Ký Ức Những Ngày Đầu Giác Ngộ Và Vận Động Quần Chúng Theo Việt Minh Của Đồng Chí Vũ Oanh

Trong những câu chuyện kể tại tư gia trên phố Đội Cấn (Hà Nội), đồng chí Vũ Oanh (1924–2022) – nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Dân vận Trung ương – đã chia sẻ nhiều hồi ức sâu sắc về chặng đường đầu đến với cách mạng, đặc biệt là công tác tuyên truyền, khơi dậy tinh thần yêu nước để quần chúng nhân dân tin tưởng và ủng hộ Việt Minh trong giai đoạn mới thành lập.

Năm 1939, khi còn ngồi trên ghế nhà trường tại Trường Bưởi (nay là Trường THPT Chuyên Chu Văn An), người thanh niên Vũ Oanh đã sớm giác ngộ lý tưởng cộng sản. Giữa thời điểm phong trào cách mạng tạm lắng do sự đàn áp gắt gao của kẻ thù và thiếu người dẫn dắt trực tiếp, ông đã chủ động liên kết những bạn học cùng chí hướng để thành lập Đội Ngô Quyền. Từ quy mô 8 thành viên ban đầu, tổ chức này dần lớn mạnh, thu hút hàng trăm học sinh, sinh viên tham gia và công khai triển khai các hoạt động hướng về cách mạng. Đến đầu năm 1942, sau khi bắt liên lạc với tổ chức Đảng và tham gia Đoàn Thanh niên Cứu quốc, ông đã giới thiệu, bảo lãnh cho hầu hết đội viên Đội Ngô Quyền đứng vào hàng ngũ Mặt trận Việt Minh.

Cuối năm 1942, tại hội nghị thành lập Ban Chấp hành Mặt trận Việt Minh Hà Nội, đồng chí Vũ Oanh được tín nhiệm bầu làm Chủ nhiệm Mặt trận kiêm phụ trách Đoàn Thanh niên Cứu quốc với trọng trách then chốt là mở rộng khối đại đoàn kết, vận động nhân dân đi theo Việt Minh. Để đào tạo nguồn cán bộ cốt cán cho hai chi bộ Đảng non trẻ của Thủ đô, ông đã mượn chính ngôi nhà của mình làm địa điểm mở các lớp huấn luyện bí mật và mời đồng chí Lê Quang Đạo – Bí thư Ban cán sự đảng TP Hà Nội – trực tiếp giảng dạy. Nhờ tài năng tuyên huấn và sự truyền cảm của giảng viên, nhiều thanh niên ưu tú đã được bồi dưỡng tư tưởng, một lòng dấn thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Trước cảnh đời cơ cực của người dân dưới ách thống trị khắc nghiệt vào thập niên 1940, Mặt trận Việt Minh Hà Nội đã linh hoạt triển khai nhiều hình thức tuyên truyền như bí mật dán khẩu hiệu, rải truyền đơn và gửi thư ngỏ đến các kiều dân Pháp, Hoa kiều để làm rõ chính sách, tôn chỉ của cách mạng. Song song đó, các buổi mít tinh diễn thuyết được tổ chức liên tục nhằm kêu gọi nhân dân tham gia ủng hộ mặt trận. Không bó hẹp trong nội thành, các đoàn viên cứu quốc còn mang ngọn lửa cách mạng lan tỏa đến những vùng tản cư như Thanh Hóa, Hưng Yên. Đến cuối năm 1944 và đầu năm 1945, Đội Thanh niên tuyên truyền xung phong thành Hoàng Diệu cùng Đội danh dự Việt Minh lần lượt ra đời, đặt nền móng cho lực lượng vũ trang Thủ đô.

Phát huy vai trò là lực lượng xung kích đi đầu, Đoàn Thanh niên Cứu quốc Hà Nội đã trở thành hạt nhân lãnh đạo trong cuộc tuần hành ngày 17-8-1945. Khi thời cơ chín muồi trong Cách mạng Tháng Tám, lực lượng thanh niên đã sát cánh cùng các tầng lớp nhân dân đánh chiếm các cơ quan đầu não của chính quyền tay sai như Tòa thị chính, Trại Bảo an binh và Phủ Khâm sai, góp phần tạo nên thắng lợi vĩ đại đưa đến sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa.