KÝ ỨC NGƯỜI CHIẾN SĨ
Chính tai tôi được nghe Bác Phạm Thành Vũ người Cựu Chiến binh tại xã Diên An, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa kể về câu chuyện lịch sử của đời mình. Đã gần cả một đời người trôi qua kể từ những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, nhưng mỗi lần nhắm mắt lại, ký ức về những ngày cầm súng chiến đấu vẫn hiện lên rõ trong tâm trí Bác. Những người đồng chí năm xưa, những trận đánh sinh tử đã trở thành một phần máu thịt trong cuộc đời Bác.
Năm 1966, khi quê hương vẫn còn chìm trong bom đạn, Bác Vũ quyết định tham gia cách mạng. Đó không phải là một quyết định bộc phát mà là tiếng gọi thiêng liêng của lòng yêu nước. Những ngày đầu tham gia cách mạng, Bác Vũ được phân công hoạt động Nội thành Nha Trang. Công việc vô cùng bí mật và đầy hiểm nguy. Ban ngày phải sống như một người dân bình thường, ban đêm lại âm thầm làm nhiệm vụ. Bác Vũ trực tiếp huấn luyện cho lực lượng Nội thành cách sử dụng kíp nổ, mìn và các loại chất nổ, giúp anh em hiểu rõ công dụng, sức công phá cũng như cách sử dụng an toàn để đánh địch hiệu quả nhất. Có những lần, Bác Vũ bí mật đưa từng đồng chí từ Nha Trang về nhà mình để huấn luyện. Cũng có khi chính Bác phải lặng lẽ xuống nội thành hướng dẫn từng người. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả cơ sở bị lộ, đồng nghĩa với cái chết luôn cận kề. Nhưng chưa một ai nao núng. Trong tim mỗi người chỉ có một niềm tin duy nhất đó là đất nước nhất định sẽ độc lập.
Đến cuối năm 1967 và bước vào cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, Bác Vũ trực tiếp tham gia chiến đấu tại Nha Trang, sau đó, trở về địa phương rồi chính thức thoát ly hoạt động lâu dài trong lực lượng cách mạng. Mãi đến sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng và trở về hẳn với gia đình vào năm 1982, Bác Vũ mới thật sự khép lại quãng đời chiến đấu của mình.
Bác Vũ được phân công tham gia Đội công tác vùng Một, phụ trách địa bàn Diên Toàn, Diên An và một phần Vĩnh Trung. Đó là những năm tháng gian khổ nhất mà cũng đáng tự hào nhất trong cuộc đời Bác. Chiến tranh ngày ấy ác liệt đến mức cứ hai, ba ngày là lại diễn ra một trận đánh. Có những người vừa mới ngồi bên nhau tối hôm trước, sáng hôm sau đã mãi mãi nằm lại chiến trường. Có những đồng chí mang trên mình biết bao vết thương nhưng vẫn cắn răng tiếp tục chiến đấu. Bác và những người đồng đội luôn tâm niệm rằng còn một hơi thở cũng còn chiến đấu để bảo vệ quê hương. Cho đến hôm nay, có rất nhiều trận đánh Bác Vũ không còn nhớ hết tên gọi, nhưng hình ảnh bảy đồng chí hy sinh tại Bến Lậu, bên dòng Sông Núi, nơi này thuộc khu vực Nghĩa trang Liệt sĩ Chín Khúc, vẫn luôn hiện hữu trong tâm trí Bác. Các bác ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo bao ước mơ còn dang dở. Bác Vũ cũng không bao giờ quên những cuộc càn quét vô cùng dã man của quân Nam Triều Tiên. Chúng càn quét từng tấc đất, từng bụi cây, từng cánh đồng. Chúng đổ quân dọc đường ray rồi tỏa ra lùng sục, hết lớp này đến lớp khác, liên tục nhiều ngày liền. Chúng muốn xóa sạch cơ sở cách mạng và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng nhân dân. Nhưng chúng không hiểu rằng sức mạnh lớn nhất của cách mạng không chỉ nằm ở súng đạn mà còn nằm trong lòng dân. Chính nhân dân đã che chở, nuôi giấu Bác và đồng đội giữa muôn vàn hiểm nguy.
