KÝ ỨC TRƯỜNG SƠN: CHUYẾN HÀNH QUÂN CUỐI CÙNG VÀ HÀNH TRÌNH 34 NĂM ĐỢI CHỜ

Tuổi 18 và những chuyến đò thầm lặng

Liệt sỹ Khổng Vĩnh Diện sinh năm 1947, lớn lên trong những năm tháng đất nước đang gồng mình giữa hai miền Nam - Bắc. Như bao thanh niên cùng trang lứa mang trong mình bầu máu nóng, năm 18 tuổi (1965), ông xếp lại bút nghiên, từ biệt quê hương để khoác lên mình màu xanh áo lính.

Trái với hình dung thông thường về những người lính cầm súng xông pha trực tiếp nơi tiền tuyến, nhiệm vụ của chàng thanh niên Khổng Vĩnh Diện mang tính chất thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng: Huấn luyện tân binh.

Chu kỳ của ông là những khóa huấn luyện kéo dài 9 tháng. Suốt những năm tháng tuổi trẻ, ông đã đóng vai trò như một người thầy, một người anh cả rèn giũa thể lực, kỹ năng chiến đấu và truyền lửa ý chí cho những người lính trẻ, trước khi cung cấp quân số bổ sung cho chiến trường miền Nam ác liệt. Ông đã tiễn biết bao đồng đội vào Nam, để rồi tự mình ở lại bãi tập, tiếp tục đón những lứa lính mới.

Đám cưới tuổi 23 và giọt máu để lại quê nhà

Năm 1970, ở tuổi 23, giữa những khoảng lặng ngắn ngủi của cuộc chiến, Khổng Vĩnh Diện lập gia đình. Đám cưới thời chiến giản dị, vội vã nhưng đong đầy tình yêu thương. Thế nhưng, hạnh phúc lứa đôi chẳng tày gang. Ngay sau lễ cưới, ông lại xách ba lô lên đường, tiếp tục nhận nhiệm vụ cho một khóa huấn luyện và hành quân kéo dài 9 tháng tiếp theo.

Ngày chia tay người vợ trẻ, ông mang theo nụ cười hiền hậu và lời hứa về một ngày đất nước hòa bình sẽ trở lại. Nhưng có một điều mà người lính ấy không hề hay biết vào khoảnh khắc vẫy tay chào: Vợ ông đã mang thai. Ông bước vào chuyến hành quân mang tính bước ngoặt của cuộc đời mà không biết rằng mình đã để lại một mầm sống, một người con trai nối dõi.

Cơn sốt rét rừng và ngày 15/01/1972 định mệnh

Khóa nhiệm vụ 9 tháng ấy cũng là chuyến hành quân cuối cùng của ông. Lần này, bước chân của người lính Khổng Vĩnh Diện in dấu trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại.

Trường Sơn những năm 70 không chỉ có bom đạn bủa vây mà còn có những "kẻ thù vô hình" vô cùng tàn khốc: đỉa, vắt, đói khát và đặc biệt là căn bệnh sốt rét ác tính. Không ngã xuống vì bom rơi đạn nổ, liệt sỹ Khổng Vĩnh Diện đã trút hơi thở cuối cùng bởi một cơn sốt rét rừng quái ác khi đang cùng đơn vị hành quân.

Ngày 15/01/1972, trái tim của người lính 25 tuổi ngừng đập giữa đại ngàn Trường Sơn. Ông nằm lại giữa rừng sâu, mang theo cả sự tiếc nuối của tuổi trẻ và mãi mãi không thể biết được rằng, ở quê nhà, mình có một người con trai đang ngày một lớn lên.

Hành trình 34 năm từ Tây Ninh về đất lạnh Đà Lạt

Chiến tranh kết thúc, đất nước rợp bóng cờ hoa, nhưng gia đình ông vẫn khắc khoải đợi chờ. Không có một tờ giấy báo tử chính thức nào được gửi về ngay sau đó, bặt vô âm tín. Vợ ông tần tảo nuôi con, người con trai lớn lên chỉ biết mặt cha qua những bức ảnh ố vàng và lời kể của mẹ.

Cuộc tìm kiếm và chờ đợi kéo dài đằng đẵng suốt hơn 3 thập kỷ. Mãi đến năm 2006 – tức là 34 năm kể từ ngày ông hy sinh – gia đình mới chính thức nhận được thông tin báo tử và tìm được nơi ông đang yên nghỉ. Hài cốt của liệt sỹ Khổng Vĩnh Diện khi đó đang nằm tại Nghĩa trang liệt sỹ tỉnh Tây Ninh.

Ngay trong năm đó, gia đình đã làm thủ tục quy tập, đưa ông rời cái nắng chói chang của vùng đất Đông Nam Bộ để trở về với không khí bình yên, se lạnh của Nghĩa trang liệt sỹ thành phố Đà Lạt.

Ngày đón ông về, người con trai chưa từng một lần được gọi tiếng "Cha" nay đã là một người đàn ông trưởng thành, ôm hài cốt cha bật khóc. Liệt sỹ Khổng Vĩnh Diện đã hoàn thành trọn vẹn nhiệm vụ với Tổ quốc, và cuối cùng, sau 34 năm lưu lạc, ông cũng đã hoàn thành chuyến hành quân cuối cùng để trở về trong vòng tay của gia đình.