Ký ức thời chiến tranh

Ký ức thời chiến tranh

Mỗi năm, vào dịp kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4), ông Đào Duy Hùng- Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh Bắc Kạn như thấy mình được sống lại với những kỷ niệm chiến trường, bên đồng đội của mình trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước trường kỳ, gian khổ và anh dũng.

Kỷ niệm bắn cháy chiếc xe tăng đầu tiên

Sinh năm 1950 tại xã Hoa Nam, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình đến năm 1965 ông Hùng cùng gia đình chuyển lên sinh sống tại khu Đội Thân, thị xã Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn. Khi đang ngồi trên ghế nhà trường, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, chàng thanh niên gần 18 tuổi tình nguyện lên đường nhập ngũ. Qua quá trình tuyển chọn, ông vinh dự được vào đơn vị đặc công. Sau một thời gian được học tập chính trị, huấn luyện kỹ chiến thuật tại xã Tiên Hưng, huyện Lục Nam đến cuối năm 1969 ông cùng đơn vị là Tiểu đoàn đặc công D20 nhận nhiệm vụ chiến đấu giúp bạn ở chiến trường Lào.

Trực tiếp chiến đấu tại cánh đồng Chum Xiêng Khoảng, giải phóng căn cứ Sảm Thông. Sau đó từ tháng 11/1970 tham gia chiến đấu ở Hạ Lào bảo vệ hành lang phía tây đường 559. Tháng 12/1970 ông cùng đồng đội đã đánh một trận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; tiêu diệt cứ điểm Tà Ngàn trên bờ sông XêBăngHiêng…Sau hơn 1 năm cùng quân dân nước bạn Lào chiến đấu, đầu năm 1972 đơn vị ông được lệnh hành quân về hoạt động và chiến đấu tại Đắc Lắk. Chính tại đây ông đã bắn cháy chiếc xe tăng đầu tiên trong cuộc đời người lính của mình.

Ngày 23/1/1973, tiểu đoàn của ông Đào Duy Hùng lúc đó chiến đấu trong đội hình của Trung đoàn 25 tham gia giữ đất, bảo vệ dân tại khu vực đèo Hà Lan, cách Buôn Ma Thuột khoảng 20 ki lô mét. Tiểu đoàn ông cùng với Tiểu đoàn 3 và Tiểu đoàn 5 thuộc Trung đoàn 25 kiên cường bám trụ, đánh địch ngày đêm. Ban ngày đánh nhau với địch, ban đêm củng cố hầm hào, công sự và bí mật tập kích địch. Cứ thế địch và ta giằng co nhau ròng rã một tháng trời. Quân địch được trang bị nhiều vũ khí hiện đại, số quân tham chiến đông; lúc đó địch có Trung đoàn 44 - 45, các liên đoàn Bảo an, biệt động có pháo 175, xe tăng, máy bay chi viện…

Quân ta được chia thành nhiều chốt, chốt của ông Hùng có 47 người, đêm đêm vừa phải tập kích quân địch, vừa phải củng cố hầm hào để tránh pháo 175 của địch. Trước mỗi đợt tiến công lên chốt, địch đều dùng pháo 175 đánh, máy bay ném bom vào trận địa của ta rất khốc liệt. Trong khi chiến đấu, ông đã bị thương ở bàn tay phải và gần mắt trái nhưng chỉ bị ở phần mềm. Ông cảm thấy mình may mắn hơn rất nhiều đồng đội, bởi chốt có 47 đồng chí, sau một tháng chiến đấu chỉ còn 06 đồng chí lành lặn trở về. Giờ đây mỗi khi trái gió, trở trời, sức khỏe yếu, nửa đêm ông Đào Duy Hùng vẫn bàng hoàng bật dậy, ngỡ mình vẫn đang chiến đấu giữa làn đạn bay, tiếng pháo, tiếng bom nổ…

