KÝ ỨC NGƯỜI LÍNH GIÀ VỀ MÙA HÈ LỬA ĐỎ
Dù chiến tranh đã lùi xa theo năm tháng, nhưng với những cựu binh như Đại tá Nguyễn Xuân Thanh, ký ức về những ngày tháng khốc liệt vẫn luôn hiện hữu, rõ nét như vừa mới hôm qua. Đó là quãng thời gian bi tráng, in sâu trong tâm trí và trở thành một phần không thể phai mờ trong cuộc đời họ.
Trong cuộc chiến giữ vững Thành Cổ Quảng Trị năm 1972, bên cạnh lực lượng chủ lực, không thể không nhắc đến vai trò quan trọng của lực lượng du kích địa phương. Họ là những người con kiên trung của mảnh đất Quảng Trị, âm thầm cống hiến cả sức lực và tài sản, góp phần làm nên bản anh hùng ca của quân và dân nơi đây, cũng như của cả dân tộc.
Những chiến công ấy không chỉ thể hiện tinh thần dũng cảm và ý chí sắt đá mà còn góp phần quan trọng tạo nên thế và lực trên bàn đàm phán, dẫn tới việc ký kết Hiệp định Paris ngày 27/1/1973 – một dấu mốc lớn trong hành trình giành độc lập của dân tộc Việt Nam. Hôm nay, người lính năm xưa vẫn tiếp tục kể lại câu chuyện của mình cho thế hệ trẻ, để cùng nhau ghi nhớ và tri ân những hy sinh to lớn
Theo lời Đại tá Nguyễn Xuân Thanh, ông tham gia lực lượng du kích từ đầu năm 1972 đến tháng 8 năm 1973 tại xã Triệu Vân (nay là xã Nam Cửa Việt). Trong quãng thời gian đó, có hai trận đánh mà ông nhớ nhất vì mức độ ác liệt. Trận thứ nhất diễn ra từ ngày 1 đến 4/2/1973, gắn liền với bối cảnh thực hiện Hiệp định Paris. Cả hai bên đều nỗ lực giành ưu thế trước thời điểm có đoàn quốc tế đến giám sát thực địa, xác định vị trí kiểm soát của mỗi phía.
Trận thứ hai là 81 ngày đêm bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị, từ 28/6 đến 16/9/1972 – một trong những giai đoạn khốc liệt nhất của chiến tranh. Thành Cổ khi đó trở thành tâm điểm bom đạn, hứng chịu hàng nghìn tấn hỏa lực. Hàng nghìn chiến sĩ đã ngã xuống, phía đối phương cũng chịu tổn thất nặng nề. Cả nước hướng về Quảng Trị, tiếp thêm sức mạnh tinh thần và vật chất cho chiến trường. Tất cả cùng chung khát vọng độc lập, tự do.
Những ký ức ấy ngày nay được tái hiện phần nào qua các tác phẩm nghệ thuật, giúp thế hệ sau hiểu hơn về lịch sử. Qua đó, thế hệ trẻ cần ý thức rõ trách nhiệm học tập, rèn luyện và không quên công lao của cha ông.
Trong vai trò du kích địa phương, Đại tá Thanh cùng đồng đội đảm nhận nhiệm vụ dẫn đường cho bộ đội chủ lực từ khu vực Bắc sông Cửa Việt vào các chiến trường. Mỗi ngày đêm, họ đưa hàng trăm đến hàng nghìn chiến sĩ vượt qua sông Hiếu, sông Cửa Việt bằng thuyền bè của nhân dân.
Công việc này vô cùng nguy hiểm. Việc di chuyển chỉ có thể thực hiện vào ban đêm để tránh sự phát hiện của đối phương. Người dẫn đường phải tính toán chính xác thời điểm, tọa độ oanh tạc để đảm bảo an toàn cho lực lượng. Dù đối mặt với hiểm nguy, lực lượng du kích vẫn kiên cường, sẵn sàng hy sinh vì mục tiêu chung của dân tộc.
Trong quá trình đó, họ chứng kiến nhiều chiến sĩ trẻ – phần lớn là thanh niên, sinh viên – với tinh thần yêu nước mãnh liệt, ý chí kiên cường. Không ít người dù vừa hồi phục sau thương tích vẫn xin trở lại chiến trường, tiếp tục chiến đấu cùng đồng đội.
Từ thực tiễn chiến tranh, một bài học lớn được rút ra là sức mạnh của nhân dân. Chính sự gắn bó giữa quân và dân đã tạo nên tinh thần bất khuất, lòng dũng cảm và ý chí hy sinh cao cả. Người dân địa phương sẵn sàng đóng góp mọi thứ, từ lương thực, vật dụng đến cả việc phá dỡ nhà cửa làm nơi trú ẩn cho bộ đội. Tất cả đều hướng tới mục tiêu chung là độc lập, tự do cho Tổ quốc.
Ngày nay, khi đất nước đã hòa bình, chúng ta càng phải trân trọng những giá trị ấy. Dù còn nhiều khó khăn trong cuộc sống, việc gìn giữ hòa bình và phát triển đất nước vẫn là nhiệm vụ quan trọng. Hòa bình không chỉ là khát vọng của riêng dân tộc Việt Nam mà còn là giá trị chung của toàn nhân loại.
Nhà nước hiện nay đã và đang quan tâm hơn đến chính sách đối với người có công, thương binh, liệt sĩ và các gia đình khó khăn. Tuy nhiên, theo những cựu chiến binh như Đại tá Thanh, công tác đền ơn đáp nghĩa cần tiếp tục được chú trọng hơn nữa. Bởi vẫn còn rất nhiều đồng đội của ông đang yên nghỉ trên khắp mảnh đất Quảng Trị và cả nước.
Sau hơn ba thập kỷ trong quân ngũ, dù đã nghỉ hưu, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương. Hằng tháng, người dân tổ chức lễ thả hoa trên sông Thạch Hãn để tưởng niệm các liệt sĩ. Ngày 16/9 hằng năm được xem là ngày giỗ chung của những chiến sĩ đã hy sinh tại Thành Cổ.
Ngoài ra, các cựu chiến binh còn thường xuyên gặp gỡ, kể chuyện lịch sử cho học sinh, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước. Các di tích lịch sử cũng được trùng tu, chỉnh trang để đón khách tham quan. Họ mong muốn có thêm nhiều công trình nghĩa tình để hỗ trợ thân nhân liệt sĩ khi về thăm nơi an nghỉ của người thân.
Niềm tin của những người lính năm xưa là thế hệ hôm nay và mai sau sẽ tiếp tục phát huy truyền thống, làm tốt hơn công tác tri ân, gìn giữ và phát huy những giá trị lịch sử mà cha ông đã đánh đổi bằng máu xương để có được.
