KÝ ỨC TRONG CHIẾC BÌNH TÔNG CŨ: KHI "HOA" NỞ GIỮA TÂM "LỬA"

KÝ ỨC TRONG CHIẾC BÌNH TÔNG CŨ: KHI "HOA" NỞ GIỮA TÂM "LỬA"

Nhân vật: Bác Nguyễn Minh, cựu chiến binh thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.

Tôi thuộc thế hệ lớn lên với những thước phim 4K, những dòng trạng thái lướt nhanh trên màn hình cảm ứng và những khái niệm về "áp lực" của thời đại số. Đối với tôi, hai chữ "chiến tranh" từng chỉ là những con số thống kê khô khan trong sách giáo khoa, hay những đoạn phim tư liệu đen trắng mờ nhòe. Cho đến khi tôi ngồi đối diện với bác Minh – một nhân chứng sống của "Thời hoa lửa" – và chạm tay vào chiếc bình tông cũ móp méo, mọi định nghĩa trong tôi hoàn toàn thay đổi.

Lăng kính của người trẻ chúng tôi thường tìm kiếm sự hào nhoáng, nhưng trước mặt bác, tôi thấy một vẻ đẹp khác: Vẻ đẹp của sự xù xì và can trường.

Bác Minh kể cho tôi nghe về những ngày hành quân xuyên dãy Trường Sơn. Bác không nói nhiều về chiến thắng vang dội, bác kể về cơn khát. Chiếc bình tông nhôm sứt sẹo đặt trên bàn chính là "người bạn" duy nhất giúp bác và đồng đội đi qua những cánh rừng cháy sạm vì chất độc hóa học. “Có những lúc, một nắp nước nhỏ cũng phải chia đôi, nhường nhau để người yếu hơn có sức mà bước tiếp,” bác cười, nếp nhăn nơi khóe mắt xô lại như những vệt sẹo của thời gian.

Dưới góc nhìn của một sinh viên thời nay, tôi bỗng thấy chiếc bình tông ấy không còn là một vật dụng phế liệu. Nó là một "tác phẩm nghệ thuật" được nhào nặn bởi ý chí. Tôi tự hỏi: Tại sao giữa cái chết cận kề, giữa tiếng bom gào thét xé toạc màn đêm, những người trẻ tuổi đôi mươi ngày ấy vẫn có thể hát, vẫn có thể yêu và viết nên những dòng nhật ký đầy mơ mộng?

Câu trả lời nằm ở chữ "Hoa" trong cụm từ "Thời hoa lửa". "Lửa" là đạn bom, là sự khốc liệt của kẻ thù; nhưng "Hoa" chính là tâm hồn của những người thanh niên xung phong, những người lính cầm súng. Họ mang theo lý tưởng rực rỡ như hoa hướng dương, biến nỗi sợ hãi thành lòng quả cảm. Bác Minh kể về những đêm dừng chân, dưới ánh sáng của bom tọa độ, bác vẫn tranh thủ chép tặng người bạn gái cùng quê một bài thơ trên trang giấy ố vàng. Đó là sự lãng mạn mà thế hệ "mì ăn liền" như chúng tôi khó lòng tưởng tượng nổi – một tình yêu không cần sóng Wi-Fi, chỉ cần niềm tin vào ngày độc lập.

Cuộc trò chuyện với bác như một thước phim quay chậm, kéo tôi rời khỏi những ồn ào của phố thị để sống lại những giây phút hào hùng nhưng cũng đầy bi tráng. Tôi nhìn thấy trong đôi mắt đục mờ của bác hình ảnh những đồng đội đã ngã xuống, những người đã mãi mãi gửi lại tuổi thanh xuân nơi đại ngàn để chúng tôi có được một bầu trời xanh không tiếng máy bay gầm rú.

Khi bước chân ra khỏi nhà bác, nắng chiều nhuộm vàng con phố nhỏ. Tôi cầm chiếc smartphone trên tay, định đăng một dòng cảm xúc lên mạng xã hội, nhưng rồi tôi dừng lại. Tôi hiểu rằng, có những giá trị không thể gói gọn trong một cái "Like".

Lịch sử, qua lăng kính của người trẻ chúng tôi, không phải là chuyện của hôm qua. Nó là ngọn lửa mồi để chúng tôi thắp lên khát vọng của hôm nay. Chúng tôi không phải cầm súng, nhưng chúng tôi phải cầm lấy trách nhiệm: Trách nhiệm sống sao cho xứng đáng với những "đóa hoa" đã nở rực rỡ nhất trong tâm bão của "lửa" đạn năm nào.

Cảm ơn bác, cảm ơn một thời hoa lửa đã dạy cho cháu biết rằng: Hòa bình không bao giờ là miễn phí, và thanh xuân chỉ thực sự rực rỡ khi nó gắn liền với vận mệnh của quê hương.