KÝ ỨC NGƯỜI LÍNH TRÊN ĐƯỜNG 19
Hoàng Chiến Nở nhập ngũ ngày 18-5-1971. Sau sáu tháng huấn luyện tại Sư đoàn
304B thuộc Quân khu 1, ông được biên chế về Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 95. Từ miền Bắc,
người lính trẻ cùng đồng đội hành quân vào chiến trường. Chặng đường đi bộ kéo dài gần ba
tháng mới tới địa phận Gia Lai. Sau đó, ông có bốn năm chiến đấu tại Mặt trận Tây Nguyên
– một quãng đời mà ông luôn xem là phần ký ức sâu đậm nhất của tuổi trẻ.
Đầu năm 1975, Tây Nguyên trở thành chiến trường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Trung đoàn 95 được giao nhiệm vụ hoạt động ở khu vực đèo Mang Yang, trong đó có nhiệm
vụ chặn đánh lực lượng đối phương từ đồng bằng lên tăng viện cho Tây Nguyên. Đối với
những người lính trực tiếp ở tuyến đầu, nhiệm vụ chiến lược ấy hiện lên bằng những công
việc rất cụ thể: hành quân, chiếm lĩnh trận địa, giữ bí mật, chuẩn bị vũ khí, bám địa hình và
chờ giờ nổ súng.
Ký ức mà ông Hoàng Chiến Nở nhớ nhất là trận đánh ngày 4-3-1975, một trong những
trận mở màn của Chiến dịch Tây Nguyên. Đêm 3 rạng sáng 4-3, Bộ Tư lệnh chiến dịch ra
lệnh cho Trung đoàn 95 tiến công căn cứ Ayun, đánh các vị trí ở ấp Phú Yên và các chốt
trên đường 19 nhằm chia cắt tuyến giao thông quan trọng. Trên tuyến đường này có các căn
cứ Ayun, Mang Yang và Kon Dơng; trong đó Ayun là vị trí mạnh, có một tiểu đoàn bảo an
đóng giữ.
Theo tư liệu về trận đánh, một đại đội bộ binh thuộc Tiểu đoàn 2 cùng lực lượng công
binh và trinh sát đã lên chiếm lĩnh phía Bắc điểm cao 1010, tạo thế cho Tiểu đoàn 2 triển
khai đánh lực lượng ứng cứu. Trong đội hình ấy có người chiến sĩ Hoàng Chiến Nở. Ông
không kể chiến tranh bằng những lời tô vẽ. Điều còn lại trong ký ức là nhịp độ gấp gáp của
một trận đánh: mệnh lệnh được truyền xuống, các đơn vị vào vị trí, rồi tiếng súng mở màn
phá vỡ sự im lặng của núi rừng.
Sau hơn ba giờ chiến đấu, lực lượng ta làm chủ căn cứ Ayun, thu được nhiều vũ khí và
đạn dược, trong đó có hai khẩu pháo 155 mm. Nhưng trận đánh chưa khép lại. Ở khu vực
Plei Bông – Kon Dơng, Trung đoàn phó Ma Thanh Toàn chỉ huy Tiểu đoàn 2 cùng lực
lượng đặc công, trinh sát triển khai sẵn sàng đánh lực lượng phản kích từ hướng Pleiku
xuống. Nhiệm vụ của người lính lúc ấy không chỉ là tiến công mà còn phải giữ vững thế trận
vừa giành được.
Trong ngày 4-3-1975, cùng với các mũi tiến công khác, Trung đoàn 95 đã góp phần cắt
đứt tuyến tiếp tế quan trọng trên đường 19. Với Hoàng Chiến Nở và đồng đội, đó là những
giờ phút họ cảm nhận rất rõ sự chuyển động của chiến trường. Một trận đánh thắng lợi
không phải là câu chuyện của riêng một cá nhân. Đằng sau mỗi tiếng súng là sự phối hợp
của bộ binh, công binh, trinh sát và các bộ phận bảo đảm; là sự chịu đựng của những người
lính đã nhiều năm sống giữa núi rừng Tây Nguyên.
Sau trận mở màn, Trung đoàn 95 tiếp tục củng cố lực lượng, tiến công các căn cứ khác
trên đường 19 và tiến vào giải phóng thị xã Pleiku ngày 17-3-1975. Đối với người kể chuyện
hôm nay, điều đáng nhớ không chỉ là những mốc thời gian hay tên trận đánh. Trong lời kể
của một cựu chiến binh, chiến trường hiện lên bằng hình ảnh những người lính trẻ rời quê
hương, đi bộ hàng tháng vào Tây Nguyên, cùng nhau vượt qua đói mệt, hiểm nguy rồi bước
vào trận đánh quyết định.
Nhiều thập niên đã trôi qua. Hoàng Chiến Nở và những người lính Trung đoàn 95 năm
xưa đã trở về với đời thường. Nhưng ký ức về đêm 3 rạng sáng 4-3-1975, về căn cứ Ayun,
điểm cao 1010 và đường 19 vẫn không mất đi. Đó là ký ức của một người lính có thật, một
đơn vị có thật và một chiến trường có thật. Khi được kể lại, câu chuyện không nhằm làm cho
chiến tranh trở nên lãng mạn. Điều còn đọng lại sâu hơn là giá trị của hòa bình – thứ mà thế
hệ người lính ấy đã phải đánh đổi bằng tuổi trẻ, sự hy sinh và những năm tháng không thể
nào quên.



