Ký ức một thời ở Tiểu khu Trọng Con
Một ngày mùa thu tháng Tám lịch sử, nguyên Chủ tịch UBND xã Bằng Hành Hoàng Văn Tương khẽ chạm tay vào tấm Bằng có công với nước, nơi đó có tên cha ông là cán bộ tham gia tiền khởi nghĩa. Trong ký ức tuổi thơ, những câu chuyện cha kể về những đêm hành quân, những cuộc họp bí mật đã trở thành “ngọn lửa” soi lối. Hơn nửa thế kỷ sau, trên chính mảnh đất cha từng chiến đấu, các thế hệ gia đình tiếp tục cuộc “khởi nghĩa” trong thời bình là dựng xây quê hương no ấm.
Tiểu khu Trọng Con được xem là cái nôi của phong trào cách mạng tỉnh Hà Giang cũ. Nơi đây, từng mái nhà, mỏm đá, con suối đều in dấu bước chân cán bộ, tiếng gọi quần chúng đấu tranh chống lại bọn Pháp, Nhật. Khi ấy, người con ưu tú dân tộc Tày Hoàng Văn Hỷ, sinh năm 1920 là 1 trong 16 người đầu tiên của xã Bằng Hành tham gia tiền khởi nghĩa và trở thành lão thành cách mạng.
Ông Hoàng Văn Tương kể: “Cha tôi được kết nạp vào Đảng Cộng sản từ rất sớm, tôi nhớ rõ lời kể, từ khoảng năm 1939, phong trào đấu tranh đã nhen nhóm ở Bằng Hành. Không lâu sau đó, tinh thần yêu nước lan tỏa mạnh mẽ, Chánh tổng, Phó Chánh tổng đều theo Việt Minh. Thực hiện Chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đội vũ trang tuyên truyền gồm 54 chiến sĩ từ Cao Bằng về Bằng Hành, chia thành nhiều nhóm đi xây dựng cơ sở. Chỉ trong thời gian ngắn đã mở lớp đào tạo, lập đội du kích, tự vệ, đoàn thể cứu quốc. Đến 24-6-1945, tại Thác Vệ, Nhân dân đã họp mít tinh thành lập chính quyền cách mạng và Mặt trận Việt Minh tổng hội”.
Trong ký ức của ông Tương, những đêm đông ngồi bên bếp lửa, cha thường kể về những năm tháng u ám dưới ách Nhật, Pháp. Trong những diễn biến lịch sử, cha là Tiểu đội trưởng Dân quân tự vệ tham gia nhiều trận đánh, không sợ hy sinh, sẵn sàng xông thẳng vào đồn giặc. Ông nhớ nhất câu chuyện cha cùng đồng đội băng qua triền đồi, mỗi người ôm một bó tre để làm cột cờ. Hôm sau, Cờ đỏ sao vàng đã tung bay khắp các bản như một tín hiệu không lời, thôi thúc lòng người đứng lên khởi nghĩa. Sau này, cha ông tiếp tục tham gia cách mạng, đánh đuổi đế quốc Pháp và được Nhà nước tặng thưởng Huân chương kháng chiến.
Những thế hệ của gia đình lớn lên từ những câu chuyện, khi thì bên bếp lửa mùa đông, lúc bên mâm cơm ngày giỗ. Con, cháu tham gia quân đội, làm cán bộ địa phương, hoặc đơn giản là sống tử tế như lời dặn. Riêng ông Tương đã giữ nhiều cương vị khác nhau như: Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã, Phó Chủ tịch HĐND xã, Chủ tịch UBND xã Bằng Hành. Những ký ức qua lời kể, những cuộc chiến hào hùng trên quê hương là động lực để ông phấn đấu và kim chỉ nam cho công việc. Trên mảnh đất từng vang tiếng trống khởi nghĩa năm 1945, cuộc sống ngày càng no ấm, những con đường bê tông nối liền các thôn bản; trẻ em đều tới trường; các lễ hội và làn điệu dân ca của đồng bào vẫn rộn ràng mỗi mùa xuân về.
Những câu chuyện về mùa Thu cách mạng năm 1945 không chỉ là những trang vàng trong lịch sử dân tộc, mà còn là ngọn lửa soi sáng cho hôm nay và mai sau. Giữ gìn ký ức ấy không chỉ là tri ân quá khứ, mà còn là cách để thế hệ hôm nay tiếp bước, xây dựng quê hương giàu mạnh, nơi giá trị cách mạng được sống mãi trong đời sống hôm nay.
