Ký ức tháng Tư của Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ– Ngày trở về của người lính

Tháng 4 năm 1975.

Miền Nam bước vào những ngày lịch sử.

Tin chiến thắng từ các chiến trường liên tiếp được truyền về.

Từ Tây Nguyên đến Huế, Đà Nẵng rồi những tỉnh phía Nam, thế và lực của quân Giải phóng ngày càng phát triển.

Đối với những người lính đã chiến đấu nhiều năm như Trần Ngọc Thổ, những tin chiến thắng ấy mang một ý nghĩa đặc biệt.

Họ hiểu rằng thời khắc quyết định đã đến.

Tháng 2 năm 1975, Trần Ngọc Thổ được điều về Trung đoàn 88, giữ cương vị Tham mưu phó tác chiến. Đến Chiến dịch Hồ Chí Minh, ông tham gia cánh quân thứ 5, tiến về Sài Gòn từ hướng phía Nam.

Đoàn quân bắt đầu hành quân.

Con đường tiến về Sài Gòn vừa khẩn trương vừa đầy nguy hiểm.

Những người lính biết rằng đây có thể là trận đánh cuối cùng của cuộc chiến.

Nhưng không ai có thể biết chính xác điều gì đang chờ họ ở phía trước.

Nhiều năm chiến đấu đã khiến Trần Ngọc Thổ hiểu rất rõ giá trị của từng giờ phút.

Một quyết định chậm có thể làm mất thời cơ.

Một mệnh lệnh thiếu chính xác có thể khiến đồng đội phải trả giá.

Vì vậy, trong những ngày cuối tháng 4, công việc của người làm tác chiến vô cùng căng thẳng.

Phải nắm tình hình.

Phải theo dõi từng hướng tiến quân.

Phải bảo đảm các đơn vị phối hợp với nhau.

Và phải đưa lực lượng tiến về mục tiêu với tốc độ cao nhất nhưng vẫn giữ được sức chiến đấu.

Trong hồi ức của mình, ông luôn nhắc đến những người dân miền Nam đã giúp đỡ bộ đội.

Trên đường hành quân, nhiều bà con mang nước, cơm, thuốc men và quần áo ra tiếp tế.

Có những người mẹ Nam Bộ đứng bên đường chờ bộ đội.

Có người mang nồi cơm nóng.

Có người mang bình nước.

Có người chỉ đứng nhìn đoàn quân đi qua với ánh mắt xúc động.

Đối với những người lính, những tình cảm giản dị ấy có sức mạnh rất lớn.

Họ cảm thấy mình không đơn độc.

Phía sau họ là nhân dân.

Và phía trước là mục tiêu cuối cùng của cuộc chiến.

Trần Ngọc Thổ từng nhớ lại rằng khi đoàn quân từ Gò Công tiến về Sài Gòn, đồng bào liên tục ra tiếp nước, tiếp cơm cho bộ đội.

Những ngày cuối cùng của tháng 4 trôi qua rất nhanh.

Các cánh quân lần lượt áp sát Sài Gòn.

Khắp các tuyến đường, không khí chiến tranh ngày càng căng thẳng.

Nhưng bên cạnh tiếng súng, những người lính bắt đầu cảm nhận được một điều khác.

Đó là cảm giác về một sự kết thúc đang đến gần.

Sau hàng chục năm chiến tranh, ngày hòa bình có lẽ chỉ còn cách họ một khoảng rất ngắn.

Rồi sáng ngày 30/4/1975 đến.

Đoàn quân tiếp tục tiến về Sài Gòn.

Đối với Trần Ngọc Thổ, đây là một ngày không thể nào quên.

Ông đã từng nhiều lần vào Sài Gòn trong những năm chiến tranh.

Nhưng lần này khác hẳn.

Lần này ông tiến vào thành phố với tư cách một người lính đang tham gia trận đánh cuối cùng.

