Ký ức trận đánh giao thông đường 14b tỉnh Kon Tum
Đại tá Phạm Xuân Phô sinh năm 1940 tại xã Tiến Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa; nhập ngũ năm 1963 vào Đảng Lao động Việt Nam ( nay là Đảng Cộng sản Việt Nam ) ngày 24 tháng 7 năm 1968 ( chính thức ngày 24 tháng 4 năm 1969). Từ tháng 11 năm 1965 đến tháng 6 năm 1969 là Tiểu đội trưởng, Trung đội phó, Trung đội trưởng,Đại đội phó Đại đội 1, Tiểu đoàn 4 Trung đoàn 24 Mặt trận Tây Nguyên ( B3) chỉ huy đơn vị chiến đấu diệt quân Mỹ ,Ngụy ở các tỉnh Kon Tum, Gia Lai.
Với quyết tâm cao lập công đầu cho Trung đoàn, tháng 4 năm 1966 chúng tôi bước vào đợt 1 cuộc tiến công mùa Hè của toàn B3. Tiểu đoàn 4 chúng tôi bí mật tổ chức trận địa phục kích giao thông đường 14b ở nam Đắc Sút (tỉnh Kon Tum) gần 1km. Lúc 12 giờ ngày 19 tháng 4, một đoàn xe địch gồm 18 chiếc từ hướng Đắk Tô tiến vào trận địa. Khi lệnh nổ súng phát ra, các loại hỏa lực đồng loạt đánh vào mục tiêu, tiếp đó bộ đội xung phong ra mặt đường tiêu diệt địch. Chỉ sau 10 phút chiến đấu, ta làm chủ trận địa, diệt 14 xe ô tô và 47 tên địch, thu 25 súng các loại. Về phía ta chỉ bị thương nhẹ hai đồng chí.
Được thắng lợi trận đầu cổ vũ, chúng tôi bước vào trận phục kích giao thông đường 14b đoạn phía tây Đắk Prông, với khí thế rất cao. Sau khi bị đơn vị bạn vây ép đồn Vàng Rơi, chiều ngày 24 tháng 5 năm 1966, địch đưa một lực lượng cứu viện đi trên 30 xe GMC có ba xe M113 hộ tống từ Đắk Tô lên Tumorông. Khi địch đã lọt vào trận địa ta, Tiểu đoàn 6 nổ súng chặn đầu, Tiểu đoàn 4 chúng tôi lập tức khóa đuôi. Sau một giờ chiến đấu dũng cảm, ta làm chủ chiến trường, diệt 27 chiếc xe (có 3 xe M113) và gần 300 tên địch, thu gần 100 khẩu súng các loại; địch chỉ thoát được ba xe. Ngay sau trận đánh, đơn vị cơ động lên hướng bắc đường 14b và triển khai đội hình ở khu vực Đắk Trâm, sẵn sàng đánh địch theo phương án đã định. Khi chúng tôi đang hành quân, cấp trên thông báo Lữ đoàn dù 101 Mỹ đã lên Kon Tum và bước vào tham chiến, chi viện cho Trung đoàn 42 ngụy.
Đúng như dự đoán của ta, Lữ đoàn dù 101 Mỹ đã hùng hổ ra quân “tìm diệt” chủ lực ta, chúng đổ bộ hai tiểu đoàn xuống nam đường 14b khu vực Đắk Hà định đánh úp sau lưng, “cất vó” Trung đoàn 24 nhưng đã vô hiệu. Trước diễn biến mới về địch, để giành thế chủ động, ngay trong đêm 25 tháng 5, theo chỉ thị của đồng chí Nguyễn Hữu An, Trung đoàn 24 đã sử dụng một đại đội đặc công và một đại đội của Tiểu đoàn 4 tập kích bất ngờ vào trận địa pháo hỗn hợp của quân Mỹ ở Đắk Prông, loại khỏi chiến đấu 150 tên địch, phá hủy nhiều vũ khí và phương tiện chiến tranh và lui quân an toàn; ta chỉ bị thương ba đồng chí.
sau hai trận thất bại liên tiếp, quân Mỹ bám theo dấu vết hành quân của quân ta, rồi dổ quân vào vùng núi Đắk Trâm; đồng thời sử dụng pháo binh , máy bay, có cả B52 đánh vào trận địa của Trung đoàn 24. Tại đây cuộc chiến đấu của ta với quân Mỹ đã diễn ra vô cùng ác liệt suốt từ ngày 7 đến ngày 10 tháng 6 năm 1966. Trong những ngày chiến đấu quyết liệt này, Đại đội 1 chúng tôi nằm trong đội hình Tiểu đoàn 4 đã đánh nhiều trận, diệt nhiều địch, song ta cũng bị hao hụt quân số do thương vong. Nổi bật là trận đánh trưa ngày 8 tháng 6, khi một đại đội địch từ hướng Đắk Mong chia làm hai mũi theo sườn núi Đắk Sia và sườn đồi le tiến vào trận địa ta. Đại đội 1 chúng tôi đã chủ động đón đánh, chia thành nhiều mũi tiến công chia cắt đội hình địch, tập trung diệt bộ phận đi sau của chúng, loại khỏi chiến đấu 90 tên địch thu một số vũ khí. Tiếp đó, Đại đội 1 cùng các phân đội bạn trong Tiểu đoàn 4 đánh tập kích ban đêm vào hai cụm quân dã ngoại của địch ở đông nam điểm cao 1200, diệt gần hai đại đội địch, thu nhiều vũ khí; sau đó tổ chức các trận đánh vận động đạt hiệu quả cao, bẻ gãy một cánh quân địch. Thành tích chiến đấu của Tiểu đoàn 4 đã góp phần xứng đáng vào thành tích chung của Trung đoàn 24 trong trận Đắk Trâm: Diệt 687 tên địch (có tên tiểu đoàn trưởng), tiêu diệt Tiểu đoàn 1 và tiêu hao Tiểu đoàn 2 thuộc Lữ đoàn dù 101 Mỹ, thu hàng trăm súng các loại. Với tôi, đây là trận đầu trực tiếp chiến đấu với quân Mỹ, lập chiến công và được tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ.
