Ký ức ngày Tết Độc lập của người con đất Quảng trên quê hương Đồng Xoài

Vợ chồng ông Võ Văn Na và bà Đặng Thị Lan (ở khu phố Tân Xuân, phường Bình Phước), người cựu chiến binh vẫn nhắc nhiều đến niềm hạnh phúc khi hai lần được chứng kiến non sông thống nhất.

Năm lên 10, cậu bé Na sớm biết hai tiếng “độc lập”. Đó là một ngày khi đang chăn trâu, thấy dòng người nườm nượp đổ ra đường, tay cầm cờ đỏ sao vàng, hô vang: “Việt Minh thắng rồi. Việt Minh đem độc lập cho dân rồi. Việt Nam muôn năm!”. Thế là cậu bé bỏ cả trâu, chạy hòa vào dòng người hát vang về Chủ tịch Hồ Chí Minh, về Việt Minh. Niềm vui Tết Độc lập đầu tiên đã in sâu trong ký ức, theo ông suốt cuộc đời.

Năm 1951, khi cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào giai đoạn cam go, mới 16 tuổi, ông tham gia Phân đoàn thanh niên Thông tin, rồi làm Đội trưởng Du kích thôn. Những năm tháng ấy, vùng phía Tây Quảng Nam đỏ lửa chiến tranh. Quân và dân bám đất, giữ làng, kiên cường chống lại các cuộc càn quét của thực dân Pháp, giữ vững vùng tự do.

Sau đó, ông nhập ngũ vào C22 (Quảng Nam), rồi chiến sĩ Đại đội 14, Trung đoàn 93, Sư đoàn 324. Giữa chiến trường ác liệt Quảng – Đà, người chiến sĩ trẻ cùng đồng đội gan lì chiến đấu bám núi rừng, làng mạc, góp phần giữ vững thế trận kháng chiến của ta.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, ông trong đội hình Đại đội 4, Tiểu đoàn 21, Trung đoàn 164 tập kết ra miền Bắc. Từ tổ trưởng xây dựng tại mỏ sắt Trại Cau (Thái Nguyên), công nhân hàn hơi xưởng gia công đến những ngày hành quân trong đội hình Lữ đoàn 338, Tiểu đoàn 39, Tiểu đoàn 125 vào Quân khu 6, ở đâu ông cũng hoàn thành tốt nhiệm vụ. Năm 1959, ông được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam.

Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước trên chiến trường miền Nam bước vào giai đoạn khốc liệt. Sau thời gian học tại Trường Quân chính Quân khu 6, ông lần lượt đảm nhiệm Chính trị viên Trung đội; Trợ lý chính trị, Đại đội 277, Huyện đội Phước Bình, tỉnh Phước Long.

Xuân Mậu Thân 1968, chiến trường Đông Nam Bộ nóng bỏng. Đồng Xoài, Phước Long là một trong những địa bàn chiến lược ác liệt. Ông cùng đồng đội tham gia nhiều trận đánh vang dội. Ông lần lượt giữ các cương vị Chính trị phó Đại đội 102, Tiểu đoàn 168, Tỉnh đội Phước Long; Bí thư Chi bộ, Trợ lý chính trị Huyện đội Đồng Xoài.

Từ giữa năm 1972, ông đảm nhiệm Huyện đội phó về Chính trị Đồng Xoài rồi Huyện đội phó cho đến ngày giải phóng. Những năm tháng chiến tranh khốc liệt, người cán bộ chính trị xứ Quảng luôn bám đơn vị, bám địa bàn, động viên anh em vững chí chiến đấu, góp phần cùng quân và dân chuẩn bị cho những đòn tiến công chiến lược, tiến tới thắng lợi mùa Xuân 1975. “Hay tin giải phóng Sài Gòn, anh em ôm nhau vui mừng không thể tả. Bỗng dưng nước mắt cứ giàn dụa. Ai cũng nhớ đến Bác Hồ” – Ông Võ Văn Na bộc bạch.

Hạnh phúc 3 lần được gặp Bác Hồ

Trong câu chuyện ông Võ Văn Na kể, vẫn lặp lại niềm hạnh phúc khi 3 lần được gặp Bác Hồ. Đã gần 70 năm trôi qua, mỗi khi nhắc lại kỷ niệm này, đôi mắt người cựu chiến binh vẫn ánh lên niềm xúc động như mới ngày nào.

Lần đầu tiên là khi Trung đoàn Tây Nguyên tập kết ra Bắc. Đơn vị của ông đóng quân gần nơi Bác đến thăm nên may mắn được gặp Người. Hình ảnh Bác với nụ cười hiền hậu, ân cần hỏi thăm từng chiến sĩ miền Nam tập kết đã trở thành ký ức không thể phai mờ.