Ngày cuối cùng trong đợt giữ đèo Hà Lan, địch huy động một tiểu đoàn và xe tăng đánh lên chốt của ông cùng đồng đội đang giữ. Chưa kể trước đó địch đã bắn pháo, ném bom vào trận địa. Lúc đó vũ khí của ông và đồng đội đã gần cạn kiệt, có xe tăng dẫn đầu nên địch reo hò tấn công. Trong khoảnh khắc đó ông lấy khẩu M72 thu được của địch, đợi xe tăng của địch tiến đến gần, bình tĩnh ngắm bắn chính xác làm xe tăng của địch bốc cháy, mũi tấn công của địch bị bẻ gãy. Ông Hùng đã góp phần cùng đồng đội đẩy lùi quân địch.

Ông Đào Duy Hùng, chia sẻ: Lúc đó không kịp nghĩ gì, không biết sợ, chỉ nghĩ làm sao bắn trúng địch, làm sao đẩy lùi địch. Về sau mới biết nếu không bắn cháy xe tăng kịp thời vào lúc đó thì xe tăng địch lao lên đè nát hầm hào, cống sự, đội hình chiến đấu của quân ta. Sau trận đánh đó, ông Hùng được đề bạt làm Trung đội trưởng Trung đội 1, Đại đội 1, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 25. Và được tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng 3.

Đánh chiếm kho Mai Hắc Đế 10/3/1975

Sau khi tham gia chống địch lấn chiếm ở khu vực Hà Lan, ông và đơn vị tham gia chiến dịch giải phóng Chư Nghé thuộc tỉnh Gia Lai và tham gia nhiều hoạt động chuẩn bị chiến trường, trinh sát các mục tiêu ở thị xã Buôn Ma Thuột, vận huyển lương thực, vũ khí… Trước đó vào tháng 8/1974 khi Trung đoàn 198 đặc công được thành lập, ông được chuyển về Đại hội 2, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 198 đặc công. Đến đầu tháng 3/1975, tiểu đoàn ông về đóng quân ở khu vực Buôn Gia Vằm, được giao nhiệm vụ đánh chiếm sân bay trung tâm thị xã, kho Mai Hắc Đế để mở màn chiến dịch Tây Nguyên. Đại đội 2 của ông Hùng trực tiếp nhận nhiệm vụ bí mật luồn sâu, lót sát, tiêu diệt lô cốt và lực lượng bảo vệ vòng ngoài của địch, thọc sâu vào bên trong tiêu diệt Sở Chỉ huy khu kho, tiêu diệt lực lượng bảo vệ kho.

Sau khi nhận nhiệm vụ, ông Hùng cùng đồng đội đã bí mật trinh sát mục tiêu tổng kho Mai Hắc Đế. Đây là một tổng kho vũ khí đạn dược lớn của địch ở hậu cứ nam Tây Nguyên, với hệ thống lô cốt, hàng rào, hào chống đặc công, hệ thống chiếu sáng và lực lượng canh giữ nghiêm ngặt. Trinh sát xong, Đại đội của ông Hùng được tăng cường 2 khẩu B41 và được chi viện cối 82 của tiểu đoàn. Đúng 16 giờ ngày 09 tháng 3 năm 1975, đơn vị của ông Hùng bí mật hành quân luồn rừng tiến về mục tiêu. Đến 11 giờ đêm, đội hình chiến đấu của đơn vị ông đã đến vị trí tập kết cuối cùng, cách hàng rào ngoài cùng của địch khoảng 50 mét; đơn vị dừng lại kiểm tra quân số, triển khai đội hình sẵn sàng chiến đấu tại chỗ. Đưa mũi khắc phục vật cản và hai tổ B41 lên sẵn sàng tiêu diệt hai lô cốt đầu cầu để bảo vệ cửa mở.

