Ký ức từ "Đáy Mắt Thành Cổ"
Ký ức từ "Đáy Mắt Thành Cổ"
Đêm vượt sông "tử thần"
Đêm đó là cuối tháng 7 năm 1972. Trời Quảng Trị đen đặc như hũ nút, thỉnh thoảng lại bị xé toang bởi những quầng lửa từ pháo 175mm của địch câu từ ngoài biển vào. Chúng tôi nằm bên bờ Bắc, đợi lệnh vượt sông vào chi viện cho Thành cổ.
Sông Thạch Hãn mùa đó nước chảy xiết, nhưng thứ đáng sợ hơn là pháo "cầm canh". Cứ vài phút, pháo lại nổ tung tóe mặt nước. Tôi nhớ rõ cậu tân binh tên Thành, quê Thái Bình, cứ nắm chặt tay áo tôi:
"Anh Bình ơi, em chưa biết bơi thạo, tí nữa lỡ trúng pháo, anh đừng bỏ em nhé."
Tôi gắt khẽ cho cậu ấy bớt sợ, nhưng lòng thì thắt lại. Khi lệnh xuất phát vang lên, chúng tôi lao xuống nước cùng với bao gạo, súng đạn buộc chặt trên lưng. Dưới chân không phải cát, mà là một lớp vỏ đạn và mảnh sành. Khi sang đến bờ Nam, tiểu đội 12 người của tôi chỉ còn 8. Thành nằm lại giữa dòng, không một lời trăng trối.
81 ngày đêm trong "Cỗ máy xay"
Vào đến Thành cổ, khái niệm thời gian không còn tồn tại. Chỉ có tiếng nổ và bụi đất. Mỗi tấc đất ở đây bị cày đi xới lại hàng chục lần.
Sáng: Tránh bom B-52. Đất đá đổ ụp xuống hầm, chúng tôi lại lồm cồm bò dậy, phủi bụi trên bao gạo mục để ăn vội một miếng cơm toàn cát.
Trưa: Đánh lấn chiếm. Có những lúc, ta và địch chỉ cách nhau một bức tường đổ. Nghe rõ cả tiếng thở, tiếng bật lửa bên kia.
Đêm: Là lúc đi nhặt xác đồng đội và tiếp tế.
Tôi nhớ nhất là một buổi chiều hiếm hoi ngớt tiếng pháo. Giữa những mảng tường loang lổ vết đạn, một gốc phượng vĩ còn sót lại nửa thân cây bỗng nở hoa đỏ rực. Một màu đỏ nhức mắt, đẹp đến mức tàn nhẫn. Anh em chúng tôi nhìn nhau, chẳng ai nói câu nào, nhưng nước mắt cứ trào ra. Cái màu đỏ ấy sao mà giống máu đồng đội vừa thấm xuống đất chiều nay quá...
Ngày cuối cùng
Ngày 16/9, khi lệnh rút quân ban xuống, tôi là một trong những người cuối cùng rời bến vượt. Nhìn lại Thành cổ chỉ còn là một đống gạch vụn xám xịt, tôi hiểu rằng mình đã để lại tuổi trẻ và cả những người anh em tốt nhất ở đó.
Người ta gọi đó là thời hoa lửa. Với tôi, "hoa" là những nụ cười của những chàng trai mười tám, đôi mươi; còn "lửa" là thứ đã nung nấu ý chí của một dân tộc không bao giờ biết cúi đầu.
Lời nhắn của một nhân chứng: Giờ đây, mỗi lần trở lại Quảng Trị, tôi vẫn thường thả một nhành hoa xuống dòng Thạch Hãn. Bạn biết đấy, ở dưới đó không có bia mộ, chỉ có những người lính nằm cạnh nhau, mãi mãi tuổi đôi mươi.
"Đò lên Thạch Hãn ơi chèo nhẹ Đáy sông còn đó bạn tôi nằm..."
