Ký ức trong tù ở Phú Quốc
5 năm ở nhà tù Phú Quốc, cuộc đời Nguyễn Duy Tùng chuyển sang một trang mới. Chế độ trong tù cực kì kham khổ, mỗi ngày tù nhân chỉ được nửa cân gạo nhưng cũng bị bớt xén, thức ăn là muối, cá nhỏ, thức ăn thừa của địch, nhưng nhiều khi chỉ cơm không. Chúng nhốt 10 người một buồng, một khu nhà giam gồm 10 buồng tù nhân, một buồng bếp, một buồng vệ sinh. Vốn sống kham khổ đã quen, Nguyễn Duy Tùng không sợ chế độ hà khắc của nhà tù. Anh nhanh chóng bắt liên lạc với tổ chức chi bộ trong tù, sinh hoạt và lãnh đạo anh em đấu tranh.
Nguyễn Duy Tùng tích cực học văn hoá và dạy cho những anh em khác còn yếu hơn mình. Mới chỉ có trình độ lớp 4, Nguyễn Duy Tùng tích cực học thêm môn Toán. Học trong tù không sách vở, không giấy bút, không được nói to, chỉ vạch lên đất rồi xoá đi. Để ghi nhớ những công thức toán, Nguyễn Duy Tùng đã làm một loại “giấy” đặc biệt là dùng xà phòng bánh bôi lên tấm vải, phơi khô lên thành tấm bảng cứng và trắng xoá, lại dùng “mực” của con mực, chấm vào que nhọn để viết.
Ông Tùng kể: “Có khi nhận được thư nhà báo tin bị pháo cộng sản kích gây thương vong, thế là bọn lính nguỵ nổi điên lên, lôi mấy chục tù binh ra xả súng bắn chết”. Anh em đấu tranh dữ dội bằng cách đập tay lên mái tôn, gõ rầm rầm khắp khu nhà tù. Địch cho xe bọc thép, huy động lính chạy rầm rập, lên đạn sẵn sàng đàn áp. Thấy anh em căng quá, địch xoa dịu bằng cách xin lỗi, hứa điều tra xử lí.
Tôi hỏi: “Ta có tổ chức vượt ngục không?”, ông Nguyễn Duy Tùng trả lời: “Có chứ. Ta tổ chức vượt ngục hai lần, một lần được 40 người, một lần được 16 người. Bằng cách đào đường hầm bí mật vượt qua hàng rào, anh em thoát ra đi vào rừng, rồi ra bờ biển đã có tàu của ta đón”. Cách đào hầm là dùng mảnh i nốc đào dần dần, 4 khối đất đầu phải bí mật đem đi, còn sau đó thì đào đến đâu ém đất đến đó. Mọi việc được tổ chức hết sức chặt chẽ, bí mật. “Sao bác không vượt ngục?”, tôi hỏi. “Không được, chỉ những người còn đủ sức khoẻ, ra tù có thể cầm súng chiến đấu mới được vượt ngục. Tôi đã bị tra tấn nhiều quá nên sức khoẻ không đảm bảo”, Nguyễn Duy Tùng nói.