Khi đang cắt hàng rào trong cùng gần lô cốt thì địch đi tuần tra bắn và ném lựu đạn đúng vào đội hình mũi khắc phục vật cản. Lúc đầu ông cùng đồng đội nghĩ mình đã bị lộ, nhưng vẫn quyết tâm giữ đội hình. Sau loạt đạn đó không gian lại yên tĩnh, địch không bắn và ném lựu đạn nữa. Đợi lúc lâu sau, ông bò vào khi tiếp cận được đội hình mũi khắc phục vật cản lúc đó chỉ cách lô cốt của địch chừng 3-4 mét thì thấy đồng chí mũi trưởng đã bị thương, đồng chí mũi phó và 3 đồng chí khác đã hy sinh, 6 người còn lại trong tổng số 10 người trong mũi cũng bị thương gần hết.

Ông Đào Duy Hùng, bùi ngùi nhớ lại: Khi đó chiến sĩ của ta thật kiên cường, bị thương như vậy nhưng không phát ra một tiếng rên. Bởi lúc đó chỉ cách địch có 3-4 mét thôi nên chỉ cần một tiếng động dù nhỏ nhất phát ra thì đội hình lập tức sẽ bị địch phát hiện.

Sau đó Ban chỉ huy đại đội ông hội ý, xác định tình hình vẫn chưa bị lộ, ta tiếp tục bí mật triển khai lực lượng tiêu diệt 2 lô cốt địch ở cửa mở, đồng thời dùng bộc phá, phá hàng rào. Đưa lực lượng thọc sâu vào bên trong, đánh theo phương án bí mật và cường tập. Lúc này đã hơn 1 giờ sáng ngày 10 tháng 3. Bên trong Khu kho xe địch vẫn đi tuần, ánh sáng điện hắt ra từ hàng rào bảo vệ sáng như ban ngày. Ông Hùng cùng đồng đội bí mật tiếp cận mục tiêu theo phương án mới. Hai tổ B41, sẵn sàng tiêu diệt hai lô cốt ở vòng ngoài. Tổ khắc phục vật cản sẵn sàng đánh bộc phá, phá hàng rào cho các mũi thọc sâu tiến vào đánh chiếm mục tiêu bên trong.

Đúng 2h 5phút ngày 10/3/1975, tiếng bộc phá và tiếng súng tiến công địch tại sân bay trung tâm thị xã nổ vang. Lợi dụng thời cơ, đồng chí Trình Đại đội trưởng lệnh cho tổ B41 tiêu diệt lực lượng địch ở hai lô cốt, đồng thời nổ bộc phá hàng rào. Ông Hùng với cương vị Đại đội phó đưa lực lượng thọc sâu vào bên trong. Khi vào bên trong do chưa trinh sát được nên đại đội của ông bị bất ngờ khi gặp phải hào của địch rộng khoảng 3 mét có chông, có mìn díp rải. Ông là người tụt xuống hào đầu tiên, bằng kỹ năng được huấn luyện và chiến đấu của một chiến sĩ đặc công, ông cùng đồng đội đã nhanh chóng vượt qua được 3 mét hào đầy chông và mìn. Sau khi vào trong ông cùng đồng đội chia làm hai mũi đánh toả ra hai bên, thọc sâu đánh chiếm Sở chỉ huy Khu kho. Lực lượng địch bảo vệ khu chỉ huy bị tiêu diệt ngay từ đầu, tên đại uý chỉ huy đã bị chết.

Đến 04 giờ sáng, đơn vị của ông đã cơ bản làm chủ mục tiêu. Nhưng vì khu vực kho rất rộng lực lượng địch đông, chúng bắt đầu co cụm chống trả. Lực lượng phản kích của địch cùng chi đoàn thiết giáp tiến ra phản kích hòng chiếm lại mục tiêu. Đặc biệt nguy hiểm là chúng dùng lực lượng đánh chiếm lô cốt cửa mở hòng ngăn chặn và bao vây lực lượng ta ở trong kho. Được thông tin của tiểu đoàn, ông từ trong trận nội quay ra cùng với đồng chí Vũ Tất Đắc- chính trị viên tiêu diệt bọn địch ở đây, khai thông cửa mở. Các mũi và các tổ chiến đấu ở bên trong, lợi dụng các lô cốt và ụ súng của địch, làm vị trí chiến đấu của mình, lấy vũ khí địch đánh địch. Gần 10 giờ địch đã chiếm lại một vị trí ở gần Trung tâm chỉ huy, anh em ở đây đã bị hy sinh. Xe bọc thép của địch bắn đạn như mưa về phía quân ta. Ông chỉ huy đồng chí Thăng Quang Hoà, Lưu Kế Xô dùng B40 và AK tiêu diệt 01 xe bọc thép và quân địch, bẻ gẫy đợt tiến công phản kích của địch buộc chúng phải lùi lại.

Lúc 10 giờ 30 phút, quan sát từ vị trí chỉ huy, ông Hùng thấy lực lượng xe tăng và bộ binh ta đang tiến vào ở phía đông của mục tiêu. Nắm được thời cơ, ông đề nghị tiểu đoàn chi viện, bắn cối 82 vào khu vực địch co cụm ở phía tây. Đến 14 giờ, lúc này đồng chí Trương Công Trình đại đội trưởng đã bị thương đã được quân ta vào đưa về tuyến sau dưỡng thương. Ông xốc lại đội hình, cùng hai mũi do Ma Hồng Đại và Trần Văn Đức tiến công địch, chiếm lại những vị trí địch chiếm giữ. Đến 16h, ông cùng đồng đội làm chủ hoàn toàn kho Mai Hắc Đế.

Khi đánh chiếm lại mục tiêu cuối cùng, ông bàng hoàng đau xót thấy 3, 4 chiến sĩ của ta hy sinh nằm đè lên nhau, cạnh đó xác địch còn ngổn ngang. Lúc đó ông phát hiện ra đồng chí Thắng, liên lạc của đại đội bị thương nặng bị vùi dưới đồng đội của mình. Ngay lập tức Ông cho tổ cáng thương vào băng bó và đưa đồng chí Thắng về trạm phẫu, rồi đưa thi hài các đồng chí hy sinh đi mai táng.

Ông Hoàng Chiến Thắng, người đã được ông Hùng tìm thấy năm xưa hiện đang sinh sống cùng gia đình ở phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang. Ông Thắng xúc động cho biết: Lúc đó tôi bị thương nặng và bị vùi giữa một bên là cát từ ụ súng đổ xuống, một bên là đồng đội của mình đã hy sinh. Chính anh Hùng, Đại đội phó là người đã tìm thấy tôi, lôi tôi ra, cứu sống tôi. Nếu không có anh Hùng thì chắc giờ tôi không còn có ngày hôm nay.

Trước sự chiến đấu mưu trí, anh dũng, đánh hiểm của các chiến sĩ đặc công. Sau gần một ngày đêm, với cương vị là Đại đội phó, ông Hùng cùng với cán bộ chiến sĩ đại đội mình gồm 37 đồng chí đã tiêu diệt quân địch đông hơn 10 lần, có xe thiết giáp chi viện, với hệ thống công sự vững chắc và hệ thống bảo vệ liên hoàn. Sau trận này, ông Đào Duy Hùng được tặng Huân Chương chiến công hạng nhì. Trận đánh đã góp phần mở cánh cửa phía tây, tạo bàn đạp để quân ta giải phóng Buôn Ma Thuột. Đánh chiếm kho Mai Hắc Đế thắng lợi còn giúp ta thu giữ một khối lượng lớn đạn pháo để kịp thời trang bị cho các lực lượng tham gia chiến dịch, thực hiện phương châm "sử dụng vũ khí địch để đánh địch", góp phần vào thắng lợi của Chiến dịch Tây Nguyên. Mở màn thắng lợi cho cuộc Tổng tấn công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Giữa những ngày tháng 4 lịch sử, được nghe câu chuyện của ông Đào Duy Hùng, tôi thấy mình thật may mắn khi được sinh ra giữa thời bình. Nhìn vào lịch sử, những thế hệ trẻ hôm nay càng thấy được trách nhiệm của mình trong việc chung sức xây dựng đất nước ngày một giàu đẹp hơn./.