KÝ ỨC MỘT THỜI MỞ ĐƯỜNG

Sinh ra và lớn lên tại thôn Yên Phúc, tuổi thơ của ông Nông Văn Ngọ gắn liền với ruộng đồng, nương rẫy và cuộc sống lao động của người dân miền núi. Những năm tháng ấy, điều kiện kinh tế và sinh hoạt của các gia đình còn nhiều khó khăn. Đường giao thông chưa thuận tiện, việc đi lại giữa các thôn bản chủ yếu dựa vào những con đường đất nhỏ hẹp, quanh co qua núi đồi.

Từ nhỏ, ông đã quen với những công việc nặng nhọc trong gia đình. Việc lên nương, làm ruộng, phát cây, gánh củi và vận chuyển nông sản đã rèn luyện cho ông sức khỏe, sự cần cù và đức tính chịu thương, chịu khó. Chính những phẩm chất đó đã giúp người thanh niên Nông Văn Ngọ vững vàng khi tham gia lực lượng dân công hỏa tuyến.

Năm 1986, hưởng ứng nhiệm vụ của địa phương, ông cùng nhiều thanh niên lên đường đến xã Bằng Hành, huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang. Khi ấy, ông vừa bước sang tuổi 20 – độ tuổi đẹp nhất của tuổi trẻ, mang trong mình lòng nhiệt huyết, tinh thần trách nhiệm và mong muốn góp sức vào công việc chung.

Rời quê hương Yên Phúc, ông cùng đoàn dân công đến một vùng đất còn nhiều khó khăn. Địa hình Bắc Quang phần lớn là đồi núi, có nhiều khe suối, dốc cao và những đoạn đường đất trơn trượt. Việc đi lại, vận chuyển hàng hóa và phục vụ đời sống của nhân dân phụ thuộc rất lớn vào hệ thống đường giao thông.

Nhiệm vụ của ông Nông Văn Ngọ và những người trong đoàn là tham gia làm đường. Công việc gồm nhiều phần khác nhau như phát quang cây cối, đào đất, san nền, mở rộng mặt đường, vận chuyển đất đá và khơi thông các đoạn đường bị lầy lội. Tất cả đều được thực hiện chủ yếu bằng sức người và những dụng cụ lao động còn thô sơ.

Mỗi ngày, đoàn dân công thường bắt đầu công việc từ sáng sớm. Khi sương núi vẫn còn phủ kín các sườn đồi, mọi người đã có mặt tại khu vực được phân công. Người cầm cuốc đào đất, người dùng xẻng san nền, người phát cây, người thu dọn cành lá và vận chuyển đất đá ra khỏi tuyến đường.

Công việc làm đường đòi hỏi sức khỏe và sự kiên trì. Có những đoạn đất cứng, mọi người phải cuốc từng lớp nhỏ. Khi gặp đá lớn, cả nhóm cùng nhau tìm cách đào, di chuyển hoặc đập nhỏ để mở rộng nền đường. Có những đoạn dốc cao, việc vận chuyển đất đá càng vất vả hơn bởi chỉ một chút sơ suất cũng có thể gây trượt ngã.

Thời tiết miền núi cũng là một thử thách lớn. Những ngày nắng, mặt đường khô cứng, bụi đất bám đầy quần áo và khuôn mặt. Mồ hôi thấm ướt lưng áo nhưng mọi người vẫn miệt mài làm việc. Khi trời mưa, đường trở nên trơn trượt, đất nhão bám vào chân và dụng cụ lao động. Nhiều đoạn vừa được san xong có thể bị nước mưa làm xói lở, buộc đoàn dân công phải tiếp tục gia cố và sửa chữa.

Điều kiện ăn ở của lực lượng dân công khi ấy còn đơn sơ. Những bữa cơm không có nhiều món ngon, chủ yếu là những thực phẩm có sẵn, nhưng mọi người luôn biết chia sẻ và nhường nhịn nhau. Sau một ngày lao động vất vả, bữa cơm giản dị vẫn trở nên ấm áp bởi tiếng nói cười và tình cảm chân thành giữa những người cùng chung nhiệm vụ.

Trong gian khó, tình đoàn kết là nguồn động viên lớn nhất. Những người dân công đến từ nhiều thôn, bản khác nhau nhưng nhanh chóng trở thành những người bạn, người đồng đội thân thiết. Người khỏe giúp người yếu, người có kinh nghiệm hướng dẫn người mới. Khi một người mệt, những người còn lại sẵn sàng san sẻ phần việc.

Ông Nông Văn Ngọ luôn ý thức rằng nhiệm vụ làm đường không chỉ là một công việc lao động thông thường. Mỗi đoạn đường được mở rộng, mỗi phần nền đường được san bằng đều có ý nghĩa đối với việc đi lại, vận chuyển lương thực, hàng hóa và phục vụ cuộc sống của nhân dân địa phương.

