KÝ ỨC Ở “ĐỊA NGỤC TRẦN GIAN” CỦA NGUYÊN PHÓ CHỦ TỊCH NƯỚC TRƯƠNG MỸ HOA

Trong một lần trở về thăm Côn Đảo, nguyên Phó chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa đã chia sẻ câu chuyện về cuộc đấu tranh sinh tử của những nữ tù nhân chính trị năm xưa. Đứng tại nơi mình từng bị giam cầm và tra tấn dã man, bà kể lại những ngày tháng đấu tranh quyết liệt sau Hiệp định Paris 1973. Một cuộc chiến không tiếng súng nhưng đẫm máu và nước mắt, nơi vũ khí duy nhất của người tù là ý chí và chính cơ thể mình.

"Cuộc chiến" pháp lý sau hiệp định hòa bình

Theo dòng hồi ức của bà Trương Mỹ Hoa, năm 1973, khi Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết, tin vui bay đến Côn Đảo. Tại các phòng giam, các nữ tù nhân tìm mọi cách để lan tỏa tin mừng. Những ô cửa sổ sắt, nơi vốn chỉ thấy được một mảng trời xanh nhỏ hẹp, được chị em biến thành những chiếc loa phát thanh dã chiến. Tiếng reo vui, tiếng hô khẩu hiệu vang lên mạnh mẽ, yêu cầu đối phương phải thực hiện hiệp định: "Trao trả tù chính trị, trao trả tù binh".

Tuy nhiên, dù Hiệp định Paris đã được ký kết nhưng về khoản tù nhân, điều 14C, đối phương chỉ công nhận trao trả 5.081 người trong khi thực tế tù chính trị toàn miền Nam lúc đó lên tới gần 200.000 người. Mặc dù chúng ta đấu tranh quyết liệt nhưng đây là hiệp định đình chiến cho toàn miền Nam, nên không thể để đổ máu kéo dài. Do địch ngoan cố, nên chúng ta đã bảo lưu điều 14C. Lợi dụng điều này, đối phương đã có âm mưu vô cùng thâm độc, muốn "hợp thức hóa" số lượng tù nhân khổng lồ còn lại bằng cách lập hồ sơ mới, biến tù chính trị thành những kẻ mang tội danh "trộm cắp, cướp của, giết người", là thành phần "gian nhân hiệp đảng" để không phải trao trả theo quy chế tù binh, tù chính trị.

Làm sao biến "địa ngục trần gian" năm xưa thành "thiên đường hạ giới"

Sinh năm 1945 tại Gò Công (Đồng Tháp; trước đây là Tiền Giang), tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, bà Trương Mỹ Hoa bị bắt năm 1964 khi mới 19 tuổi. Quãng thời gian thanh xuân đẹp nhất của người con gái - từ năm 19 đến 30 tuổi - được bà dành trọn cho cuộc đấu tranh trong lao tù, với 11 năm bị giam cầm, trong đó có 2 lần bị đày ra Côn Đảo.

Tháng 3.1975, bà được trả tự do vô điều kiện. Hòa bình lập lại, người cựu tù ấy tiếp tục cống hiến không ngừng nghỉ, kinh qua nhiều vị trí quan trọng: Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Phó chủ tịch Quốc hội, Phó chủ tịch nước.

b

Nhớ về những đồng đội đang nằm ở nghĩa trang Hàng Dương, nguyên Phó chủ tịch nước rưng rưng chia sẻ: "Khi về đây, tôi thấy Côn Đảo ngày một phát triển, đó cũng là mong muốn của thế hệ chúng tôi, phải làm sao biến địa ngục trần gian năm xưa thành thiên đường hạ giới".