KÝ ỨC THỜI HOA LỬA VÀ LỜI TRI ÂN TỪ THẾ HỆ SAU

KÝ ỨC THỜI HOA LỬA VÀ  LỜI TRI ÂN TỪ THẾ HỆ SAU

1. Một buổi sáng tháng Bảy đầy xúc động

Sáng ngày 26/7, khi những ngày hè đang dần trôi qua, bố mẹ đưa em đến Nghĩa trang liệt sĩ Yên Viên để dâng hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ. Trước khi đi, em cùng mẹ chuẩn bị những bó hương và hoa cúc vàng. Bố bảo rằng ngày 27/7 không chỉ là dịp để chúng ta bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc, mà còn là dịp để thế hệ trẻ hiểu hơn về giá trị của hòa bình hôm nay.

Khi bước qua cổng nghĩa trang, em bỗng thấy lòng mình lắng lại. Không gian nơi đây trang nghiêm, yên tĩnh. Những hàng mộ nằm ngay ngắn bên nhau, những nén hương nghi ngút khói và những bông hoa tươi được đặt cẩn thận trước từng phần mộ khiến em cảm nhận rõ sự thiêng liêng của nơi này.

Em theo bố mẹ đi từng hàng mộ, cúi đầu tưởng niệm những người đã hiến dâng tuổi trẻ và cuộc đời mình cho độc lập, tự do của dân tộc. Có những ngôi mộ khắc đầy đủ họ tên, quê quán, năm sinh, năm hy sinh. Nhưng cũng có những ngôi mộ mà thông tin còn ít ỏi, thậm chí chưa xác định được danh tính.

Em dừng lại trước một ngôi mộ chưa có đầy đủ thông tin. Trong đầu em chợt xuất hiện rất nhiều câu hỏi: Liệt sĩ nằm dưới đó tên là gì? Quê hương của bác ở đâu? Cha mẹ, anh chị em và những người thân của bác đang ngày đêm mong ngóng hay không? Khi rời quê hương lên đường chiến đấu, bác có từng hứa sẽ trở về? Và liệu ở một nơi nào đó, vẫn còn người mẹ già, người vợ hay những người con đang chờ đợi tin tức về người thân của mình?

Em không biết câu trả lời. Em chỉ biết rằng những liệt sĩ đó cũng đã từng là một con người bằng xương bằng thịt, từng có tuổi trẻ, ước mơ, gia đình và những người yêu thương. Có thể người đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa kịp thực hiện những dự định của riêng mình. Vậy mà giờ đây, giữa quê hương thanh bình, tên tuổi của các bác vẫn chưa được tìm lại.

Lần đầu tiên, em hiểu rằng chiến tranh không chỉ để lại những mất mát trên chiến trường. Chiến tranh còn để lại những nỗi đau kéo dài qua nhiều thế hệ, trong đó có nỗi đau của những gia đình chưa tìm được người thân đã hy sinh.

Hôm ấy, em gặp một vài bác cựu chiến binh đến viếng đồng đội. Mái tóc các bác đã bạc, dáng đi đã chậm hơn, nhưng hình ảnh các bác đứng trước nghĩa trang khiến em nghĩ nhiều về những năm tháng chiến tranh mà thế hệ mình chỉ biết qua sách vở. Em chưa kịp hỏi tên các bác và cũng chưa có cơ hội trò chuyện thật lâu. Khi trở về, em vẫn tự hỏi: Những người lính năm xưa đã trải qua những gì? Phía sau mỗi phần mộ là một cuộc đời, một gia đình và một câu chuyện như thế nào?

Từ những câu hỏi ấy, em tìm đọc thêm tư liệu về những người có công với cách mạng trên quê hương Phù Đổng hôm nay. Và em biết đến câu chuyện về một người mẹ đã hai lần tiễn con trai lên đường chiến đấu, rồi hai lần nhận tin con hy sinh. Đó là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Dương Thị Giót ở thôn Yên Viên, xã Phù Đổng.

