KÝ ỨC NHỊ LONG: KHI MƯỜI MỘT ĐỨA CON LÀ MƯỜI MỘT ĐOÀN QUÂN

Ở xã Nhị Long, huyện Càng Long, người ta vẫn kể cho nhau nghe về gia đình của Mẹ Nguyễn Thị Chẩn và ông Lý Văn Trương. Đó không chỉ là một gia đình đông con, mà là một "pháo đài" thầm lặng giữa lòng kháng chiến. Với 7 người con trai và 4 người con gái, mái nhà của Mẹ chính là nơi nuôi dưỡng những hạt mầm quả cảm nhất của đất Trà Vinh.

Nuôi mười một người con giữa thời chiến là một kỳ tích của sự chắt chiu. Mẹ Chẩn đã đi qua những năm tháng ấy với đôi vai gầy gánh cả giang sơn và gia đình. Trong căn bếp ám khói của Mẹ, mỗi bát cơm chia đều cho các con không chỉ chứa đựng tình mẫu tử, mà còn là lời dạy về đạo lý làm người, về tình yêu quê hương Nhị Long xanh ngát.

Mẹ không giữ các con cho riêng mình. Khi Tổ quốc gọi, Mẹ tiễn các anh đi như gieo những hạt giống quý vào lòng đất mẹ, dẫu biết rằng ngày gặt hái có thể chính Mẹ sẽ không còn được thấy mặt con.

Năm 1966, khi mới 17 tuổi — cái tuổi đẹp nhất của đời người, anh Lý Văn Quảng đã chọn đứng vào hàng ngũ du kích. Anh không đi xa, anh ở lại để bảo vệ chính mảnh vườn, rặng dừa nơi mình sinh ra.

Ngày 10/06/1970 đã trở thành một dấu mốc đau thương nhưng hào hùng của ấp Long An. Trong một trận càn ác liệt của quân địch vào ấp, anh Quảng đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để ngăn bước chân kẻ thù, bảo vệ sự bình yên cho xóm làng. Anh ngã xuống khi tuổi đời vừa tròn 21, hóa thân thành lũy tre, bờ đất của quê hương Nhị Long.

Tiếp bước anh trai, năm 1969, anh Lý Văn Như lên đường nhập ngũ vào Bộ đội địa phương huyện Càng Long. Mang trên vai quân hàm Thượng sỹ, anh là nỗi khiếp sợ của kẻ thù bởi sự mưu trí và lòng dũng cảm.

Thế nhưng, chiến trường khốc liệt không có gì báo trước. Ngày 04/12/1972, trong một chuyến đi công tác quan trọng, anh Như bị địch phục kích. Những quả lựu đạn tàn khốc của kẻ thù đã cướp đi người con ưu tú của Mẹ Chẩn ngay tại huyện lỵ Càng Long. Anh hy sinh khi ngày hòa bình chỉ còn cách một tầm tay, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng đội và nỗi đau xé lòng cho người mẹ nơi quê nhà.

Nếu các anh là những đóa hoa rực rỡ nhất trong thời hoa lửa, thì Mẹ Chẩn chính là cội rễ bền bỉ nuôi dưỡng những đóa hoa ấy. Mất đi hai người con trai trong hai năm ngắn ngủi, nỗi đau ấy có lẽ không lời nào tả xiết. Nhưng Mẹ vẫn đứng vững, vẫn tiếp tục là chỗ dựa cho 9 người con còn lại và là hậu phương vững chắc cho đến ngày đất nước hoàn toàn im tiếng súng.

Ngày 04/08/2014, tên của Mẹ được vinh danh trang trọng trong danh sách Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Danh hiệu ấy không chỉ dành cho sự mất mát của hai người con liệt sỹ, mà còn dành cho cả cuộc đời hy sinh, nuôi giấu cán bộ và giáo dục cả một thế hệ mười một người con đi đúng con đường chính nghĩa.