Lần thứ hai, gần cuối năm 1956, khi ông đang canh gác đêm ở Phủ Chủ tịch, Bác Hồ và bác Phạm Văn Đồng ra hút thuốc giải lao giữa phiên họp Chính phủ. Thấy ông cầm súng dưới sân, Bác Hồ vẫy tay gọi rồi ân cần hỏi thăm về sức khỏe, quê quán. Bác nhẹ nhàng: “Cháu có hút thuốc không?”. “Dạ, báo cáo Bác, cháu có hút ạ!”. Rút điếu thuốc ra, Bác lại cất vào, lấy đưa ông 2 cái kẹo. Bác nhẹ nhàng: “Chiến sĩ làm nhiệm vụ không được hút thuốc!”. Sau đó, ông cầm lấy kẹo và cảm ơn, lòng rộn ràng vui sướng. Trong bữa cơm, ông khoe với đồng đội hai viên kẹo thay cho điếu thuốc khiến ai cũng bật cười. Nhưng rồi ai cũng lặng đi khi hiểu rằng, trong sự giản dị ấy là bài học về kỷ luật, sự quan tâm và tình thương bao la của Bác dành cho từng chiến sĩ.

“Và lần thứ ba, khi đang học tập và làm việc tại khu gang thép Thái Nguyên, tôi xung phong ở lại thực hiện nhiệm vụ bếp ăn để đồng đội đi dự hội nghị gặp Bác Hồ. Thế nhưng, sau hội nghị, Bác đến thăm bếp cơm tập thể, trực tiếp đi vào chỗ tôi và 2 đồng chí khác đang nấu canh. Sau khi quan sát, hỏi thăm tình hình, Bác đề nghị, người làm bếp phải tiết kiệm, tận dụng các nguyên liệu để nâng cao bữa ăn cho công nhân. Chính những lần gặp gỡ ấy với những lời hỏi thăm, động viên và căn dặn đã làm hành trang quan trọng giúp tôi sống, cống hiến và tin tưởng tuyệt đối vào Đảng đến hôm nay” – ông Na hào hứng chia sẻ.

Ông cười hiền: “Chính những lời dạy của Bác đã theo tôi suốt cuộc đời. Mỗi khi gặp khó khăn, tôi lại nhớ đến Bác để tự nhắc mình phải sống cho xứng đáng”.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông chọn ở lại Đồng Xoài – mảnh đất đã thấm máu xương của bao đồng đội là quê hương thứ hai. Từ năm 1977, ông làm Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra huyện Đồng Phú. Đến năm 1986 nghỉ hưu và tiếp tục góp sức xây dựng địa phương.

Vợ ông, bà Đặng Thị Lan, thương binh 4/4, Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng. Bà tham gia cách mạng từ năm 1964, nhiều năm làm liên lạc, hộ lý, y tá rồi y sĩ trên chiến trường Phước Long, Đồng Phú, Bù Gia Mập và Đồng Xoài. Hai con người, hai cuộc đời nhưng cùng chung một lý tưởng, cùng đi qua chiến tranh và cùng chọn xây dựng và phát triển Đồng Xoài sau ngày đất nước thống nhất.

Hơn nửa thế kỷ đi qua, người cựu chiến binh vẫn giữ nguyên phong thái giản dị của người lính. Trên ngực áo ông là những Huy chương Kháng chiến chống Pháp hạng Hai Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất, Huân chương Độc lập hạng Ba, Nhưng có lẽ, phần thưởng lớn nhất chính là được chứng kiến quê hương, đất nước đổi thay từng ngày; vùng đất Đồng Xoài năm xưa khói lửa nay đã trở thành quê hương yên bình, từng ngày phát triển.

Lắng nghe từng câu chuyện, đồng chí Nguyễn Hiếu Trung, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Phó Bí thư Thành đoàn Đồng Nai xúc động: “Những bài học về lý tưởng cách mạng, về lòng trung thành với Đảng, về tinh thần hy sinh đang hiện diện ngay trước mắt. Câu chuyện về cuộc đời của bác Võ Văn Na từ Tiên Phước đến Đồng Xoài là hành trình của người con xứ Quảng suốt đời son sắt với Đảng, với Nhân dân, của lòng yêu nước, đức hy sinh và thủy chung với cách mạng, với Tổ quốc được truyền lại như bài học vô giá về nhân cách, lý tưởng, trách nhiệm cho thế hệ hôm nay”.