Ký ức ngày giải phóng
Sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, bầu trời Sài Gòn trong xanh lạ thường sau nhiều ngày khói lửa chiến tranh.
Ở một con hẻm nhỏ gần chợ Bến Thành, cậu thanh niên mười bảy tuổi tên Trần Minh đứng nép bên khung cửa, lòng đầy hồi hộp.
Suốt nhiều ngày trước đó, tiếng súng đã vang lên khắp nơi.
Người dân:
Đóng kín cửa
Lo lắng chờ đợi
Và không ai biết chiến tranh sẽ còn kéo dài bao lâu nữa
Cha Minh từng tham gia kháng chiến và hy sinh từ khi cậu còn nhỏ.
Mẹ cậu bán hàng ngoài chợ để nuôi hai anh em khôn lớn.
Những năm chiến tranh, tuổi thơ của Minh gắn liền với:
Tiếng còi báo động
Những đêm mất điện
Và nỗi sợ hãi mỗi khi tiếng súng vang lên gần thành phố
Nhưng sáng hôm ấy có điều gì rất khác.
Từ ngoài đường, người dân bắt đầu xôn xao:
“Bộ đội giải phóng vào rồi!”
Minh lao ra đầu hẻm.
Từ xa, những đoàn xe quân giải phóng đang tiến vào thành phố.
Trên xe, những người lính mặc quân phục bạc màu vì khói bụi chiến trường.
Khuôn mặt ai cũng gầy đi sau những năm dài chiến đấu.
Nhưng ánh mắt lại sáng rực niềm vui chiến thắng.
Người dân hai bên đường bắt đầu ùa ra.
Có người:
Vẫy cờ
Có người khóc
Có người đứng lặng không tin chiến tranh đã thật sự kết thúc
Một bà cụ run run nắm tay người lính trẻ:
“Vậy là hòa bình rồi hả con?”
Người chiến sĩ xúc động gật đầu:
“Dạ… đất nước mình hòa bình rồi má.”
Nghe câu nói ấy, nhiều người bật khóc.
Minh chen giữa dòng người để nhìn thật rõ những đoàn quân tiến vào thành phố.
Cậu thấy:
Những chiếc xe tăng phủ bụi đỏ
Những lá cờ giải phóng tung bay
Và những người lính trẻ tuổi chỉ hơn mình vài ba tuổi
Họ vừa đi vừa mỉm cười chào người dân.
Có chiến sĩ còn chia từng viên kẹo nhỏ cho lũ trẻ chạy theo đoàn xe.
Khắp các con đường, tiếng reo hò vang lên không dứt:
“Giải phóng rồi!”
“Hòa bình rồi!”
Mẹ Minh đứng bên cửa nhà, đôi mắt đỏ hoe.
Bà nhìn đoàn quân đi qua rồi khẽ nói:
“Giá như cha con còn sống để thấy ngày này…”
Minh lặng im.
Lần đầu tiên trong đời, cậu cảm nhận rõ:
Chiến tranh thật sự đã kết thúc.
Trưa hôm ấy, cả thành phố như vỡ òa.
Tiếng súng đã im.
Không còn:
Tiếng máy bay gầm rú
Tiếng còi báo động
Hay những đêm lo bom đạn
Người dân mang:
Nước uống
Bánh trái
Và cả những bó hoa nhỏ ra tặng bộ đội
Một cô bé chạy tới đưa cho người lính bó hoa giấy tự làm rồi lí nhí:
“Con cảm ơn chú…”
Người chiến sĩ trẻ cúi xuống xoa đầu em:
“Từ nay các cháu được sống trong hòa bình rồi.”
Ở góc phố gần dinh Độc Lập, Minh gặp một người lính đang ngồi tựa gốc cây nghỉ tạm.
Quần áo anh lấm đầy bùn đất.
Cánh tay còn quấn băng trắng.
Minh rụt rè đưa cho anh ca nước.
Người lính nhận lấy rồi cười:
“Cảm ơn em.”
Minh nhìn thật lâu khuôn mặt người chiến sĩ.
Anh còn rất trẻ.
Có lẽ cũng từng có:
Gia đình
Những ước mơ
Và tuổi thanh xuân như bao người khác
Nhưng chiến tranh đã khiến họ phải lớn lên trong bom đạn.
Minh hỏi nhỏ:
“Anh đi chiến đấu lâu chưa?”
Người lính nhìn về phía lá cờ đang tung bay rồi đáp:
“Từ lúc bằng tuổi em…”
Câu trả lời khiến Minh lặng người.
Chiều hôm ấy, khi hoàng hôn buông xuống thành phố, tiếng radio vang lên bản tin lịch sử:
“Sài Gòn đã hoàn toàn giải phóng…”
Cả con hẻm nhỏ vỡ òa trong niềm vui và nước mắt.
Người dân ôm chầm lấy nhau.
Nhiều gia đình thắp nhang trước bàn thờ người thân đã hy sinh.
Bởi họ hiểu:
Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao máu xương.
Đêm 30 tháng 4 năm ấy là đêm đầu tiên sau nhiều năm, Minh ngủ mà không còn nghe tiếng súng.
Thành phố yên bình đến lạ.
Ngoài đường, tiếng hát vẫn vang lên:
“Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng…”
Nhiều năm sau, Minh trở thành giáo viên lịch sử.
Mỗi dịp tháng Tư, ông lại kể cho học sinh nghe về:
Buổi sáng lịch sử năm 1975
Những đoàn quân tiến vào thành phố
Và niềm hạnh phúc vỡ òa của người dân ngày đất nước thống nhất
Ông thường nói:
“Có những ký ức cả đời không thể quên… và ngày giải phóng là ký ức thiêng liêng nhất.”
“Ký ức ngày giải phóng” không chỉ là câu chuyện của riêng một thành phố…
Mà là ký ức chung của cả dân tộc Việt Nam:
Sau bao năm chiến tranh
Sau biết bao mất mát hy sinh
Cuối cùng cũng được sống trong độc lập và hòa bình
