Ký ức thép

Năm 1977, ông cùng đơn vị sang biên giới Campuchia. Mọi ký ức kinh hoàng nhất của ông đều khắc sâu tại những ngọn núi đầy sình lầy và hiểm nguy.

Họ bắt đầu hành trình ở núi Ba Dựng, Hà Tuyên. Nơi sình lầy lún sâu, nuốt chửng từng bước chân, cả đội nằm im lìm, che kín thân mình bằng lớp bùn đen kịt và những cọng cỏ may sắc nhọn. Đêm tối đặc quánh, chỉ có tiếng sột soạt của lá cây và tiếng súng vọng lại từ xa xăm. Địch ở trên cao cứ thế "tỉa" những loạt đạn xuống, xé toạc màn đêm, khiến họ không thể nhúc nhích, mỗi cử động nhỏ nhất cũng có thể trả giá bằng sinh mạng.

Nằm rạp mình trên cánh đồng sình lầy lạnh lẽo, hơi ẩm từ đất bốc lên thấm vào từng thớ áo. Cảm giác nhớp nháp, khó chịu bao trùm, nhưng chẳng ai còn để tâm: "Chúng tôi đánh nhau suốt một đêm dưới sình lầy. Bình thường ngâm mình trong bùn đất lạnh buốt thế này, người đã rệu rã, nhưng lúc đó chẳng ai còn cảm thấy buốt rét gì cả”. Tâm trí họ căng như dây đàn, dõi theo từng động tĩnh nhỏ nhất. Bên cạnh, ông cảm nhận rõ ràng hơi thở gấp gáp của người đồng đội, khuôn mặt lấm lem bùn đất chỉ cách gang tay. Trong bóng tối mịt mùng, họ không nhìn rõ mặt nhau, nhưng lại cảm nhận được sự hiện diện của nhau, một sự tin tưởng và dựa dẫm thầm lặng. Bàn tay ông vô thức chạm vào cánh tay lạnh ngắt của người bên cạnh, một cái chạm nhẹ nhàng, không lời, nhưng chứa đựng tất cả: sự lo lắng, sự động viên và cả lời hứa cùng nhau vượt qua.

Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, một ý nghĩ chung lan tỏa trong lòng mỗi người: "Anh em bảo nhau, quyết thì hy sinh", ông kể giọng run lên, nhưng trong đó vẫn ánh lên một niềm kiêu hãnh thầm kín. Trên cánh đồng sình lầy ấy, dưới bầu trời đêm Hà Tuyên, họ không chỉ là những người lính mà còn là những người anh em, cùng nhau chia sẻ hiểm nguy, cùng nhau hướng về một ngày hòa bình.

Tiếp tục nhiệm vụ tại núi Ba Chúc, ông lại cùng tổ ba người lên đường làm nhiệm vụ trinh sát. Họ bắt đầu hành trình từ 9 giờ tối, bóng đêm nuốt chửng mọi thứ, che giấu, giam hãm họ. Mùi ẩm mốc của đất, mùi tanh của sình lầy và mùi cỏ dại cứ xộc thẳng vào mũi, mỗi hơi thở đều mang theo vị của sự căng thẳng: "Cứ bò mãi, bò mãi đến 3 giờ sáng mà vẫn chưa lên được núi", ông trầm giọng kể lại, đôi mắt nhìn vào khoảng không như đang trở về thời khắc ấy.

"Nhưng đang đi thì bỗng nhiên, địch bắn như mưa, tiếng đạn rít lên", lúc đó cả đội chỉ còn cách đỉnh đồi 100 mét. Chỉ 100 mét, một khoảng cách tưởng chừng rất gần, nhưng lại là ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết và trong khoảnh khắc ấy, hai người đồng đội của ông đã ngã xuống. Nằm sát bên, ông cảm nhận được sự im lặng đáng sợ của họ, một sự im lặng vĩnh viễn, khiến trái tim ông như bị bóp nghẹt.

Sau trận chiến ấy, mỗi đêm đều là một cuộc đấu tranh khác. Giữa đêm khuya, chỉ một tiếng gà gáy hay một tiếng trâu động cũng khiến ông giật mình, vội vàng cầm súng, bởi mạng sống của mình đang treo trên một sợi tóc: "Đêm không ngủ, ngày cũng không ngủ được vì phải luôn canh gác. Ăn uống thì chẳng có gì, vì tính chất công việc là phải di chuyển liên tục nên anh nuôi không thể tìm được vị trí để mang đồ ăn đến. Chúng tôi cứ chạy, cứ bò, cứ chiến đấu trong tình trạng đói khát và thiếu thốn", ông nói.

Trận đánh cuối cùng của ông diễn ra tại ngọn núi này, cũng là lần cuối cùng ông ra trận trước khi mang theo những vết thương vĩnh viễn trên cơ thể. Vẫn là tổ ba người nhưng đã có thêm 2 người đồng hành mới, nhưng chưa sát cánh cùng nhau được bao lâu lại phải chia xa. Theo như lời kể của ông Thao, lúc đó vừa mới tập kết xong, họ dự tính phục kích địch lúc 6 giờ tối, nhưng không ngờ địch lại ra tay trước.

Một quả bom L19 nổ gần, xé toạc không gian bằng một luồng khí nóng và những mảnh kim loại bay tứ tung. Âm thanh đó như một nhát dao cắt ngang dòng chảy thời gian và trong khoảnh khắc ấy, hai người đồng đội đã ngã xuống. Một người chết tại chỗ, nằm im lìm giữa lằn ranh sự sống và cái chết. Người còn lại, sau khi được đưa về viện, cũng đã không qua khỏi. Còn ông, cơ thể hứng chịu vô số mảnh đạn, chìm vào cơn mê bất tận và phải nằm viện gần một tuần ở Cần Thơ mới tỉnh lại.