          2. Mẹ Việt Nam anh hùng Dương Thị Giót

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, mẹ Dương Thị Giót có hai người con trai anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Câu chuyện về mẹ được Báo Dân trí ghi lại trong bài viết mang tên “Hai lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ…”. Khi đọc câu chuyện ấy, em đã dừng lại thật lâu ở những dòng viết về hai người con của mẹ.

Năm 1967, người con trai cả của mẹ là anh Nguyễn Quang Vẽ nhập ngũ khi vừa tròn 18 tuổi. Ở cái tuổi mà nhiều bạn trẻ ngày nay vẫn đang học tập dưới mái trường, anh đã rời gia đình, quê hương để lên đường bảo vệ đất nước. Anh tham gia chiến đấu tại chiến trường Kon Tum, nơi diễn ra nhiều trận đánh ác liệt. Năm 1970, trong một lần giao tranh, anh đã anh dũng hy sinh.

Nỗi đau mất con chưa kịp nguôi ngoai thì hai năm sau, người con trai thứ hai của mẹ là anh Nguyễn Giang Thành cũng nối bước anh trai lên đường nhập ngũ khi vừa tròn 18 tuổi. Nhưng rồi, chỉ hai năm sau đó, mẹ lại nhận tin dữ: anh Thành đã hy sinh tại Thừa Thiên Huế. Hai lần tiễn con đi, hai lần mẹ nhận giấy báo tử. Hai người con trai đều ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Em không thể hình dung hết nỗi đau của mẹ trong những ngày ấy. Có lẽ, với một người mẹ, điều đau đớn nhất là phải nhìn con rời xa mái nhà thân thuộc mà không biết liệu mình có còn được gặp lại con hay không. Các anh cũng từng là những chàng trai mười tám tuổi, có gia đình để yêu thương, có quê hương để nhớ, có những ước mơ và dự định cho tương lai. Nhưng chiến tranh đã khiến cuộc đời các anh dừng lại giữa chặng đường tuổi trẻ. Sự hy sinh của các anh không chỉ để lại nỗi đau trong lòng mẹ và gia đình, mà còn góp phần làm nên nền độc lập, hòa bình mà chúng em đang được hưởng hôm nay.

Theo bài viết của Báo Dân trí, trong giai đoạn 2014–2015, gia đình đã đưa được hài cốt của hai anh về quê nhà Gia Lâm. Mẹ Dương Thị Giót được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Niềm mong mỏi đón các con trở về quê hương đã phần nào được thực hiện, nhưng sự mất mát của người mẹ thì không gì có thể bù đắp hoàn toàn. Mẹ đã dành những năm tháng của cuộc đời mình để sống cùng ký ức về các con và niềm tự hào về sự hy sinh của họ cho Tổ quốc.

Câu chuyện về mẹ Giót khiến em hiểu rằng trong chiến tranh, người ra trận không chỉ là những người lính. Ở hậu phương còn có những người mẹ, người cha, người vợ và những đứa con ngày đêm mong ngóng. Họ cũng phải chịu đựng những mất mát, đau thương, nhưng vẫn âm thầm vượt qua để đất nước có ngày hòa bình.

3. Từ ký ức thời hoa lửa đến trách nhiệm của tuổi trẻ

Trong chuyến đi viếng nghĩa trang liệt sĩ ngày 26 tháng 7, em còn gặp các anh chị đoàn viên, thanh niên đang chuẩn bị hoa và nến cho hoạt động thắp nến tri ân. Những đôi tay trẻ cẩn thận sắp xếp từng bó hoa, từng ngọn nến. Em cũng được nghe giới thiệu về công trình thanh niên “Số hóa Nghĩa trang liệt sĩ Yên Viên”. Những việc làm ấy khiến em hiểu rằng thế hệ trẻ hôm nay vẫn đang tìm cách gìn giữ và tiếp nối ký ức lịch sử bằng những hành động thiết thực.

