KÝ ỨC THỜI HOA LỬA CỦA BÀ NGOẠI

Mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái nhà hay nhìn những thước phim tư liệu về chiến tranh, tôi lại nhớ đến bà ngoại – người đã đi qua những năm tháng “thời hoa lửa” đầy bom đạn. Bà không phải anh hùng được ghi tên trong sách sử, cũng không có những chiến công vang dội, nhưng cuộc đời bà là câu chuyện về sự kiên cường, hy sinh thầm lặng của biết bao người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.

Bà ngoại tôi sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo. Tuổi thơ của bà gắn với ruộng đồng, những mùa lúa và cuộc sống thiếu thốn. Nhưng khi chiến tranh lan rộng, cuộc sống bình yên ấy cũng dần biến mất. Bà kể rằng ngày ấy, tiếng máy bay, tiếng bom nổ đã trở thành điều quen thuộc. Những bữa cơm đang ăn dở phải bỏ lại để chạy xuống hầm trú ẩn. Có những đêm cả gia đình ngồi co ro trong hầm đất, chỉ mong trời sáng để biết mình vẫn còn sống.

Những năm tháng chiến tranh ác liệt, ông bà ngoại tôi không tham gia chiến đấu, cũng không làm bất cứ điều gì có lợi cho địch. Ông bà sống bằng nghề nông, quanh năm gắn bó với ruộng đồng, cần cù lao động để nuôi sống gia đình trong hoàn cảnh thiếu thốn. Dù cuộc sống vất vả, ông bà vẫn một lòng hướng về cách mạng, âm thầm giúp đỡ khi cần và luôn giữ vững niềm tin vào ngày đất nước hòa bình.

Bà kể rằng, có những ngày cả làng phải sơ tán vì bom đạn. Mọi người chỉ kịp mang theo vài bộ quần áo, ít gạo và đưa trẻ nhỏ đi tránh. Những đêm trú ẩn trong hầm tối, ai cũng thấp thỏm lo âu nhưng không ai than vãn hay bỏ quê hương. Khi tiếng bom ngừng lại, ông bà cùng bà con trong làng tiếp tục trở về làm ruộng, bám đất, bám làng để duy trì cuộc sống. Chính sự kiên cường ấy – âm thầm giữ đất, giữ quê hương và nuôi hy vọng vào hòa bình – đã trở thành một sự đóng góp lặng lẽ nhưng ý nghĩa trong những năm tháng “thời hoa lửa”.

Chiến tranh qua đi, đất nước thống nhất nhưng ký ức về những năm tháng ấy vẫn còn in sâu trong tâm trí bà. Mỗi lần kể chuyện, ánh mắt bà trở nên xa xăm. Bà không kể để nhắc lại đau thương, mà để con cháu hiểu rằng hòa bình hôm nay phải đánh đổi bằng biết bao hy sinh của thế hệ trước.

Bà thường dặn chúng tôi: “Các con được học hành đầy đủ, được sống trong hòa bình thì phải biết trân trọng. Phải sống tử tế, có ích cho gia đình và đất nước.” Những lời dặn giản dị ấy theo tôi lớn lên như một bài học về lòng biết ơn và trách nhiệm.

Giờ đây, mái tóc bà đã bạc trắng theo thời gian. Ông ngoại tôi cũng đã mất từ nhiều năm trước, để lại bà một mình lặng lẽ sống cùng những ký ức của một thời bom đạn. Sau bao biến cố của cuộc đời, từ những năm tháng chiến tranh gian khó đến lúc tuổi già, bà vẫn giữ được sự mạnh mẽ và đức tính chịu thương chịu khó như ngày nào. Mỗi lần nhắc về ông, ánh mắt bà lại trầm xuống, như đang nhớ về người bạn đời đã cùng bà đi qua những tháng năm cơ cực. Dẫu ông không còn nữa, những kỷ niệm của ông bà vẫn luôn hiện hữu trong từng câu chuyện bà kể cho con cháu nghe.

Bà ngoại tôi với mái tóc bạc và những ký ức về một thời hoa lửa (10/2024).

Dấu vết chiến tranh không còn hiện hữu quanh chúng tôi, nhưng câu chuyện của bà vẫn là ngọn lửa nhắc nhở thế hệ trẻ về quá khứ hào hùng của dân tộc. Tôi hiểu rằng, “thời hoa lửa” không chỉ là những năm tháng chiến tranh khốc liệt, mà còn là thời kỳ tỏa sáng của lòng yêu nước, đức hy sinh và ý chí kiên cường của con người Việt Nam.

Những câu chuyện của bà ngoại sẽ mãi được lưu giữ trong ký ức gia đình tôi, như một phần lịch sử sống động để thế hệ hôm nay biết trân trọng hòa bình, tiếp nối truyền thống tốt đẹp của cha ông và sống xứng đáng với những hy sinh ấy. Dù thời gian có trôi qua, tôi tin rằng ký ức về ông bà – những con người bình dị đã âm thầm vượt qua chiến tranh, giữ gìn gia đình và nuôi dưỡng niềm tin vào ngày mai – sẽ luôn là bài học quý giá cho các thế hệ sau.