Đầu năm 1968, Bác Vũ chính thức thoát ly hoàn toàn. Đến năm 1969, Bác được tín nhiệm giữ chức vụ Phó Bí thư Chi bộ Đội công tác vùng Một. Bác sát cánh cùng đồng chí Ngũ Hữu Lợi, người Đội trưởng gan dạ và mưu trí. Hai anh em luôn đồng cam cộng khổ, cùng nhau vượt qua biết bao trận đánh sinh tử và lập được nhiều chiến công. Trong rất nhiều kỷ niệm ấy, có một trận trinh sát mà suốt cuộc đời Bác không thể nào quên. Hôm ấy, Bác Vũ cùng đồng chí Quý và đồng chí Lợi nhận nhiệm vụ đi trinh sát. Theo thông lệ, đồng chí Quý luôn là người đi đầu. Nhưng linh cảm có điều bất thường khiến Bác Vũ đề nghị: "Đồng chí để tôi đi trước."
Khi đến khu Gò Miểu, gần sân kho cũ của hợp tác xã, Bác Vũ phát hiện bọn biệt kích đã phục kích từ trước. Chỉ cần một tiếng súng nổ là cả tổ trinh sát có thể bị tiêu diệt ngay lập tức. Bác lập tức giơ tay ra hiệu cho anh em phía sau dừng lại, nhanh chóng thống nhất không nổ súng mà sử dụng lựu đạn để tạo yếu tố bất ngờ.
Mỗi người lấy ra ba quả lựu đạn. Mỗi người phụ trách một cụm mục tiêu. Bác nghĩ rằng khi lựu đạn phát nổ, khói bụi sẽ phủ kín trận địa, địch sẽ không xác định được hướng tấn công của ta để phản kích. Đúng như Bác dự tính, những tiếng nổ liên tiếp vang lên, khói bụi mù mịt bao trùm cả khu vực. Bác và các đồng đội nhanh chóng rút lui an toàn trước khi địch kịp hoàn hồn. Sau này, cơ sở cách mạng báo tin về rằng phía địch phải điều xe từ quận Diên Khánh xuống cứu thương và có chín tên bị tiêu diệt. Đó là một chiến công không chỉ thể hiện lòng dũng cảm mà còn là bài học về sự bình tĩnh, mưu trí của người chiến sĩ cách mạng. Mỗi khi nhớ lại, Bác Vũ càng thấm thía rằng trong chiến tranh, chỉ một quyết định đúng lúc cũng có thể cứu sống đồng đội và hoàn thành nhiệm vụ.
Hôm nay, nhìn lại chặng đường đã qua, những người đồng đội năm xưa của Bác chỉ còn lại hai người còn sống. Mỗi lần gặp nhau, Bác và những người đồng đội không còn nhắc nhiều về chiến công mà thường gọi tên những người đã nằm lại. Bởi chính sự hy sinh của các anh đã góp phần làm nên nền hòa bình hôm nay. Chiến tranh đã lùi xa, những vết thương trên cơ thể Bác vẫn còn đó, mỗi khi trái gió trở trời lại nhức nhối. Nhưng những đau đớn ấy không bao giờ lớn hơn niềm tự hào được cống hiến tuổi thanh xuân cho Tổ quốc. Ngày 27 tháng 2 năm 1988, Bác Vũ vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì. Đối với Bác, đó không chỉ là phần thưởng dành cho riêng mình mà còn là sự ghi nhận đối với tất cả những đồng chí đã cùng Bác chiến đấu, đặc biệt là những người đã anh dũng hy sinh mà chưa kịp nhìn thấy ngày đất nước thống nhất.
Giờ đây, khi ngồi đây kể lại câu chuyện này, Bác không mong nhắc đến chiến công của bản thân. Điều Bác mong nhất là thế hệ hôm nay hiểu rằng nền độc lập, hòa bình mà chúng ta đang có, được đánh đổi bằng biết bao máu xương của các thế hệ cha anh. Mong các cháu luôn gìn giữ truyền thống yêu nước, sống có trách nhiệm với quê hương, để những dấu chân của thế hệ đi trước sẽ mãi là ngọn lửa soi đường cho các thế hệ mai sau.