Những tuyến đường được hình thành từ mồ hôi và công sức của lực lượng dân công đã góp phần kết nối các khu dân cư, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân. Nhờ có đường, việc vận chuyển nông sản, lương thực và các nhu yếu phẩm trở nên dễ dàng hơn. Những con đường ấy cũng phục vụ việc thực hiện các nhiệm vụ chung tại khu vực miền núi, biên giới.

Dù không trực tiếp cầm súng, những người dân công hỏa tuyến như ông Nông Văn Ngọ vẫn có những đóng góp quan trọng. Họ đã dùng sức lao động, lòng nhiệt huyết và ý chí của mình để xây dựng những tuyến giao thông cần thiết. Đó là công việc thầm lặng nhưng mang ý nghĩa thiết thực đối với cộng đồng và quê hương.

Ở tuổi 20, thay vì chỉ nghĩ đến cuộc sống riêng, ông đã lên đường thực hiện nhiệm vụ tập thể. Những ngày tháng lao động tại xã Bằng Hành đã giúp ông hiểu thêm giá trị của sự đoàn kết, tinh thần trách nhiệm và ý nghĩa của việc cống hiến sức trẻ cho quê hương, đất nước.

Có lẽ trong ký ức của ông, những ngày làm đường năm ấy vẫn còn hiện lên với hình ảnh những sườn núi mờ trong sương sớm, tiếng cuốc xẻng vang lên giữa không gian yên tĩnh, những đôi vai gánh đất đá và những bàn tay chai sạn sau nhiều ngày lao động. Đó còn là hình ảnh những người bạn cùng ăn, cùng ở, cùng chia sẻ khó khăn và động viên nhau hoàn thành nhiệm vụ.

Thời gian làm nhiệm vụ tuy có nhiều vất vả, nhưng cũng là quãng đời đáng nhớ. Đó là thời tuổi trẻ sống giản dị, chân thành và đầy nhiệt huyết. Mỗi người đều hiểu rằng công sức của mình dù nhỏ bé nhưng khi được góp lại sẽ tạo thành sức mạnh lớn lao, giúp hoàn thành những công việc tưởng chừng rất khó khăn.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông Nông Văn Ngọ trở về thôn Yên Phúc, tiếp tục lao động, xây dựng gia đình và tham gia các công việc tại địa phương. Những phẩm chất được rèn luyện trong thời gian tham gia dân công hỏa tuyến như tính cần cù, tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết và ý chí vượt khó tiếp tục trở thành hành trang quý giá trong cuộc sống của ông.

Năm tháng trôi qua, những con đường năm xưa có thể đã được mở rộng, sửa chữa và thay đổi nhiều. Cuộc sống của người dân tại các vùng miền núi cũng từng bước phát triển. Tuy nhiên, phía sau những con đường ấy vẫn có dấu ấn của biết bao người dân công đã từng đổ mồ hôi, công sức để đào từng mét đất, vận chuyển từng khối đá và san từng đoạn nền đường.

Câu chuyện của ông Nông Văn Ngọ không phải là câu chuyện về những chiến công lớn lao hay hào nhoáng. Đó là câu chuyện bình dị về một người thanh niên đã sẵn sàng rời quê hương, tham gia lao động trong điều kiện khó khăn và hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Sự đóng góp của ông cùng những người dân công hỏa tuyến năm xưa là một phần đáng trân trọng trong lịch sử địa phương. Họ là những con người âm thầm mở đường, góp phần phục vụ nhiệm vụ chung và cải thiện điều kiện đi lại cho nhân dân. Mỗi mét đường được hình thành là kết quả của sức lao động, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm của cả tập thể.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện của ông Nông Văn Ngọ là bài học về tinh thần cống hiến và ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, dù đảm nhận công việc lớn hay nhỏ, nếu mỗi người đều làm việc bằng sự tận tâm và lòng nhiệt huyết thì đều có thể tạo ra những giá trị tốt đẹp.

Những năm tháng tham gia dân công hỏa tuyến tại xã Bằng Hành, huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang đã trở thành một dấu mốc đáng nhớ trong cuộc đời ông Nông Văn Ngọ. Đó là niềm tự hào của bản thân ông, của gia đình và quê hương Yên Phúc.

Dẫu thời gian đã lùi xa, ký ức về một thời mở đường vẫn còn nguyên giá trị. Câu chuyện ấy nhắc nhở các thế hệ hôm nay biết trân trọng những đóng góp thầm lặng của cha ông, đồng thời tiếp tục giữ gìn truyền thống đoàn kết, cần cù và sẵn sàng cống hiến cho quê hương, đất nước.