mục tiêu chung là mở được tuyến đường qua những khu vực khó khăn.

Khi gặp những đoạn núi đá lớn, công việc phải được tiến hành theo từng bước. Sau khi khu vực được xử lý an toàn, lực lượng dân công tiếp tục thu dọn đá, đào đất và san nền. Những khối đá lớn được di chuyển, những đoạn gồ ghề dần được chỉnh sửa, từng mét đường từng bước hiện ra giữa núi rừng.

Mỗi đoạn đường được mở đều chứa đựng công sức của biết bao người. Đó là những nhát cuốc liên tục, những đôi vai gánh đất đá, những bàn tay chai sạn và những chuyến vận chuyển âm thầm của ông Nguyễn Văn Tỉnh. Công việc tuy khác nhau nhưng đều là những mắt xích không thể thiếu trong quá trình hoàn thành tuyến đường.

Điều kiện sinh hoạt của lực lượng dân công khi ấy còn nhiều thiếu thốn. Những bữa ăn thường đơn giản, chủ yếu nhằm bảo đảm sức khỏe để mọi người tiếp tục lao động. Nơi nghỉ cũng không có nhiều tiện nghi, nhưng tập thể luôn biết động viên, chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau.

Sau một ngày làm việc vất vả, mọi người cùng ngồi lại bên nhau, kể những câu chuyện về quê hương và gia đình. Có người nhớ cha mẹ, có người nhớ ruộng nương, có người mong ngày hoàn thành nhiệm vụ để trở về. Những lời hỏi thăm, tiếng cười và câu chuyện giản dị đã giúp mọi người vơi bớt mệt mỏi.

Trong gian khó, tình cảm giữa những người dân công trở nên gần gũi và bền chặt. Người khỏe giúp người yếu, người đi trước nhắc nhở người đi sau. Khi một thành viên mệt, những người khác sẵn sàng chia sẻ công việc. Chính tinh thần đoàn kết ấy đã giúp cả đoàn vượt qua địa hình hiểm trở và điều kiện lao động khắc nghiệt.

Đối với ông Nguyễn Văn Tỉnh, thời gian tham gia dân công hỏa tuyến tại Xín Mần là một dấu mốc không thể quên. Đó là những ngày tháng tuổi trẻ đầy gian nan, khi ông phải đối mặt với công việc nặng nhọc và những chặng đường tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Nhưng đó cũng là quãng thời gian đáng tự hào, bởi ông đã được góp sức mình vào nhiệm vụ mở đường.

Những con đường được xây dựng không chỉ phục vụ việc đi lại trước mắt mà còn góp phần kết nối các khu vực, tạo điều kiện vận chuyển lương thực, hàng hóa và hỗ trợ đời sống của nhân dân. Với vùng núi, mỗi tuyến đường được mở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp khoảng cách giữa các thôn bản được rút ngắn và việc giao lưu trở nên thuận lợi hơn.

Dù không trực tiếp cầm súng, những người dân công hỏa tuyến như ông Nguyễn Văn Tỉnh vẫn có những đóng góp rất đáng trân trọng. Họ phục vụ nhiệm vụ chung bằng sức lao động, lòng nhiệt huyết và tinh thần sẵn sàng vượt khó. Công việc của họ có thể âm thầm, nhưng thành quả để lại là những tuyến đường gắn với sự phát triển của địa phương.

Ở tuổi 20, ông đã biết đặt nhiệm vụ tập thể lên trên những khó khăn của bản thân. Những chuyến gánh mìn qua đường núi không chỉ thử thách đôi vai mà còn rèn luyện ý chí, lòng dũng cảm và tính cẩn trọng của người thanh niên Yên Phúc.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông Nguyễn Văn Tỉnh trở về quê hương, tiếp tục lao động, xây dựng gia đình và tham gia các công việc tại địa phương. Những phẩm chất được rèn luyện trong thời gian làm dân công hỏa tuyến như sự chịu khó, tinh thần trách nhiệm, ý thức kỷ luật và tình đoàn kết tiếp tục trở thành hành trang trong cuộc sống của ông.

Năm tháng đã trôi qua, những con đường tại Xín Mần có thể đã được nâng cấp, mở rộng và thay đổi rất nhiều. Máy móc hiện đại dần thay thế sức người, việc thi công cũng thuận lợi và an toàn hơn. Tuy nhiên, trong ký ức của những người dân công năm xưa, hình ảnh những con đường núi, những gánh hàng nặng và những ngày lao động đầy gian khó vẫn không thể phai mờ.

Câu chuyện của ông Nguyễn Văn Tỉnh là câu chuyện về một người thanh niên bình dị đã dành sức trẻ tham gia mở đường nơi miền núi Hà Giang. Công việc gánh mìn của ông không ồn ào, nhưng đòi hỏi lòng can đảm, sự cẩn thận và tinh thần trách nhiệm cao.

Mỗi bước chân ông đi qua những con dốc năm xưa là một phần của hành trình mở đường. Mỗi chuyến vận chuyển hoàn thành là một đóng góp vào công việc chung. Những đóng góp ấy tuy thầm lặng nhưng đã cùng với công sức của cả tập thể tạo nên những tuyến đường phục vụ quê hương và nhân dân.

Đối với gia đình và quê hương thôn Yên Phúc, những năm tháng tham gia dân công hỏa tuyến của ông là một niềm tự hào đáng trân trọng. Câu chuyện ấy giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về sự vất vả, tinh thần cống hiến và trách nhiệm của những người đi trước.

Ký ức năm 1984 tại Xín Mần, Hà Giang sẽ mãi là một phần quan trọng trong cuộc đời ông Nguyễn Văn Tỉnh. Đó là ký ức của tuổi trẻ, của những chuyến gánh mìn qua núi, của tình đoàn kết và quyết tâm mở đường trong gian khó.

Dẫu thời gian đã lùi xa, câu chuyện ấy vẫn còn nguyên giá trị. Nó nhắc nhở các thế hệ hôm nay phải biết trân trọng sự bình yên, biết ơn những đóng góp thầm lặng của cha ông và tiếp tục phát huy truyền thống cần cù, đoàn kết, sẵn sàng cống hiến cho quê hương, đất nước.