Ký ức người lính trên tuyến đường 9 -Nam Lào-
Nguyễn Đức Tâm (1948 – 2012), quê quán xã Quỳnh Thọ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình ( hiện thuộc xã Minh Thọ , tỉnh Hưng Yên ) , là một trong những cựu chiến binh tiêu biểu đã tham gia tuyến đường 9 – Nam Lào trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân hiền hậu, trên mảnh đất giàu truyền thống yêu nước của đồng bằng Bắc Bộ. Cha mẹ ông là những nông dân cần cù, từ nhỏ đã dạy ông tính kiên nhẫn, lòng kiên cường và trách nhiệm với cộng đồng. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Việt Nam, Đường Trường Sơn – Con đường huyền thoại, NXB Quân đội Nhân dân, 2010)
Từ thuở nhỏ, ông đã gắn bó với đồng ruộng và nghe những câu chuyện về các cuộc kháng chiến chống Pháp, những người lính quả cảm bảo vệ quê hương. Tuổi thơ của ông tuy bình dị nhưng ẩn chứa tinh thần yêu nước sâu sắc. Năm 1965, khi mới 17 tuổi, ông quyết định viết đơn tình nguyện nhập ngũ, gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam, với mong muốn góp sức trẻ vào cuộc đấu tranh giành độc lập và tự do cho đất nước. (Nguồn: Lê Văn Hùng, Thanh niên xung phong Việt Nam qua các thời kỳ, NXB Quân đội Nhân dân, 2005)
Sau khi hoàn thành khóa huấn luyện, năm 1968, Nguyễn Đức Tâm được phân công vào Đoàn Thanh niên xung phong và Bộ đội Trường Sơn, tham gia mở đường, vận chuyển lương thực, vũ khí, và bảo vệ tuyến đường 9 – Nam Lào – huyết mạch chiến lược chi viện cho miền Nam. Tuyến đường này đi qua những dãy núi hiểm trở, rừng rậm rậm rạp, sông suối chằng chịt, thường xuyên bị địch đánh phá bằng bom B-52 và pháo hạng nặng. Mỗi bước chân trên tuyến đường là một thử thách sinh tử đối với các chiến sĩ. (*Nguồn: Đài Truyền hình Việt Nam, Ký ức Trường Sơn: Thanh niên xung phong trên tuyến đường 9 – Nam Lào)
Trong suốt những năm chiến đấu, ông đã nhiều lần chứng kiến cảnh đồng đội hy sinh, bom nổ rung chuyển đất đá, và mưa pháo liên tục bủa vây. Một trận chiến năm 1970, khi đơn vị ông đang mở đường qua một đoạn đèo hiểm thuộc tỉnh Quảng Trị, một tốp đồng đội bị thương nằm giữa đường trong khi bom địch rơi dồn dập. Không chần chừ, Nguyễn Đức Tâm cùng ba đồng đội khác bò ra giữa đất đá, dùng thân mình che chắn và dìu những người bị thương về nơi an toàn. (*Nguồn: Báo Nhân Dân, Những người mở đường Trường Sơn: Tinh thần bất khuất)
Suốt thời gian chiến đấu, ông mang trên mình ba mảnh đạn chưa được lấy ra, nhưng chưa bao giờ kể với gia đình. Ông bảo:
“So với những người đã nằm lại, tôi còn sống là quá may mắn. Còn sống nghĩa là còn phải hoàn thành nhiệm vụ của mình.” Những lời nói giản dị ấy thể hiện tinh thần dũng cảm và trách nhiệm của người lính Trường Sơn, vượt lên nỗi sợ hãi cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ.
(Nguồn: Bộ Quốc phòng Việt Nam, 2010)
Sau giải phóng miền Nam năm 1975, ông trở về quê hương xã Quỳnh Thọ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình, tiếp tục phục vụ trong quân đội đến khi nghỉ hưu. Trong thời gian này, ông tích cực tham gia huấn luyện, truyền đạt kinh nghiệm chiến đấu cho thế hệ trẻ, tổ chức các buổi nói chuyện, chia sẻ về tinh thần Trường Sơn và những giá trị của lòng quả cảm, tình đồng đội, sự hy sinh thầm lặng. (Nguồn: Lê Văn Hùng, 2005)
Một trong những câu chuyện mà ông hay kể lại là lần đơn vị ông phải vượt qua một con suối bị địch kiểm soát bằng máy bay trinh sát. Đồng đội mệt lả, vũ khí và lương thực ướt sũng, nhiều người gần như kiệt sức. Nguyễn Đức Tâm đứng ở bờ, hướng dẫn từng người băng qua, dùng chính thân mình làm điểm tựa để họ đi qua an toàn. Ông cho rằng khoảnh khắc này là hình ảnh đẹp nhất về tinh thần Trường Sơn: mọi người sát cánh cùng nhau, bất chấp hiểm nguy, để bảo vệ nhau và hoàn thành nhiệm vụ. (Nguồn: Đài Truyền hình Việt Nam, 2010)
Nguyễn Đức Tâm còn nổi tiếng trong đơn vị với câu nói giản dị nhưng đầy ý nghĩa:
“Còn sống nghĩa là còn có thể giúp ai đó sống sót. Đồng đội chưa về, mình chưa thể rời.” Câu nói này trở thành phương châm sống của ông, cũng như là bài học về tinh thần đồng đội cho nhiều người sau này. (Nguồn: Báo Nhân Dân, 2010)
Ông qua đời năm 2012, để lại gia đình, đồng đội và quê hương Thái Bình niềm thương tiếc sâu sắc. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là minh chứng sống động cho tinh thần bất khuất của những người lính Trường Sơn. Nguyễn Đức Tâm không chỉ là một cựu chiến binh kiên cường, mà còn là biểu tượng của tình đồng đội, lòng quả cảm và sự hy sinh thầm lặng, nhắc nhở các thế hệ mai sau về giá trị của hòa bình, tự do và trách nhiệm với Tổ quốc. (Nguồn: Đài Truyền hình Việt Nam, 2010; Bộ Quốc phòng Việt Nam, 2010)
Nguồn tư liệu:
Bộ Quốc phòng Việt Nam, Đường Trường Sơn – Con đường huyền thoại, NXB Quân đội Nhân dân, 2010
Lê Văn Hùng, Thanh niên xung phong Việt Nam qua các thời kỳ, NXB Quân đội Nhân dân, 2005)
Đài Truyền hình Việt Nam, Ký ức Trường Sơn: Thanh niên xung phong trên tuyến đường 9 – Nam Lào
Báo Nhân Dân, Những người mở đường Trường Sơn: Tinh thần bất khuất
Bộ Quốc phòng Việt Nam, 2010
Lê Văn Hùng, 2005
Đài Truyền hình Việt Nam, 2010
Báo Nhân Dân, 2010
Đài Truyền hình Việt Nam, 2010; Bộ Quốc phòng Việt Nam, 2010
ST: Phạm Phúc Hưng Tiểu học Đông la – Đông Hưng – Hưng yên.
