KÝ ỨC NGÃ BA ĐỒNG LỘC: BÀI CA CỦA SỰ SỐNG

Vào những ngày tháng 7 năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) trở thành yết điểm giao thông huyết mạch bị không quân Mỹ đánh phá điên cuồng nhất. Mặt đất lúc nào cũng rung chuyển, khói bom đen kịt phủ kín bầu trời, và mùi thuốc súng khét lẹt nồng nặc trong từng hơi thở. Khi đó, cô gái trẻ Nguyễn Thị Bình mới vừa tròn 19 tuổi, là chiến sĩ thuộc Đại đội 552, đơn vị có nhiệm vụ chốt chặn, rà phá bom mìn và san lấp hố bom để mở đường cho xe vào Nam.

Đêm ngày 24 tháng 7, sau một trận oanh tạc dữ dội của máy bay tọa độ B-52, toàn bộ tuyến đường qua Ngã ba bị cày xới nát vụn. Tiếng còi báo động vừa dứt, tiểu đội của Bình lập tức lao ra trận địa với cuốc, xẻng và cả đôi tay trần. Nhiệm vụ tối mật đêm đó là phải thông đường trước 2 giờ sáng để đoàn xe chở nhu yếu phẩm và vũ khí tiến vào chiến trường miền Nam.

"Bình ơi! Cẩn thận phía bên phải, có bom nổ chậm!" — tiếng chị tiểu đội trưởng hô lớn giữa màn đêm sặc sụa khói súng.

Bình chưa kịp định thần thì một loạt pháo sáng từ máy bay địch bất ngờ thả xuống, soi rõ mồn một trận địa hoang tàn. Tiếng rít xé gió của loạt bom bi tiếp theo dội xuống ngay sát cạnh. Đất đá hất tung, chôn vùi Bình cùng hai đồng đội xuống lòng hố bom sâu hoắm.

Trong khoảnh khắc nghẹt thở ấy, khi đất cát lấp đầy miệng và tai, Bình nghĩ mình đã hy sinh. Nhưng tiếng cuốc xẻng điên cuồng của các đồng đội từ phía trên, tiếng gọi tên cô nghẹn ngào trong nước mắt đã kéo cô trở lại với thực tại. Họ cào bới bằng móng tay bật máu để kéo Bình và các chiến sĩ ra khỏi đống đổ nát. Khi vừa được kéo lên, toàn thân rách tả tơi, máu hòa lẫn bùn đất, nhưng câu đầu tiên Bình hỏi lại là: "Đường đã thông chưa các chị? Xe sắp qua rồi!"

Chính cái đêm định mệnh ấy, tiểu đội 4 của những người chị em thân thiết như ruột thịt — mười cô gái Đồng Lộc kiên cường — đã mãi mãi nằm lại ở tuổi mười tám, đôi mươi sau một trận bom ác liệt khác. Sự hy sinh của các chị là nỗi đau thắt lòng, nhưng cũng là ngọn lửa đẩy quyết tâm của Bình và toàn đơn vị lên cao hơn bao giờ hết.

Gạt đi giọt nước mắt tiễn đưa đồng đội, Bình cùng các chiến sĩ Đại đội 552 tiếp tục bám trụ mặt đường, vừa khóc vừa xúc đất, vừa hát vang bài ca cách mạng để át đi tiếng bom gầm. Đúng 1 giờ 45 phút sáng, chiếc xe vận tải đầu tiên từ từ lăn bánh qua đoạn đường vừa được san lấp, bấm còi chào những "cọc tiêu sống" đang đứng hiên ngang dẫn lối.

Mùa hè hoa lửa năm 1968 ấy đã lùi xa, cô gái Nguyễn Thị Bình năm xưa giờ đã là một người bà tóc bạc phơ. Nhưng mỗi khi nghe lại tiếng nhạc hào hùng của thời chiến, ký ức về những đêm trắng phá bom, về nụ cười của mười người đồng đội dưới làn mưa đạn tại Ngã ba Đồng Lộc vẫn vẹn nguyên, rực cháy như một khúc tráng ca bất tử của thế hệ thanh niên quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.