Về nhà em tiếp tục tìm hiểu và có được biết đến chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ vào năm 2027. Trong đó, ban Chỉ đạo 515 thành phố Hà Nội đã chọn Nghĩa trang liệt sĩ Yên Viên tại xã Phù Đổng làm địa bàn điểm để kiểm tra quy trình, đánh giá công tác phối hợp và rút kinh nghiệm triển khai trên toàn thành phố. Em hiểu rằng hành trình tìm lại tên cho những người đã hy sinh không chỉ là công việc của các cơ quan chức năng, mà còn là mong mỏi của nhiều gia đình và là trách nhiệm chung của cộng đồng.

Trước đây, khi học lịch sử, em thường ghi nhớ những mốc thời gian, những chiến dịch và những sự kiện lớn. Nhưng sau chuyến đi đến nghĩa trang và khi đọc câu chuyện về mẹ Dương Thị Giót, em hiểu rằng phía sau mỗi trang sử là những con người bình dị. Đó là những người con rời quê hương khi tuổi đời còn rất trẻ, những người mẹ lặng lẽ chờ tin con, những gia đình phải sống với nỗi đau mất mát và những đồng đội đã cùng nhau đi qua những năm tháng gian khổ.

Câu chuyện của mẹ Giót là tư liệu lịch sử em tìm đọc được; còn cuộc gặp các bác cựu chiến binh tại nghĩa trang là trải nghiệm thực tế của riêng em. Dù chưa kịp biết tên các bác và chưa được nghe đầy đủ những câu chuyện của các bác, cuộc gặp ấy vẫn khiến em mong muốn tìm hiểu nhiều hơn về những người đã đi qua chiến tranh. Em nhận ra rằng muốn kể lại lịch sử một cách chân thực, chúng em cần biết lắng nghe, ghi chép cẩn thận và tìm đến những nguồn tư liệu đáng tin cậy.

4. Lời hứa của học sinh lớp 7A11

Mẹ Dương Thị Giót đã hai lần tiễn con trai ra trận và hai lần nhận tin con hy sinh. Hai người con của mẹ đã không trở về, nhưng sự hy sinh của các anh và tình yêu nước của mẹ sẽ còn được nhắc nhớ. Câu chuyện ấy khiến em hiểu sâu sắc hơn rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao tuổi trẻ, nước mắt và sự mất mát của các thế hệ đi trước.

Em tiếc vì hôm đi dâng hương đã không hỏi tên các bác cựu chiến binh để có thể tìm hiểu thêm về cuộc đời và những năm tháng chiến đấu của các bác. Nếu có dịp gặp lại, em sẽ mạnh dạn xin được lắng nghe và ghi chép cẩn thận hơn. Em cũng muốn cùng các bạn tìm hiểu thêm về những người có công tại địa phương, để những câu chuyện như câu chuyện của mẹ Dương Thị Giót không chỉ nằm trong những trang báo mà còn được nhiều học sinh biết đến.

Em hiểu rằng lòng biết ơn không chỉ thể hiện qua một nén hương hay một phút mặc niệm. Lòng biết ơn còn nằm trong việc học tập nghiêm túc, tìm hiểu lịch sử bằng cả trái tim, trân trọng hòa bình và sống có trách nhiệm với quê hương. Em mong những ngôi mộ chưa có tên tại Nghĩa trang liệt sĩ Yên Viên cũng như rất nhiều Nghĩa trang liệt sĩ khác trên cả nước sẽ sớm được xác định danh tính, để những người đã hy sinh được trở về với gia đình với quê hương.

Là học sinh lớp 7A11, em tự nhủ mình cần lắng nghe, tìm hiểu và kể tiếp những câu chuyện thời hoa lửa bằng sự chân thành, lòng kính trọng và biết ơn. Bởi những câu chuyện ấy không chỉ thuộc về quá khứ. Chúng còn nhắc nhở thế hệ hôm nay phải biết trân trọng những ngày bình yên, sống xứng đáng với sự hy sinh của cha ông và góp phần gìn giữ ký ức lịch sử của quê hương.

Để những người đã ngã xuống không bị lãng quên, để những người mẹ như mẹ Dương Thị Giót luôn được nhớ đến, và để những câu chuyện thời hoa lửa mãi được kể lại cho các thế hệ mai sau.