Khoảng 11 giờ 30 phút trưa, khi đoàn quân đến khu vực Cầu Chữ Y, tin tức từ Đài phát thanh Giải phóng vang lên:

Chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng.

Trần Ngọc Thổ cùng những người lính bên cạnh nghe tin.

Họ ôm lấy nhau.

Có người bật khóc.

Có người cười.

Có người đứng lặng.

Những người lính đã đi qua quá nhiều năm chiến tranh cuối cùng cũng nghe được điều mà họ mong đợi:

Chiến tranh kết thúc.

Theo lời kể của ông, khoảnh khắc ấy đem lại niềm vui vô cùng lớn, nhưng đồng thời cũng khiến ông nhớ đến những người đồng đội đã hy sinh.

Bởi để có ngày 30/4, biết bao người đã không thể đi đến ngày cuối cùng.

Những người từng hành quân bên cạnh ông.

Những người từng chia nhau từng ngụm nước.

Những người từng nằm cạnh nhau trong những căn hầm.

Những người từng hứa rằng nếu còn sống sẽ gặp lại nhau sau chiến tranh.

Có người đã nằm lại trên những cánh rừng.

Có người hy sinh giữa những trận đánh.

Có người không kịp nhìn thấy Sài Gòn ngày giải phóng.

Vì vậy, niềm vui của ngày 30/4 trong lòng người lính không hoàn toàn là niềm vui của một chiến thắng.

Đó còn là niềm vui pha lẫn nỗi nhớ.

Những người còn sống mang theo ký ức của những người đã mất.

Đoàn quân tiếp tục tiến vào thành phố.

Không khí Sài Gòn thay đổi nhanh chóng.

Nhân dân bắt đầu đổ ra đường.

Cờ hoa xuất hiện.

Nhiều người đứng hai bên đường chào đón bộ đội.

Theo hồi ức của Trần Ngọc Thổ, trên đường tiến vào Sài Gòn, ông và đồng đội nhận được sự chào đón của nhân dân.

Đối với những người lính từ chiến trường đi vào, hình ảnh ấy có ý nghĩa đặc biệt.

Họ đã quen với những con đường đầy bom đạn.

Quen với tiếng pháo.

Quen với những căn hầm.

Nhưng giờ đây, trước mắt họ là một thành phố đang bước sang một thời kỳ mới.

Trần Ngọc Thổ sau này gọi ngày 30/4 là trận đánh cuối cùng của cuộc đời chiến đấu.

Bởi sau ngày ấy, ông không còn phải cầm súng tiến vào một thành phố trong tiếng đạn.

Chiến tranh đã khép lại.

Nhưng những ký ức của chiến tranh thì không bao giờ biến mất.

Nhiều năm sau, mỗi khi tháng Tư trở về, những hình ảnh năm xưa lại hiện lên trong tâm trí người lính già.

Đó là những con đường hành quân.

Là những người mẹ Nam Bộ mang cơm nước ra cho bộ đội.

Là những người đồng đội đã hy sinh.

Là buổi trưa 30/4 khi ông cùng đồng đội nghe tin đầu hàng và ôm nhau trong nước mắt.

Và đó còn là Sài Gòn trong những giờ phút đầu tiên của ngày hòa bình.

Nhìn lại chặng đường đã qua, Trần Ngọc Thổ không chỉ nói về chiến thắng.

Ông thường nhắc đến giá trị của hòa bình.

Bởi ông là người đã trực tiếp đi qua chiến tranh.

Ông hiểu rằng hòa bình không phải điều tự nhiên mà có.

Đó là thành quả được đánh đổi bằng biết bao năm tháng gian khổ, mất mát và hy sinh.

Vì thế, ký ức tháng Tư đối với ông không chỉ là ký ức về một ngày chiến thắng.

Đó còn là lời nhắc nhở những thế hệ sau phải biết trân trọng cuộc sống hòa bình.