Ký ức mùa đông 1972

I. Khi Hà Nội tắt đèn

Tháng Chạp năm ấy,
Hà Nội tối sớm hơn thường ngày.

Đèn đường che kín.
Cửa sổ dán giấy đen.
Cả thành phố học cách thở khẽ.

Nhưng chúng tôi biết:
trên cao,
kẻ thù đang mở mắt rất to.

II. Đêm đầu tiên – bầu trời bị xé toạc

Tiếng còi báo động xé màn đêm.
Không ai giật mình nữa.

Khi B-52 vào,
bầu trời Hà Nội không còn là bầu trời.

Nó rung.
Nó nặng.
Nó ép xuống ngực người ta.

Pháo nổ.
Tên lửa vút lên.
Mặt đất dội ngược ánh lửa.

Chúng tôi bắn,
không phải để hả giận,
mà để nói rằng:
Hà Nội không cúi đầu.

III. Ga tàu – mạch sống trong đêm bom

Ga Hàng Cỏ ban ngày đông đúc,
ban đêm lại là mục tiêu.

Pháo sáng thả xuống,
đường ray hiện lên như xương sườn thành phố.

Bom rơi lệch.
Tàu vẫn chạy.

Chúng tôi hiểu:
chỉ cần một ga còn hoạt động,
Hà Nội còn sống.

IV. Khâm Thiên – con phố không chịu chết

Sau đêm bom,
Khâm Thiên không còn nguyên vẹn.

Nhà sập.
Người mất.

Nhưng sáng ra,
người ta dựng bếp ngay trên gạch vỡ.

Pháo dựng giữa đổ nát.
Dân quân đứng cạnh bộ đội.

Bom có thể phá phố,
nhưng không phá được ý chí của một khu dân cư.

V. Vừa bắn, vừa đào

Có những đêm,
tay chúng tôi đào người dưới gạch,
mắt lại phải nhìn trời.

Cứu được một người,
chưa kịp mừng,
đã lại báo động.

Chiến tranh không cho chọn việc:
vừa là lính,
vừa là cứu hộ,
vừa là chỗ dựa tinh thần cho dân.

VI. Những đêm không ngủ

12 ngày đêm,
chúng tôi quên mất khái niệm ngày – đêm.

Ngủ là khi không có báo động.
Ăn là khi tranh thủ.

Có lúc ngồi tựa tường vỡ,
nghĩ đến nhà,
rồi lại đứng dậy khi còi hú.

Không ai anh hùng hóa mình.
Chỉ nghĩ đơn giản:
nếu mình ngã, ai giữ trời?

VII. Khi bầu trời yên tiếng

Đêm cuối cùng,
bầu trời Hà Nội im lặng khác thường.

Không còn ánh lửa.
Không còn tiếng động cơ.

Chúng tôi không reo mừng.
Chỉ nhìn lên trời rất lâu.

Hà Nội đứng đó,
xước xát,
nhưng không gục.

VIII. Sau mùa đông lửa

Nhiều năm sau,
Hà Nội sáng đèn rực rỡ.

Ga tàu đông người.
Phố Khâm Thiên đông xe.

Ít ai biết,
dưới lớp nhựa đường ấy,
từng có máu, nước mắt,
và những đêm người Hà Nội
đánh giặc bằng cả sự sống của mình.

Lời kết

Hà Nội thắng trong mùa đông 1972
không chỉ vì bắn rơi máy bay,
mà vì không ai bỏ thành phố này lại phía sau.