ký ức sống mãi
.
“Cụ nội tôi - cụ Quách Thị Khối, sinh ra ở một làng quê thuần nông thuộc tỉnh Thanh Hóa. Cụ lớn lên giữa ruộng đồng, lam lũ với nắng mưa, mang trong mình cốt cách mộc mạc, kiên cường của người phụ nữ Việt Nam. Từ mảnh đất nghèo ấy, cụ lặng lẽ hy sinh cả cuộc đời mình để rồi tên cụ được Tổ quốc trân trọng truy tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” năm 2015.
Cụ Khối sinh được 5 người con (3 trai, 2 gái). Khi đất nước bước vào những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt, cụ tiễn các con trai lần lượt ra chiến trường. Mỗi lần tiễn con đi là một lần nỗi đau như thắt lại, nhưng cụ chưa từng ngăn cản. Với cụ nghĩa lớn của dân tộc luôn được đặt cao hơn nỗi đau riêng của một người mẹ. Người con cả của cụ là liệt sĩ Bùi Đức Hồng, hy sinh năm 1971 tại mặt trận phía Nam và đến nay gia đình vẫn chưa tìm được phần mộ của ông. Người con thứ ba của cụ là liệt sĩ Bùi Văn Phương, hy sinh năm 1968 tại Chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh. Còn ông nội tôi may mắn được trở về đoàn tụ cùng gia đình.
Sau gần nửa thế kỷ, năm 2017, gia đình tôi mới tìm được mộ liệt sĩ Bùi Văn Phương tại Nghĩa trang liệt sĩ Hướng Hóa (tỉnh Quảng Trị) và đến mùa hè năm 2025, con cháu trong gia đình tôi mới có dịp vào thăm mộ ông. Đứng trước hàng bia mộ lặng im giữa nắng gió miền Trung, tôi càng thấm thía sâu sắc hơn một thời hoa lửa hào hùng của ông cha ta. Những câu chuyện về cụ nội, về các liệt sĩ trong gia đình từ đó không còn là quá khứ xa xôi mà là máu thịt, là cội nguồn để thế hệ chúng tôi soi mình và sống xứng đáng hơn”...
Đó là câu chuyện được chị Hoàng Thị Phương Thúy, đoàn viên Chi đoàn Trường THCS Cửa Ông ghi lại bằng tất cả sự trân trọng và xúc động về cụ nội - Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Quách Thị Khối cùng hai người con liệt sĩ của gia đình. Những dòng chữ ấy không chỉ là ký ức của một gia đình mà còn là sự tiếp nối mạch nguồn lịch sử, nơi quá khứ được kể lại bằng tình yêu, niềm tự hào và trách nhiệm của thế hệ hôm nay.
Không riêng câu chuyện của chị Phương Thúy, từ tháng 9/2025 đến nay, Đoàn phường Cửa Ông đã tiếp nhận gần 400 bài viết, tư liệu lịch sử, trong đó có 170 bài đã được gửi về Cổng thông tin chính thức của Đề án tại địa chỉ: http://cauchuyenlichsu.doanthanhnien.vn.
Đồng chí Nguyễn Thị Xuân Quỳnh, Bí thư Đoàn Thanh niên phường Cửa Ông, cho biết: Việc triển khai Đề án đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của đông đảo đoàn viên, thanh niên. Theo đó, Đoàn phường vận động các đoàn viên là con em cựu chiến binh, gia đình liệt sĩ, còn lưu giữ tư liệu, kỷ vật lịch sử chia sẻ thông tin, câu chuyện lịch sử. Đồng thời khuyến khích đoàn viên, thanh niên chủ động sưu tầm tư liệu, nhân vật, sự kiện lịch sử đã được đọc, được học để xây dựng sản phẩm truyền thông dưới dạng infographic, video, bài viết số hóa.
Trong quá trình tìm kiếm và tổng hợp tài liệu, tôi cũng như nhiều đoàn viên nhận ra có không ít câu chuyện lịch sử trước đây chưa từng được biết đến. Mỗi câu chuyện là một lát cắt chân thực, giúp thế hệ trẻ hiểu sâu sắc hơn về những hy sinh to lớn của cha ông cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Qua đó, góp phần bồi đắp nhận thức, khơi dậy niềm tự hào, trách nhiệm của thanh niên trong việc trân trọng giá trị hòa bình, không ngừng nỗ lực học tập, lao động, cống hiến xây dựng quê hương ngày càng phát triển.
