Ký ức thời hoa lửa của nữ Xã đội trưởng Lê Thị Minh Hãnh
Biến nỗi đau gia tộc thành hầm chông diệt giặc
Lê Thị Minh Hãnh sinh ra và lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng tại xã Hòa Quang (huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên) giữa những năm tháng khói lửa đạn bom ngút trời. Cha của chị là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, kiên cường bám trụ tại quê nhà để chỉ đạo phong trào kháng chiến bí mật giữa lòng địch. Trong một chuyến liên lạc với cơ sở, ông không may sa vào tay giặc; bất chấp mọi ngón đòn tra tấn dã man thừa sống thiếu chết, người cha ấy vẫn giữ trọn khí tiết cộng sản và anh dũng hy sinh vào năm 1965. Nối tiếp sự mất mát đau thương ấy, ba người chú ruột của chị cũng là những đảng viên kiên trung, lần lượt bị quân địch lùng sục, vây bắt và sát hại sau những đợt càn quét khốc liệt.
Nỗi đau mất đi những người thân yêu nhất đã đánh thức lòng căm thù giặc sục sôi trong tâm can cô bé mười ba tuổi. Không cam chịu cảnh quê hương bị giày xéo, chị Hãnh quyết tâm xin gia nhập Đội du kích xã Hòa Quang. Ngay trong những ngày đầu cầm súng, cô du kích nhỏ tuổi đã lập nên chiến công kinh ngạc, tự tay đào hầm chông ngụy trang khéo léo trên lối đi, bẫy trúng và gây thương vong cho 8 binh lính địch đi tuần tra.
Nữ Đội trưởng du kích tuổi 16 bẻ gãy các đợt càn quét
Nhận thấy ở Hòa Quang có một nữ du kích nhỏ tuổi nhưng mưu trí và gan góc, Huyện đội Tuy Hòa 2 cùng Ban An ninh tỉnh Phú Yên đã biểu dương, đồng thời hướng dẫn chị bám sát khu vực núi Sầm, núi Miếu để trinh sát quy luật hoạt động của đối phương, kịp thời chuyển về căn cứ nhiều nguồn tin quân báo đắt giá. Bằng sự nhanh nhạy và thông thạo địa hình, Lê Thị Minh Hãnh được tín nhiệm cử làm Đội trưởng Du kích thôn Ngọc Sơn (xã Hòa Quang) khi vừa tròn 16 tuổi.
Tháng 3/1965, quân địch huy động nhiều toán lính Bảo an mở đợt càn quét lớn vào thôn. Dù ở lứa tuổi "ăn chưa no, lo chưa tới", nữ Đội trưởng 16 tuổi đã bình tĩnh chỉ huy trận địa phục kích, chặn đứng hoàn toàn bước tiến của quân thù, tiêu diệt 13 tên, làm bị thương 7 tên. Trong đó đích thân tay súng của chị Hãnh đã chuẩn xác hạ gục 7 tên địch. Bốn tháng sau, đối phương điên cuồng dốc lực lượng mở đợt càn quét thứ hai có máy bay và trọng pháo chi viện tối đa. Dù bị trúng mảnh đạn làm rách ngực trái máu chảy đầm đìa, chị Hãnh vẫn kiên cường cùng đồng đội bám trụ cửa ngõ thôn suốt 3 ngày 3 đêm, đánh lui quân địch, diệt hơn 100 tên và làm bị thương 62 tên khác. Sau trận đánh oanh liệt này, chị vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và được Tiểu đoàn 85 Tỉnh đội Phú Yên trao tặng khẩu súng carbine danh dự.
Đại biểu trẻ nhất Quân khu 5 và cái tên thân thương Thanh Hiền
Bằng chiến thuật du kích linh hoạt, lúc tập kích bất ngờ, khi bám sát thắt lưng địch mà đánh, kết hợp gài mìn, bẫy chông, đội du kích thôn Ngọc Sơn dưới sự chỉ huy của cô gái 17 tuổi đã trở thành nỗi khiếp đảm của kẻ thù. Đối phương tung thám báo ráo riết dò tìm nhằm bắt sống hoặc tiêu diệt người nữ chỉ huy, nhưng nhờ lòng dân che chở và sự mưu lược, chị đều thoát khỏi các cuộc vây ráp hiểm nghèo.
Tháng 4/1966, sau hơn hai tháng đi bộ lội suối băng rừng, vượt qua muôn trùng đạn bom và những cơn sốt rét rừng vắt kiệt sức lực, Lê Thị Minh Hãnh ra đến Quảng Nam tham dự Đại hội Chiến sĩ thi đua Quân khu 5 với tư cách đại biểu trẻ tuổi nhất, vinh dự đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhì. Nhìn cô gái có gương mặt tròn trịa, dịu hiền và rạng rỡ như trăng rằm nhưng lại sở hữu bản lĩnh phi thường nơi trận mạc, các đồng chí lãnh đạo quân khu đã trìu mến đặt thêm cho chị cái tên Thanh Hiền.
Nữ Xã đội trưởng thiện xạ và danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ
Trở về quê hương, Lê Thị Minh Hãnh được giao trọng trách Xã đội trưởng xã Hòa Quang. Đầu năm 1967, khi cuộc "Chiến tranh cục bộ" leo thang đến đỉnh điểm khốc liệt, nắm chắc nguồn tin một đại đội biệt kích Mỹ đang rầm rộ tiếp cận địa bàn, chị đã chủ động đề xuất phương án phối hợp cùng bộ đội Huyện đội Tuy Hòa 2 giăng bẫy đánh địch.
Suốt gần bốn ngày đêm kiên cường bám trụ địa hình, chị chỉ huy lực lượng du kích tiêu diệt 18 tên địch, làm bị thương 12 tên khác. Đặc biệt, bằng tài thiện xạ bắn tỉa điêu luyện, một mình nữ Xã đội trưởng đã hạ gục tại chỗ 5 lính Mỹ. Tại Đại hội Chiến sĩ thi đua tỉnh Phú Yên năm ấy, người con gái đất Hòa Quang đã vinh dự được trao tặng danh hiệu cao quý Dũng sĩ diệt Mỹ, tạc nên khúc tráng ca oanh liệt của người nữ chỉ huy du kích tuổi đôi mươi.
